Το Stranger Things της πλατφόρμας Netflix αποτελεί ένα παγκόσμιο πολιτισμικό φαινόμενο της εποχής μας. Ωστόσο, η εκρηκτική επιτυχία του θέτει ένα καίριο ερώτημα για τη βιομηχανία της ψυχαγωγίας. Συνεπώς, αναδεικνύεται η μεγάλη αντίφαση μεταξύ της αλγοριθμικής εποχής και της απρόβλεπτης φύσης των πραγματικών «χιτ».
Επομένως, η ανάλυση αυτού του τηλεοπτικού προϊόντος αποκαλύπτει μια εντυπωσιακή αλήθεια για τον τρόπο που γεννιέται η μαζική κουλτούρα. Δηλαδή, η αναζήτηση της επιτυχίας σπάνια μπορεί να αντιγραφεί ή να υπολογιστεί με μαθηματική ακρίβεια. Πράγματι, η σειρά, με την έντονη αναφορά της στη δεκαετία του ’80, αγαπήθηκε από εκατομμύρια τηλεθεατές παγκοσμίως.
Η σειρά των αδελφών Ντάφερ και του Σον Λέβι έμοιαζε αρχικά με ένα ρίσκο για τον κολοσσό του streaming. Μάλιστα, η ιδέα για μια ιστορία με εφήβους, νοσταλγία και τέρατα είχε απορριφθεί από πολλά άλλα χολιγουντιανά στούντιο. Αντιθέτως, το Netflix τόλμησε να ποντάρει all in σε μια πρωτότυπη αφήγηση. Εξάλλου, η επιλογή αυτή απέδωσε πολλαπλάσια, δημιουργώντας μια παγκόσμια μανία γύρω από το «Upside Down». Ως εκ τούτου, η αξία του franchise σήμερα υπολογίζεται σε δισεκατομμύρια δολάρια, συμπεριλαμβανομένων των εσόδων από merchandising και spin-offs.
Το μυστικό της επιτυχίας: Ψυχή και υπολογισμός
Οι ίδιοι οι δημιουργοί της σειράς επισημαίνουν ότι το μυστικό της επιτυχίας κρύβεται στην καρδιά της ιστορίας. Εντούτοις, ο σκηνοθέτης Σον Λέβι εξήγησε πως η ισορροπία μεταξύ επικού θεάματος και ανθρώπινων σχέσεων ήταν το κλειδί. Βέβαια, η νοσταλγία της δεκαετίας του ’80 και οι επιρροές από την επιστημονική φαντασία δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας επιτυχίας. Ακόμη, οι χαρακτήρες και οι προσωπικές τους ιστορίες αποτέλεσαν την ουσιαστική επένδυση του κοινού στη σειρά.
Επιπλέον, η βαθιά επένδυση στους χαρακτήρες είναι αυτό που έκανε τη σειρά να ξεχωρίσει από απλές αναφορές σε μια περασμένη εποχή.
Αυτό το διπλό παιχνίδι εξηγεί γιατί το προϊόν ξεπέρασε τα όρια της πλατφόρμας. Παρόλα αυτά, η επιτυχία του «Stranger Things» ήρθε σε μια εποχή όπου η βιομηχανία κυνηγάει την εξασφαλισμένη επιτυχία μέσω της «πνευματικής ιδιοκτησίας» (IP). Συγκεκριμένα, τα στούντιο προσπαθούν να βασιστούν σε ήδη υπάρχουσες ιδέες, παρακάμπτοντας το ρίσκο της πρωτοτυπίας. Τότε, το μήνυμα της σειράς είναι ότι οι μεγάλες πολιτισμικές επιτυχίες προκύπτουν από το άλμα πίστης σε κάτι που μοιάζει απλά «ξεχωριστό». Δηλαδή, δεν γεννιούνται απαραίτητα από κάτι που είναι «υπολογισμένο» για να γίνει επιτυχία.
Η ψευδαίσθηση του αλγορίθμου και η πραγματικότητα
Η ύπαρξη ενός αλγορίθμου που μπορεί να προβλέψει τον επόμενο πολιτισμικό σεισμό παραμένει ένας διαδεδομένος μύθος. Δηλαδή, οι πλατφόρμες όπως το Netflix χρησιμοποιούν δεδομένα για να προτείνουν, αλλά όχι για να δημιουργήσουν την αρχική σπίθα του φαινομένου.
Διαφορετικά, θα βλέπαμε μόνο κλωνοποιημένα προϊόντα, χωρίς ποτέ να εμφανίζεται μια νέα, πραγματικά πρωτότυπη επιτυχία. Εξάλλου, ο μαζικός πολιτισμός είναι ένα σύνθετο οικοσύστημα όπου η συλλογική προσοχή μπορεί να στραφεί ξαφνικά προς μια κατεύθυνση. Ως εκ τούτου, η απρόβλεπτη φύση των κοινωνικών τάσεων διαταράσσει τους αυστηρούς κανόνες της επιστήμης των δεδομένων.
Η επιτυχία της σειράς επαναβεβαιώνει τη δύναμη του «περιεχομένου» έναντι της «διανομής». Πράγματι, το «Stranger Things» έγινε το κατεξοχήν προϊόν του streaming σε μια εποχή που η τηλεόραση άλλαζε ριζικά. Συνεπώς, η σειρά επηρέασε το πολιτιστικό τοπίο, αμφισβητώντας τις παραδοσιακές αντιλήψεις για το τι μπορεί να είναι ένα τηλεοπτικό προϊόν.
Επομένως, η επιτυχία της δεν ήταν μόνο οικονομική, αλλά και πολιτισμική, καθώς έστρεψε την προσοχή σε ένα κοινό θέμα συζήτησης. Μάλιστα, η αναβίωση του τραγουδιού «Running Up That Hill» της Κέιτ Μπους, δεκαετίες μετά την κυκλοφορία του, αποτελεί την καλύτερη απόδειξη της επιρροής του.
Το κόστος της επιτυχίας και η κληρονομιά
Η παρατεταμένη επιτυχία του φαινομένου δημιούργησε και μια εμπορική πίεση στη συνέχεια. Συγκεκριμένα, οι μεγάλες αποστάσεις ανάμεσα στις σεζόν δικαιολογήθηκαν από την αύξηση της αξίας παραγωγής. Δηλαδή, το Netflix χρησιμοποίησε τη σταδιακή κυκλοφορία των επεισοδίων για να διατηρήσει τις συνδρομές των χρηστών του. Εντούτοις, αυτό δείχνει πώς η αυθόρμητη επιτυχία μετατρέπεται σε προσεκτικά διαχειριζόμενη εμπορική μηχανή. Ακόμη, το στούντιο πλέον πρέπει να διασφαλίσει ότι αυτή η «πνευματική ιδιοκτησία» θα συνεχίσει να αποδίδει.
Η βιομηχανία, βέβαια, θα συνεχίσει να προσπαθεί να αποδομήσει τον «ειδικό τύπο» του «Stranger Things». Παρόλα αυτά, η ειρωνεία παραμένει στο ότι η αρχική επιτυχία προήλθε από την ανάληψη ενός ρίσκου. Τότε, το μεγάλο μάθημα είναι πως οι μεγαλύτερες επιτυχίες είναι εκείνες που δεν μπορεί να τις προβλέψει κανένας αλγόριθμος. Τέλος, η ελπίδα παραμένει ότι οι παραγωγοί θα συνεχίσουν να εμπιστεύονται ιστορίες που νιώθουν απλά «ξεχωριστές», αντί να κυνηγούν τη σίγουρη συνταγή.
