Πώς λειτουργεί το κόλπο με τις «διπλές αγγελίες» και τα μαύρα ενοίκια. Οι έλεγχοι της ΑΑΔΕ, τα πρόστιμα και τι αλλάζει πριν το καλοκαίρι.
Η πρακτική είναι απλή, ευέλικτη και -μέχρι πρότινος- ιδιαίτερα αποδοτική. Ιδιοκτήτες ακινήτων βραχυχρόνιας μίσθωσης ανεβάζουν κανονικά τα καταλύματά τους σε πλατφόρμες όπως η Airbnb και η Booking.com, αξιοποιώντας τη μεγάλη προβολή και την εμπιστοσύνη που αυτές προσφέρουν στους χρήστες.
Ο ενδιαφερόμενος βλέπει φωτογραφίες, αξιολογήσεις και περιγραφές, αποκτά αίσθημα ασφάλειας και προχωρά στην αναζήτηση διαθεσιμότητας. Ωστόσο, το κρίσιμο σημείο έρχεται στη συνέχεια: είτε μετά από υπόδειξη είτε από προσωπική αναζήτηση, ο πελάτης εντοπίζει το ίδιο ακίνητο εκτός πλατφόρμας – σε ιστοσελίδα, social media ή προφίλ Google.
Εκεί ξεκινά η απευθείας επικοινωνία. Σε αρκετές περιπτώσεις, αν έχει ήδη γίνει κράτηση μέσω πλατφόρμας, ο ιδιοκτήτης ζητά την ακύρωσή της, προτείνοντας χαμηλότερη τιμή «εκτός συστήματος», προκειμένου να αποφευχθούν οι προμήθειες. Έτσι, η συμφωνία ολοκληρώνεται ιδιωτικά, χωρίς επίσημη καταγραφή.
Στην πράξη, πρόκειται για ένα σύστημα «διπλής βιτρίνας»: η πρώτη, εντός πλατφόρμας, λειτουργεί ως εργαλείο προσέλκυσης πελατών, ενώ η δεύτερη, εκτός, χρησιμοποιείται για την ολοκλήρωση της συναλλαγής. Το αποτέλεσμα είναι, σε αρκετές περιπτώσεις, μέρος ή και το σύνολο του εισοδήματος να μην δηλώνεται.
Πώς λειτουργούν οι πληρωμές
Το μοντέλο πληρωμής ακολουθεί συγκεκριμένο μοτίβο: μια μικρή προκαταβολή μέσω τραπεζικού λογαριασμού και το υπόλοιπο ποσό καταβάλλεται κατά την άφιξη, είτε σε μετρητά είτε μέσω ψηφιακών εφαρμογών. Με αυτόν τον τρόπο, τα ποσά δεν εμφανίζονται στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Διαμονής και αποφεύγεται η φορολόγηση.
Στο στόχαστρο η πρακτική
Η ΑΑΔΕ έχει ήδη εντοπίσει τις πρώτες περιπτώσεις, αξιοποιώντας εργαλεία ανάλυσης δεδομένων και αυτοματοποιημένους ελέγχους. Μέσα από διασταυρώσεις στοιχείων, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί χαρτογραφούν τη λειτουργία της «διπλής αγοράς» και προετοιμάζονται για εντατικούς ελέγχους ενόψει της θερινής περιόδου.
Στο μικροσκόπιο μπαίνουν:
- τραπεζικοί λογαριασμοί σε Ελλάδα και εξωτερικό
- κινήσεις πιστωτικών καρτών
- ηλεκτρονικά πορτοφόλια και fintech εφαρμογές
- στοιχεία από πλατφόρμες σε σύγκριση με φορολογικές δηλώσεις
Παράλληλα, αξιοποιείται και η διαδικτυακή παρουσία των ακινήτων -από αξιολογήσεις έως συχνότητα εμφανίσεων- προκειμένου να εκτιμηθεί η πραγματική δραστηριότητα.
Τα πρόστιμα και η έκταση του φαινομένου
Τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν εκατοντάδες περιπτώσεις αδήλωτων εισοδημάτων, με ποσά που φτάνουν σε εκατομμύρια ευρώ. Τα πρόστιμα ξεκινούν από 5.000 ευρώ και αυξάνονται σημαντικά σε περίπτωση επανάληψης της παράβασης, ενώ δεν αποκλείονται επιπλέον φορολογικές επιβαρύνσεις.
Η αγορά των βραχυχρόνιων μισθώσεων έχει εξελιχθεί σε βασικό πυλώνα εσόδων, με συνολικά έσοδα που προσεγγίζουν το 1 δισ. ευρώ ετησίως. Το γεγονός αυτό εξηγεί γιατί οι αρχές επιλέγουν στοχευμένους ελέγχους αντί για οριζόντια μέτρα.
Αθέμιτος ανταγωνισμός στην αγορά
Πέρα από το φορολογικό σκέλος, το φαινόμενο δημιουργεί έντονες στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό. Οι ιδιοκτήτες που δηλώνουν κανονικά τα εισοδήματά τους επιβαρύνονται με φόρους, ενώ όσοι λειτουργούν εκτός πλαισίου αποκτούν σαφές πλεονέκτημα, πιέζοντας τις τιμές προς τα κάτω.
Εν όψει καλοκαιριού, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί εμφανίζονται αποφασισμένοι να εντείνουν τις παρεμβάσεις τους, στοχεύοντας ακριβώς σε αυτές τις «σκιώδεις» πρακτικές που αναπτύσσονται γύρω από τις δημοφιλείς πλατφόρμες.
Διαβάστε ακόμα: Γρηγόρης Αρναούτογλου: Λύγισε για τον Άρνι – «Φοβήθηκα ότι ένιωσε εγκατάλειψη»
