Ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια του Νησιού του Πάσχα φαίνεται πως παίρνει τέλος, καθώς οι επιστήμονες ανακάλυψαν ποιοι ήταν οι δημιουργοί των θρυλικών πέτρινων κεφαλών που χρονολογούνται πάνω από 900 χρόνια. Το Νησί του Πάσχα, γνωστό και ως Ράπα Νούι, ανήκει στην Πολυνησία και αποτελεί επαρχία της Χιλής στον Ειρηνικό Ωκεανό.
Μέχρι σήμερα, η κατασκευή των αγαλμάτων, που ζυγίζουν από 12 έως 80 τόνους, θεωρούνταν έργο εκατοντάδων εργατών υπό την καθοδήγηση ενός ισχυρού ηγέτη. Νέα αρχαιολογικά ευρήματα, ωστόσο, δείχνουν ότι κάθε Μοάι δημιουργούνταν πιθανώς από μικρές ομάδες ή οικογένειες, με μόλις τέσσερα έως έξι άτομα να δουλεύουν σε κάθε άγαλμα.
Η ανακάλυψη των ερευνητών
Με τη βοήθεια ενός τρισδιάστατου μοντέλου του κύριου λατομείου Μοάι, οι αρχαιολόγοι εντόπισαν 30 ξεχωριστούς χώρους εργασίας, όπου δημιουργούνταν τα αγάλματα. Κάθε ομάδα φαίνεται να είχε το δικό της στυλ και ειδικές τεχνικές, ενώ χρησιμοποιούσε συγκεκριμένα σημεία εξόρυξης πέτρας.
Ο καθηγητής Carl Lipo, επικεφαλής της έρευνας στο Πανεπιστήμιο Binghamton, σημειώνει: «Μπορείς να δεις καθαρά πώς κάθε φυλή εργαζόταν σε διαφορετικές περιοχές, δημιουργώντας σειρές αγαλμάτων δίπλα σε άλλες σειρές». Η παραγωγή των Μοάι ξεκίνησε γύρω στον 13ο αιώνα, και μέχρι τον 18ο αιώνα, όταν έφτασαν οι πρώτοι δυτικοί εξερευνητές, υπήρχαν σχεδόν 1.000 αγάλματα στο νησί, ενώ πολλά παρέμεναν ημιτελή στο λατομείο Ράνο Ραράκου.
Η διαδικασία της μετακίνησης
Μια νέα μελέτη στο περιοδικό PLoS One δημιούργησε έναν ψηφιακό χάρτη του λατομείου με περίπου 22.000 φωτογραφίες, αποκαλύπτοντας στοιχεία που ήταν δύσκολο να παρατηρηθούν επιτόπου. Ο χάρτης έδειξε ότι τα εργαστήρια ήταν ξεχωριστά και ότι οι τεχνικές κατασκευής διαφοροποιούνταν: κάποιοι ξεκινούσαν από τα χαρακτηριστικά του προσώπου, άλλοι από το συνολικό μπλοκ.
Μερικά Μοάι φέρουν μάλιστα διακριτικά χαρακτηριστικά, όπως εμφανώς θηλυκές όψεις. Τα εργαστήρια φαίνεται να οργανώνονταν με βάση τα φυσικά χαρακτηριστικά του βράχου και όχι μια κεντρική εξουσία, υποδηλώνοντας διαπραγματεύσεις μεταξύ των ομάδων για την πρόσβαση στο λατομείο.
Η μετακίνηση των αγαλμάτων δεν απαιτούσε τεράστιες ομάδες. Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι οι κάτοικοι του Ράπα Νούι πιθανώς τα «περπατούσαν» με σχοινιά, λικνίζοντάς τα σε ζιγκ–ζαγκ κίνηση. Με αυτόν τον τρόπο, ομάδες μόλις 18 ατόμων μπορούσαν να μετακινήσουν τα Μοάι με σχετικά μικρή προσπάθεια, κατά μήκος ειδικά διαμορφωμένων δρόμων μήκους αρκετών χιλιομέτρων.
Τα ευρήματα αυτά αλλάζουν την αντίληψη ότι η κατασκευή των Μοάι απαιτούσε τεράστια συγκεντρωμένη εργασία, δείχνοντας ότι οι πέτρινες δημιουργίες του Ράπα Νούι ήταν αποτέλεσμα συνεργασίας μικρών, ανεξάρτητων ομάδων.
Διαβάστε ακόμα: Το μυστηριώδες πλάσμα που κατέγραψε μια GoPro
