Eurovision 2024

Έλληνες και Όσκαρ: Ποιοι κράτησαν στα χέρια τους  το χρυσό αγαλματίδιο, πριν ο Λάνθιμος μας κάνει να ονειρευόμαστε πάλι;

Home » Art & Culture » Έλληνες και Όσκαρ: Ποιοι κράτησαν στα χέρια τους  το χρυσό αγαλματίδιο, πριν ο Λάνθιμος μας κάνει να ονειρευόμαστε πάλι;

Το βράδυ της Κυριακής 10ης Μαρτίου – δικά μας ξημερώματα Δευτέρας-, θα παρακολουθούμε, όπως και κάθε χρόνο, με κομμένη την ανάσα την 96η Τελετή για να δούμε τους εκλεκτούς της Αμερικανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου. Άραγε ο Γιώργος Λάνθιμος με το Poor Things θα είναι ανάμεσα σε αυτούς; Θα  εμπλουτιστεί η λίστα με τους Έλληνες που κατόρθωσαν το ακατόρθωτο; Να αναμετρηθούν, δηλαδή, με αστέρες από το παγκόσμιο στερέωμα και να λουστούν με την αστρόσκονη του πιο λαμπρού θεσμού του κινηματογράφου;

Για να δούμε, όμως, ποιός έγραψε ιστορία, κάνοντας την αρχή στο θεσμό!
Μα φυσικά, δεν είναι άλλη από την κορυφαία στο είδος της, Κατίνα Παξινού. Το 1944 και ενώ η Ελλάδα βρισκόταν υπό Κατοχή, η Κατίνα Παξινού βραβεύτηκε με το Όσκαρ Β’ Γυναικείου Ρόλου για την ερμηνεία της ως Πιλάρ, το χαρακτήρα του σπουδαίου μυθιστορήματος  “Για ποιόν χτυπά η καμπάνα” του έτερου σπουδαίου, Έρνεστ Χεμινγουέι.

Προσωπικά, στις περιπτώσεις όπου ένα μυθιστόρημα έχει μεταφερθεί στη μεγάλη οθόνη, προτιμώ να διαβάζω πρώτα το μυθιστόρημα και ύστερα να παρακολουθώ την ταινία, ούτως ώστε να μην ποδηγετείται η φαντασία μου από τη ματιά του σκηνοθέτη. Έτσι, συνέβη και με το “Για ποιόν χτυπά η καμπάνα”. Οι περιγραφές του Χεμινγουέι είναι τόσο ζωντανές, που όχι μόνο είχα σχηματίσει την μορφή των ηρώων στο μυαλό μου, αλλά είχα φανταστεί μέχρι και το ηχόχρωμα της φωνής τους!
Μετά, όμως.. είδα την ταινία σε σκηνοθεσία Σαμ Γουντ. Από τη στιγμή που κάποιος δει την Κατίνα Παξινού να ενσαρκώνει τη γεμάτη τσαγανό Πιλάρ, δεν υπάρχει πισωγυρισμός. Ό,τι έχει σχηματισθεί στη φαντασία σου για το χαρακτήρα διαγράφεται δια παντός! Τίποτα δεν μπορεί να αναμετρηθεί με την κινησιολογία, το σπινθηροβόλο βλέμμα, τη χροιά της Παξινού που τα σαρώνει όλα σαν οδοστρωτήραςθα μπορούσε να πει κανείς ακόμα και τις ερμηνείες των κύριων πρωταγωνιστών, Gary Cooper και Ingrid Bergman. Την ίδια άποψη φαίνεται να είχε και η επιτροπή των Χρυσών Σφαιρών , χαρίζοντάς της, ομοίως, το ομώνυμο βραβείο.

Αξίζει, δε, να σημειωθεί πως κατά την 16η Τελετή των βραβείων, η Παξινού δεν έγινε μόνο η πρώτη Ελληνίδα, αλλά και η πρώτη μη Αμερικανίδα ηθοποιός, που τιμήθηκε με Όσκαρ στην ιστορία του θεσμού!

YouTube player

Δεύτερος Έλληνας, κατά χρονολογική σειρά, που τιμήθηκε με το χρυσό αγαλματίδιο κατά την τελετή των 33ων βραβείων, την άνοιξη του 1961, ήταν ο Μάνος Χατζιδάκις για το καλύτερο πρωτότυπο τραγούδι.
Τότε, ήταν δηλαδή, η στιγμή που τα «Παιδιά του Πειραιά» από την ταινία «Ποτέ την Κυριακή» αναλήφθηκαν στη στρατόσφαιρα του «κλασικού», ταυτίζοντάς το στη συνείδηση του ευρέος κοινού παγκοσμίως κάθε φορά που ακούγαν τη λέξη «Ελλάδα». Τυχαίο είναι, νομίζετε, το γεγονός πως από κάθε μουσικό κουτί στα τουριστομάγαζα ηχεί η μελωδία αυτού του τραγουδιού;
Η ανεκδοτολογία, δε από την άλλη, σχετικά με την παραλαβή και τη σχέση του Χατζιδάκι με το βραβείο είναι ανεξάντλητη. Άλλοι λένε πως η Ακαδημία έστειλε το βραβείο ταχυδρομικώς στο Χατζιδάκι (καθώς ο ίδιος δεν πήγε ποτέ στην αίθουσα της Santa Monica), αλλά τα ίχνη του χάθηκαν κάπου στη Γιουγκοσλαβία!
Άλλοι λένε πως η οικιακή βοηθός του το βρήκε στον κάδο των σκουπιδιών και έτσι, τη μόνη φορά που έπρεπε να ποζάρει μαζί με το -κατά άλλους πολυπόθητο- αγαλματίδιο, δανείστηκε εκείνο της Κατίνας Παξινού.

Αυτές οι φήμες είναι όλως ενδεικτικές της απαξίας που έτρεφε ο μεγάλος μας συνθέτης για τη συγκεκριμένη βράβευση, που τον οδήγησαν σχεδόν να “μισήσει” το δημιούργημά του· διατεινόταν, άλλωστε, εμφατικά: «Μπορεί ένα απλό τραγούδι να μου έφερε το Όσκαρ. Οι φιλοδοξίες μου, όμως, και οι υποχρεώσεις μου δεν σταματούν σε αυτό…».

Χαρακτηριστική είναι η αμηχανία των παρουσιαστών στο παρακάτω βίντεο, αλλά και το ευφυές χιούμορ του ενός εκ των δυο, που έπρεπε να “καλύψουν” την απουσία του Χατζιδάκι!

YouTube player

Σε αντίθεση με την απαξιωτική συμπεριφορά του Χατζιδάκι προς τα Όσκαρ, το πρόσωπο του πολυμήχανου ζωγράφου, σκηνοθέτη, καλλιτεχνικού διευθυντή και σκηνογράφου, Βασίλη Φωτόπουλου, φωτιζόταν από γλύκα και ταπεινότητα, όταν την 5η Απριλίου του 1965 κλήθηκε να παραλάβει το χρυσό αγαλματίδιο για την Καλύτερη Καλλιτεχνική Διεύθυνση για την ταινία «Αλέξης Ζορμπάς» του Μιχάλη Κακογιάννη.

Βέβαια, πηγές -βασιζόμενες στην εκμυστήρευση του ηθοποιού Γιώργου Μιχαλακόπουλου- αναφέρουν πως ο Φωτόπουλος, επιστρέφοντας στην Ελλάδα με το Όσκαρ, αντί να το βάλει σε κάποια περίοπτη θέση, διάλεξε να το βάλει πάνω από το… καζανάκι της τουαλέτας!

Όμως, δεν ήταν η μοναδική φορά που η Ακαδημία ξεχώρισε δουλειά του Φωτόπουλου. Η άλλη φορά ήταν -ομοίως- για την Καλλιτεχνική Διεύθυνση για την ταινία «Αμέρικα, Αμέρικα» του -αμφιλεγόμενης ηθικής- Ελία Καζάν. Ο Καζάν δεν δίστασε να αφαιρέσει το όνομα του Φωτόπουλου από τους τίτλους της ταινίας, παραβλέποντας ότι και τα 75 σκηνικά της ταινίας έφεραν την υπογραφή του Φωτόπουλου. Όταν ρωτήθηκε ο Ελληνοαμερικανός σκηνοθέτης απάντησε ανενδοίαστα πως «κανείς δεν θα πίστευε ότι αυτά τα σκηνικά τα έφτιαξε ένα Ελληνόπουλο». Αποτέλεσμα; Να στερήσει μια για πάντα από το Φωτόπουλο την ευκαιρία να μπει στο κλαμπ των “δις” βραβευμένων από την Ακαδημία.

YouTube player

Κάθε φορά που έρχεται η ώρα για να μιλήσω για το Βαγγέλη Παπαθανασίου, δεν ξέρω τι είναι πιο γνωστό για αυτόν: η βράβευσή του με Όσκαρ το 1982 για τη τη μουσική της ταινίας «Οι Δρόμοι της Φωτιάς»;
το ότι η μουσική του επιλέχθηκε να ταξιδέψει στο διάστημα, συνοδεύοντας τη διαστημική αποστολή της ΝΑΣΑ «2001: Οδύσσεια στον Άρη»;
ή μήπως το ότι η Διεθνής Αστρονομική Ένωση το 1995 αποφάσισε να δώσει το όνομα “6354 Vangelis” στον Αστεροειδή της Κύριας Ζώνης 6354?!

Όπως και να’χει η σύνθεση του έντυσε με εμβληματικό τρόπο την ταινία του Χιου Χάντσον, η οποία βασίζεται στην αληθινή ιστορία δύο βρετανών ερασιτεχνών δρομέων, που έχουν βάλει στόχο να κερδίσουν το χρυσό μετάλλιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1924.

Σημειωτέον, δε, πως ούτε και εκείνος διένυσε τον Ατλαντικό για να παραλάβει το βραβείο.

YouTube player

Ο Βαγγέλης Παπαθανασίου βρισκόταν και πίσω από τη σύνθεση της μουσικής του «Αγνοούμενου» («Missing») του εγκατεστημένου στη Γαλλία, Κώστα Γαβρά, ο οποίος και απέσπασε το 1983 το Όσκαρ προσαρμοσμένου σεναρίου. Κεντρική θεματική της ταινίας η ιστορία του αμερικανού δημοσιογράφου, Τσάρλι Χόρμαν, που εξαφανίσθηκε στη Χιλή του δικτάτορα του Αουγκούστο Πινοτσέτ.

Δεν ήταν, όμως, η πρώτη φορά που η Ακαδημία ξεχώρισε δουλειά του  Κώστα Γαβρά. Λίγα χρόνια νωρίτερα, το 1969, το «Ζ», βασισμένο στο ομώνυμο βιβλίο του Βασίλη Βασιλικού που πραγματεύεται τη δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη, τέθηκε υποψήφιο για πέντε Όσκαρ, μεταξύ των οποίων για τη σκηνοθεσία και το σενάριο του Γαβρά, ενώ τελικά κέρδισαν δύο· αυτά του μοντάζ και καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας.

YouTube player

Έκτοτε, χρειάστηκαν να περάσουν αρκετά χρόνια, ώστε Έλληνας συντελεστής να τραβήξει τα βλέμματα της Αμερικανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου. Πιο συγκεκριμένα, δεν ήταν νωρίτερα από το 2011, όπου ο Λάνθιμος ταρακούνησε τα νερά με τον αντισυμβατικό «Κυνόδοντα» για την κατηγορία της καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας, ανακηρύσσοντας τον, δε, και ως πατριάρχη του “Greek Weird Wave”.

Η φήμη του ακολούθησε και το 2017 με την υποψηφιότητά του -από κοινού με τον Ευθύμη Φιλίππου- για το Όσκαρ Σεναρίου για τον εμβληματικό «Αστακό», ταινία – ορόσημο για την μετέπειτα εξέλιξη της πορείας του.

Δύο χρόνια μετά, το 2019, δηλαδή, θα μπορούσε να πει πως ήταν “Η χρονιά” του Γιώργου Λάνθιμου, καθώς η «Ευνοούμενη» απέσπασε 10 υποψηφιότητες για Όσκαρ, δύο εκ των οποίων για καλύτερη ταινία και σκηνοθεσία. Δυστυχώς, η χρονική συγκυρία δεν ήταν η κατάλληλη και μόνο η -μοναδική- Ολίβια Κόλμαν έφυγε από το Kodak Theatre, κραδαίνοντας το ακριβοθώρητο αγαλματάκι στα χέρια της.

Και ερχόμαστε στο σήμερα·

Η μέχρι τώρα πορεία στα διάφορα βραβεία έχει αναδείξει την Έμμα Στόουν ως τη μεγάλη νικήτρια για το Α’ Γυναικείο Ρόλο, υποδυόμενη την -one & only- ηρωίδα Bella Baxter.  Για τη σημαντική, δε, κατηγορία της καλύτερης ταινίας, τα προγνωστικά δείχνουν ως νικητή το “Oppenheimer” του Κρίστοφερ Νόλαν. Αυτό δεν σημαίνει, όμως, ότι εμείς θα σταματήσουμε να πιστεύουμε στο όνειρο μέχρι την ύστατη στιγμή..

Ο καιρός γαρ εγγύς.. μέχρι το πρωί της Δευτέρας 11ης Μαρτίου, όπου θα διαπιστώσουμε, αν τα όνειρα μας θα πραγματοποιηθούν ή θα παραμείνουν όνειρα!!

Picture of Βίβιαν Μελικόκη

Βίβιαν Μελικόκη

Η Βίβιαν Μελικόκη μένει Γκύζη, σπούδασε Νομικά. Γράφει για ταινίες, λες κι μια εικόνα δεν κάνει για χίλιες λέξεις, ενώ ακούει ραδιόφωνο ακατάπαυστα. Της αρέσει να καταναλώνει Τέχνες, αλλά περισσότερο τα κεφτεδάκια της γιαγιάς της.

Έλληνες και Όσκαρ: Ποιοι κράτησαν στα χέρια τους  το χρυσό αγαλματίδιο, πριν ο Λάνθιμος μας κάνει να ονειρευόμαστε πάλι;

Most Popular

Social Media

Scroll to Top