Η τέχνη και ο πολιτισμός ανέκαθεν θεωρούνταν τροφή για την ψυχή. Πράγματι, νέα επιστημονικά δεδομένα αποδεικνύουν ότι η επίσκεψη σε μια γκαλερί ή ένα μουσείο μπορεί να είναι εξίσου ωφέλιμη με τη σωματική άσκηση. Επομένως, το να αφιερώνουμε χρόνο στον πολιτισμό δεν είναι απλώς μια πολυτέλεια. Αντιθέτως, είναι μια μετρήσιμη επένδυση στη σωματική και ψυχική μας υγεία. Ως εκ τούτου, οι ειδικοί προτείνουν πλέον τη λεγόμενη «πολιτιστική προπόνηση» ως βασικό στοιχείο της ρουτίνας ευεξίας.
Η επιστήμη πίσω από την τέχνη: Η έρευνα του King’s College
Μια πρωτοποριακή μελέτη από το King’s College London έφερε στο φως τα μετρήσιμα οφέλη της θέασης πρωτότυπων έργων τέχνης. Συγκεκριμένα, η έρευνα έδειξε ότι η παρατήρηση τέχνης σε μια γκαλερί επηρεάζει θετικά τη φυσική μας κατάσταση. Μάλιστα, αυτό δεν αφορά μόνο τη συναισθηματική μας διάθεση.
Η μελέτη περιέλαβε πενήντα συμμετέχοντες, ηλικίας 18 έως 40 ετών. Διότι, αυτοί παρακολούθησαν έργα κορυφαίων καλλιτεχνών του 19ου αιώνα. Για παράδειγμα, είδαν πίνακες των Μανέ, Βαν Γκογκ και Γκογκέν. Εντούτοις, η ομάδα των συμμετεχόντων χωρίστηκε στα δύο. Καταρχάς, η μία ομάδα παρατήρησε τα πρωτότυπα έργα στην Πινακοθήκη Κόρτολντ στο Λονδίνο. Παράλληλα, η άλλη ομάδα εξέτασε αντίγραφα των έργων σε ουδέτερο περιβάλλον εργαστηρίου.
Τα αποτελέσματα ήταν άμεσα και ιδιαίτερα σημαντικά για όσους είδαν τα έργα στην γκαλερί. Συγκεκριμένα, η ορμόνη του στρες, η κορτιζόλη, μειώθηκε κατά 22%. Επομένως, μειώθηκαν και οι φλεγμονώδεις δείκτες κατά έως και 30%. Αυτοί οι δείκτες συνδέονται με προβλήματα υγείας όπως καρδιακές παθήσεις, διαβήτης και κατάθλιψη. Αντιθέτως, καμία αλλαγή δεν παρατηρήθηκε στην ομάδα που εξέτασε τα αντίγραφα.
Κοινωνική συνταγογράφηση: Η τέχνη ως φάρμακο
Ο Δρ. Τόνι Γουντς, επικεφαλής ερευνητής της μελέτης, τόνισε τη μεγάλη διαφορά μεταξύ της θέασης ενός πρωτότυπου έργου τέχνης και ενός αντιγράφου. Συνεπώς, η «πολιτιστική προπόνηση» μπορεί να θεωρηθεί ένα «δώρο» για τις δημόσιες υπηρεσίες υγείας.
Η έρευνα έρχεται σε μια εποχή που το Εθνικό Σύστημα Υγείας (NHS) του Ηνωμένου Βασιλείου επεκτείνει τη χρήση της κοινωνικής συνταγογράφησης (social prescribing). Συγκεκριμένα, η πρακτική αυτή επιτρέπει στους γιατρούς να παραπέμπουν ασθενείς σε μη κλινικές δραστηριότητες. Μάλιστα, αυτές οι δραστηριότητες περιλαμβάνουν επισκέψεις σε γκαλερί και μουσεία. Λόγω της εστίασης στην πρόληψη, οι πολιτιστικοί θεσμοί μπορούν να κρατήσουν τους ανθρώπους μακριά από τα νοσοκομεία.
Ο στόχος του Εθνικού Συστήματος Υγείας της Μεγάλης Βρετανίας είναι να καταστεί η κοινωνική συνταγογράφηση διαθέσιμη σε όλους. Πράγματι, πάνω από ενάμισι εκατομμύριο άνθρωποι στο Ηνωμένο Βασίλειο έχουν ήδη πρόσβαση σε αυτή την υπηρεσία. Εντούτοις, οι επόμενοι στόχοι της έρευνας είναι να διαπιστωθεί πόσο διαρκούν τα θετικά αποτελέσματα και να μελετηθούν οι επιδράσεις της τέχνης σε ηλικιωμένους συμμετέχοντες.
Η ψυχολογική διάσταση: Επιβράδυνση και εστίαση
Η θετική επίδραση της τέχνης εξηγείται και από την ψυχολογική διάσταση. Συγκεκριμένα, η επίσκεψη σε ένα μουσείο μας αναγκάζει να επιβραδύνουμε τους ρυθμούς μας. Παράλληλα, μας βοηθά να επικεντρωθούμε σε ένα μόνο αντικείμενο. Αυτή η διαδικασία μειώνει τους περισπασμούς.
Ο ηθοποιός Ράσελ Τόβεϊ, λάτρης της τέχνης, τόνισε ότι η τέχνη είναι εγγενής στην ανθρωπότητα. Επομένως, το να βρισκόμαστε σε ένα μουσείο και γύρω από την τέχνη είναι ωφέλιμο για την ψυχική μας υγεία και την ευεξία μας. Μάλιστα, ο ίδιος αστειευόμενος είπε: «Αν τρώτε καλά, πηγαίνετε στο γυμναστήριο και επισκέπτεστε τακτικά γκαλερί, τότε η υγεία σας θα εκτοξευθεί».
Λόγω των ευρημάτων, υπάρχει η ελπίδα ότι η επιστήμη θα αλλάξει τον ρόλο των γκαλερί στην κοινωνία. Διότι, η τέχνη μπορεί να θεωρείται πλέον ως ένα θεραπευτικό μέσο και όχι απλώς ως χόμπι. Εν κατακλείδι, η έρευνα προσφέρει μια ισχυρή υπενθύμιση στην κυβέρνηση για την πραγματική δύναμη της τέχνης, σε μια εποχή που πολλά πολιτιστικά ιδρύματα αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα.
Διαβάστε ακόμα: Shein… on you!
