Πριν από μια δεκαετία, η ιδέα ενός Έλληνα σκηνοθέτη που θα κυριαρχούσε στα μεγάλα φεστιβάλ και θα σάρωνε στα Όσκαρ έμοιαζε σχεδόν απίθανη. Κι όμως, ο Γιώργος Λάνθιμος το πέτυχε. Με το ιδιαίτερο, ανατρεπτικό του ύφος, παρέσυρε μαζί του όλο το ελληνικό σινεμά από τα όρια της εναλλακτικής σκηνής στο επίκεντρο της παγκόσμιας κινηματογραφικής βιομηχανίας. Σήμερα, το όνομά του συνδέεται όχι μόνο με διεθνείς διακρίσεις, αλλά και με μια ολόκληρη νέα γενιά δημιουργών που βλέπει το μέλλον με άλλες προοπτικές. Επίσης, όλοι αδημονούν για την Bugonia…
Από τον «Κυνόδοντα» στην κορυφή
Η πορεία ξεκίνησε το 2009 με τον Κυνόδοντα, την ταινία-έκπληξη που έφερε στην Ελλάδα υποψηφιότητα για το Όσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας. Η ακραία θεματολογία έδωσαν το στίγμα του «Greek Weird Wave», που σύντομα συζητήθηκε διεθνώς.
Ακολούθησαν το The Lobster (2015), που τον καθιέρωσε σε διεθνές επίπεδο, και το The Favourite (2018), που έφτασε μέχρι τις 10 υποψηφιότητες για Όσκαρ, χαρίζοντας στην Ολίβια Κόλμαν το πρώτο της αγαλματίδιο.
Το αποκορύφωμα ήρθε με το Poor Things (2023). Η ταινία απέσπασε τον Χρυσό Λέοντα στη Βενετία, προκάλεσε καλλιτεχνικό και εμπορικό ενθουσιασμό και σάρωσε στα Όσκαρ, χαρίζοντας στην Έμα Στόουν το δεύτερο βραβείο της. Ήταν η στιγμή που ο Λάνθιμος πέρασε οριστικά στην κατηγορία των κορυφαίων σκηνοθετών της εποχής του, με το όνομά του να αναφέρεται πλέον δίπλα σε μεγάλους του Χόλιγουντ.
Το φαινόμενο Λάνθιμος
Η επιτυχία του δεν αφορά μόνο τα βραβεία. Άλλαξε τον τρόπο που το ελληνικό σινεμά αντιμετωπίζεται διεθνώς. Ο Λάνθιμος απέδειξε ότι μια δημιουργία Έλληνα σκηνοθέτη μπορεί να φτάσει σε φεστιβάλ πρώτης γραμμής, να εξασφαλίσει παγκόσμια διανομή και να σταθεί ισότιμα απέναντι σε μεγάλες παραγωγές. Το σημαντικότερο: δεν χρειάστηκε να προσαρμοστεί σε «εύπεπτα» στερεότυπα για την Ελλάδα. Αντίθετα, επέβαλε την καλλιτεχνική του γλώσσα, δίνοντας το παράδειγμα ότι η τόλμη μπορεί να αποδώσει.
Η νέα γενιά δημιουργών
Το παράδειγμά του άνοιξε τον δρόμο για μια νέα φουρνιά κινηματογραφιστών που βλέπουν την παγκόσμια σκηνή όχι ως άπιαστο στόχο αλλά ως φυσική προέκταση της δουλειάς τους. Σκηνοθέτες όπως η Αθηνά Ραχήλ Τσαγγάρη, ο Μπάμπης Μακρίδης, ο Χρήστος Νίκου (Apples, Fingernails) και η Ζακλίν Λέντζου πειραματίζονται με νέες φόρμες, διεκδικούν διεθνείς συμπαραγωγές και συμμετέχουν σε μεγάλα φεστιβάλ.
Η Ελλάδα, από μια χώρα που άλλοτε παρήγαγε λίγες και εσωστρεφείς ταινίες, αρχίζει να χτίζει μια πιο δυναμική παρουσία στον κινηματογραφικό χάρτη.
Από τη Μόστρα στο Χόλιγουντ
Η διαρκής παρουσία Ελλήνων δημιουργών στη Βενετία, στις Κάννες και στο Βερολίνο, σε συνδυασμό με τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία όπως το cash rebate, έχει δημιουργήσει ένα πιο ευνοϊκό έδαφος για διεθνείς συνεργασίες. Οι streaming πλατφόρμες στρέφονται πλέον και προς ελληνικές παραγωγές, γεγονός που δείχνει ότι η εξωστρέφεια έχει πραγματικό αντίκρισμα.
Το ζητούμενο παραμένει αν αυτή η δυναμική θα μεταφραστεί σε μια διαρκή κινηματογραφική «σχολή» ή αν θα περιοριστεί σε μεμονωμένες επιτυχίες.
Και τώρα η Bugonia
Η επερχόμενη ταινία του Γιώργου Λάνθιμου, με τίτλο «Bugonia», προκαλεί ήδη έντονη αίσθηση, μόλις λίγες ημέρες πριν από την παγκόσμια πρεμιέρα της στο 82ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας, στις 28 Αυγούστου. Στην πρώτη αφίσα του “Bugonia” η «μούσα» του, Έμα Στόουν, εμφανίζεται με ξυρισμένο κεφάλι, εμφάνιση που παραπέμπει σε… Σιγκούρνι Γουίβερ και εποχές Alien. Το «Bugonia» είναι ριμέικ της νοτιοκορεατικής cult ταινίας «Save the Green Planet» και αποτελεί τη νέα συνεργασία του Λάνθιμου με τη βραβευμένη με Όσκαρ, Έμα Στόουν.
Αποδεικνύεται λοιπόν, ότι ο Γιώργος Λάνθιμος δεν είναι απλώς ένας Έλληνας σκηνοθέτης που έφτασε στο Χόλιγουντ. Αν ο ίδιος άνοιξε τον δρόμο, η νέα γενιά δημιουργών καλείται τώρα να τον ακολουθήσει, ώστε η επιτυχία να πάψει να είναι εξαίρεση και να γίνει παράδοση.
Διαβάστε ακόμα: Όλο και περισσότεροι Έλληνες προτιμούν το εξωτερικό για τις διακοπές τους
