Η σειρά Πόκεμον γνώρισε τεράστια επιτυχία από τα τέλη της δεκαετίας του ’90. Πράγματι, εκατομμύρια άνθρωποι έχουν γλυκές αναμνήσεις από τα πρώτα παιχνίδια Red και Blue. Επιπλέον, θυμούνται τις ανταλλαγές καρτών στο σχολείο για τον σπάνιο Charizard. Ωστόσο, η πορεία του παιχνιδιού με κάρτες έχει λάβει μία απροσδόκητη και δυσάρεστη τροπή.
Εντούτοις, σήμερα είναι σχεδόν αδύνατο να βρει κανείς πρόσφατες κυκλοφορίες. Συνεπώς, αυτό οφείλεται στην παράλογη αύξηση της μεταπώλησης και της κερδοσκοπίας τους τελευταίους μήνες. Δηλαδή, μία οικονομική «φούσκα» – έκπληξη καθιστά δύσκολη την αγορά των καρτών, ιδίως για τα παιδιά.
Η εκτόξευση της αξίας και οι σκιές της αγοράς
Η πώληση παλαιών καρτών σε συλλέκτες υπήρξε πάντα μέρος του χόμπι. Ωστόσο, όπως συμβαίνει με τις κάρτες μπέιζμπολ, οι κάρτες Πόκεμον μπορούν μερικές φορές να φτάσουν σε αξία χιλιάδων ευρώ. Εντούτοις, η αγορά μεταπώλησης έχει εκτοξευθεί τόσο ψηλά, που ακόμη και οι νέες κάρτες αποτιμώνται σε εκατοντάδες ευρώ. Μάλιστα, αυτό συμβαίνει πριν ακόμη κυκλοφορήσουν επίσημα. Συγκεκριμένα, ένα σπάνιο Charizard από το τελευταίο σετ «Phantasmal Flames» εκτιμήθηκε πάνω από 680 ευρώ. Επομένως, όταν ένα πακέτο πώλησης λιανικής κοστίζει περίπου 4,5 ευρώ, το πιθανό κέρδος είναι τεράστιο.
Ως αποτέλεσμα, αναπτύχθηκε μία κερδοσκοπική αγορά γύρω από το παιχνίδι. Δηλαδή, ενήλικες αγοράζουν όλες τις κάρτες που μπορούν να βρουν. Συνεπώς, καθίσταται αδύνατο για τα παιδιά, που θέλουν πραγματικά να συλλέξουν ή να παίξουν, να τις αποκτήσουν.
Επιπλέον, οι μεταπωλητές στήνονται στην ουρά για ώρες έξω από τα καταστήματα. Ακόμη, παραμονεύουν στα ράφια κατά τον εφοδιασμό και αγοράζουν κάθε αντικείμενο. Βέβαια, πολλοί κρατούν τα κουτιά σφραγισμένα για μεταγενέστερη μεταπώληση. Αντιθέτως, διαδικτυακά, μέσω πλατφορμών όπως το Amazon, η αγορά γίνεται μέσω ενός αδιαφανούς συστήματος κλήρωσης.
Βία, φόβος και ο ρόλος των Influencers
Η άνοδος της κερδοσκοπίας έχει οδηγήσει σε δυσάρεστες καταστάσεις. Πράγματι, ο Μπεν Τάιερ, ιδιοκτήτης ανεξάρτητου καταστήματος καρτών, ανέφερε περιστατικά απειλών εναντίον του προσωπικού του. Επιπλέον, έχει ακούσει για άλλα καταστήματα που δέχθηκαν επιθέσεις ή ληστείες.
Δηλαδή, η κατάσταση έχει γίνει αρκετά δυσάρεστη. Εντούτοις, βλέπουμε ακόμη και άτομα να αγοράζουν προϊόντα και να τα καταχωρίζουν αμέσως στο Facebook για μεταπώληση. Συνεπώς, τοποθετούν τα προϊόντα ακόμη μέσα στις σακούλες του καταστήματος. Ως εκ τούτου, πολλά καταστήματα αναγκάστηκαν να σταματήσουν την πώληση ολόκληρων κουτιών. Τότε, έβαλαν όρια ακόμη και στα μεμονωμένα πακέτα.
Παρόλα αυτά, το πρόβλημα επιδεινώνεται από τη δημοτικότητα των youtubers και των influencers του TikTok. Συγκεκριμένα, αυτοί καταγράφουν βίντεο όπου ανοίγουν πακέτα καρτών. Δηλαδή, καταγράφουν τον εαυτό τους να απαριθμεί τις αξίες των καρτών. Ακόμη, υπερβάλλουν στις αντιδράσεις τους όταν βρίσκουν κάποια «επιτυχία». Βέβαια, οι κοινές κάρτες απορρίπτονται. Επομένως, μόνο οι κάρτες υψηλής αξίας έχουν σημασία. Αντιθέτως, η χαρά της συλλογής ή του παιχνιδιού για διασκέδαση δεν είναι πλέον το ζητούμενο. Τότε, το μόνο που μετράει είναι η μεγιστοποίηση της «αξίας».
Εξάλλου, πολλοί πιστεύουν ότι είναι εύκολο να κερδίσουν πολλά χρήματα. Ωστόσο, δεν γνωρίζουν πόσα πακέτα ανοίγουν οι influencers για να βρουν μία σπάνια κάρτα. Συνεπώς, αυτός ο «πυροβολισμός ντοπαμίνης» κάνει πολλούς να ξοδεύουν μεγάλα ποσά. Δηλαδή, ελπίζουν να πετύχουν και αυτοί μία μεγάλη επιτυχία.
Επενδυτικό χαρτοφυλάκιο και ηθική απάντηση
Ο θόρυβος γύρω από την πιθανότητα κέρδους έχει δημιουργήσει μια ασταθή αγορά. Ως εκ τούτου, πολλοί χρησιμοποιούν εφαρμογές, όπως η Collectr, για να παρακολουθούν το «χαρτοφυλάκιο» των καρτών τους. Επιπλέον, αυτό έχει οδηγήσει σε δόλιες πρακτικές.
Συγκεκριμένα, έχουν εμφανιστεί ψεύτικες κάρτες, αλλά και πακέτα που έχουν ανοιχτεί. Δηλαδή, αφαιρέθηκαν οι σπάνιες κάρτες και επανασφραγίστηκαν για πώληση. Ακόμη, ένας πρόσθετος παράγοντας είναι η βιομηχανία διαβάθμισης καρτών. Τότε, ανεξάρτητοι οργανισμοί βαθμολογούν και σφραγίζουν τις κάρτες για να αυξήσουν την αξία τους. Βέβαια, αυτό εξαρτάται από τη βαθμολογία που λαμβάνουν. Συνεπώς, οι εκθέσεις καρτών έχουν γίνει κέντρα εμπορικών συναλλαγών αξίας δεκάδων χιλιάδων ευρώ.
Παρόλο που η The Pokémon Company τύπωσε 10,2 δισεκατομμύρια κάρτες το έτος έως τον Μάρτιο του 2025, δυσκολεύεται να καλύψει τη ζήτηση. Ωστόσο, υπάρχουν σημάδια ότι η αγορά μεταπώλησης αρχίζει να διορθώνεται. Πράγματι, οι τιμές των μεμονωμένων καρτών και των σφραγισμένων προϊόντων πέφτουν.
Επομένως, η «μανία» δεν είναι τόσο έντονη όσο ήταν κάποτε. Εντούτοις, η 30ή επέτειος των Πόκεμον στις αρχές του 2026 αναμένεται να προκαλέσει ένα νέο κύμα κερδοσκοπίας.
Εν κατακλείδι, ορισμένα καταστήματα αρνούνται να ενδώσουν στον πειρασμό της αύξησης των τιμών. Δηλαδή, θέλουν να προστατεύσουν τους πελάτες και την κοινότητά τους. Συνεπώς, ελπίζουν ότι όταν η «φούσκα» σπάσει, οι πελάτες θα θυμούνται ποιος προστάτεψε τα συμφέροντά τους. Αντιθέτως, άλλα καταστήματα αυξάνουν τις τιμές για να επωφεληθούν από την έκρηξη. Τότε, το χόμπι των παιδικών μας χρόνων μετατράπηκε σε ένα απρόβλεπτο, και ενίοτε τοξικό, χρηματιστήριο.
