Οι σύγχρονες πόλεις, γεμάτες γκρίζες πολυκατοικίες και παραμελημένες υποδομές, συχνά θυσιάζουν την αισθητική στον βωμό της αποτελεσματικότητας. Έτσι, παγκάκια από φτηνό σκυρόδεμα και πεζοδρόμια γεμάτα λακκούβες αποτελούν το καθημερινό σκηνικό πολλών αστικών κέντρων. Εντούτοις, μέσα σε αυτό το φόντο της άχρωμης ασχήμιας, ένα νέο κύμα «ανταρτών» ψηφιδογράφων αναλαμβάνει δράση. Με αυτό τον τρόπο, οι καλλιτέχνες δίνουν ζωντάνια και χρώμα στις πόλεις τους, χρησιμοποιώντας την αρχαία τέχνη του ψηφιδωτού. Ως εκ τούτου, η δουλειά τους προσφέρει μια ανέλπιστη χαρά στους περαστικούς.
Η έκρηξη του χρώματος στις γκρίζες λακκούβες
Αυτοί οι καλλιτέχνες σπάνια λαμβάνουν επίσημη άδεια για τα έργα τους. Συγκεκριμένα, η νομιμότητα της τέχνης τους είναι συχνά θολή. Μάλιστα, ένας από τους πιο παραγωγικούς καλλιτέχνες του είδους, ο Γουίλ Ρόζι από το Σαουθάμπτον, αποκαλεί τη δουλειά του «street art ασαφούς αδειοδότησης». Ο Ρόζι εγκαθιστά ψηφιδωτά εμπνευσμένα από καρτούν σε διάφορα σημεία της πόλης. Παράλληλα, ενθαρρύνει εθελοντές να συμμετέχουν στα έργα του. Διότι, όπως εξηγεί ο ίδιος, «οι άνθρωποι βαριούνται και τους λείπει το αίσθημα του ανήκειν».
Η απρόσμενη φύση των εγκαταστάσεων είναι αυτό που τις κάνει τόσο ευχάριστες. Συγκεκριμένα, ο ανώνυμος καλλιτέχνης Εμενέμ από τη Λυών είναι διάσημος για την τεχνική του «flacking». Δηλαδή, χρησιμοποιεί θραύσματα κεραμικών, μαρμάρου και ξύλου για να γεμίσει τις ρωγμές στο έδαφος με περίτεχνα γεωμετρικά σχέδια. Εντούτοις, πέρα από την αισθητική, η χειρονομία είναι και ποιητική. Όπως δήλωσε ο ίδιος, «σε μια εποχή που πετάμε και αντικαθιστούμε τα πάντα, η ιδέα της επιδιόρθωσης αγγίζει κάτι βαθύ».
Αντίστοιχα, ο Τζιμ Μπάκορ από το Σικάγο χρησιμοποιεί γυαλί και μάρμαρο για να δημιουργήσει έργα τέχνης στις λακκούβες. Άλλωστε, τα ψηφιδωτά του απεικονίζουν χιουμοριστικές απόψεις της σύγχρονης ζωής. Ως εκ τούτου, κάποια από αυτά έχουν και πολιτικά μηνύματα. Ο Μπάκορ είδε την αντοχή των ψηφιδωτών ως έναν τρόπο να διορθώσει τις λακκούβες που όλοι μισούν.
Κοινότητα και θεραπεία μέσω της τέχνης
Η τέχνη του ψηφιδωτού δεν εμπνέει μόνο χαρά. Αντιθέτως, μπορεί να οικοδομήσει μια αίσθηση κοινότητας. Συγκεκριμένα, η Τέσσα Χάνκιν, επικεφαλής του Hackney Mosaic Project στο ανατολικό Λονδίνο, φέρνει κοντά ανθρώπους με προβλήματα ψυχικής υγείας και εξάρτησης από το 2012. Επομένως, ο σκοπός είναι να δημιουργήσουν πολύχρωμες τοιχογραφίες στην περιοχή.
Η Χάνκιν, λοιπόν, τονίζει ότι οι συμμετέχοντες αποκτούν κάτι για το οποίο μπορούν να είναι περήφανοι. Διότι, πολλοί από αυτούς κουβαλούν ένα μεγάλο βάρος ντροπής λόγω των λαθών της ζωής τους. Συνεπώς, τα έργα τους, γεμάτα λεπτομερή μοτίβα φυτών και ζώων, προσφέρουν ένα αίσθημα ολοκλήρωσης και σύνδεσης.
Ένας άλλος καλλιτέχνης στο Λονδίνο, γνωστός ως Florist, επέστρεψε στην τέχνη εννέα μήνες πριν. Καταρχάς, εγκαθιστά pixelated σχέδια σε κτίρια που θεωρεί αντιαισθητικά. Μάλιστα, ο ίδιος είχε λάβει 300 ώρες κοινωφελούς εργασίας για γκράφιτι ως έφηβος. Εντούτοις, η επιστροφή του στην τέχνη, με τη χρήση έγχρωμου γυαλιού, το οποίο «χορεύει στο φως του ήλιου», είναι για εκείνον «ένα όμορφο πράγμα».
Η ελληνική εμπειρία και η πολιτική διάσταση
Η Έλεν Μάιλς, η οποία ζει στο Εδιμβούργο, πέρασε 15 χρόνια στην Ελλάδα. Πράγματι, εκεί παρατήρησε τους δρόμους να είναι διακοσμημένοι με αρχαία ψηφιδωτά. Επομένως, η δουλειά της στην Σκωτία είναι ένας τρόπος να φέρει ομορφιά και να λειτουργήσει ως μορφή διαλογισμού. Η Μάιλς έμαθε παραδοσιακές μεθόδους στη Θεσσαλονίκη. Παράλληλα, δηλώνει ότι ένα μικρό ψηφιδωτό σε ένα απροσδόκητο μέρος μπορεί να φτιάξει τη διάθεση των ανθρώπων.
Η τέχνη του ψηφιδωτού έχει ακόμη και πολιτική διάσταση. Συγκεκριμένα, ο Εμενέμ επιδιόρθωσε έναν κρατήρα από βόμβα στον Μόσταρ της Βοσνίας. Μάλιστα, χρησιμοποίησε πλακάκια που βρήκε στους δρόμους του Σαράγεβο. Ως εκ τούτου, ήθελε όχι μόνο να αποκαταστήσει την αξιοπρέπεια του κατεστραμμένου χώρου, αλλά και να κρατήσει ζωντανή τη μνήμη.
Εν κατακλείδι, το νέο κύμα των ψηφιδογράφων του δρόμου αποδεικνύει ότι η τέχνη μπορεί να είναι ένα εργαλείο επισκευής, τόσο για τις υλικές ζημιές των πόλεων όσο και για τις ψυχικές ρωγμές της κοινωνίας.
Διαβάστε ακόμα: Ξέρετε πού και γιατί η Google αλλάζει τους χάρτες;
