Το αδιέξοδο με το TikTok φαίνεται να φτάνει στο τέλος του, με τη συμφωνία που αναμένεται να κλείσει μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας να αποτελεί ένα σπάνιο παράδειγμα συνεργασίας εν μέσω ενός εμπορικού πολέμου που έχει διαρκέσει για χρόνια. Παρόλα αυτά, η συμφωνία δεν είναι τόσο απλή όσο φαίνεται, με την κάθε πλευρά να επιδιώκει το δικό της όφελος, ενώ η τελική έκβαση μπορεί να μην είναι αυτή που είχε αρχικά στο μυαλό του o Ντόναλντ Τραμπ.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η συμφωνία προβλέπει την πώληση των δραστηριοτήτων του TikTok στις ΗΠΑ σε μία ομάδα αμερικανικών εταιρειών, μεταξύ των οποίων και ο κολοσσός της τεχνολογίας Oracle. Η κινεζική πλευρά, από την πλευρά της, έχει ήδη χαρακτηρίσει τη συμφωνία «αμοιβαία επωφελή», ενώ ο Τραμπ δήλωσε ότι «θα ήθελε να το κάνει για τα παιδιά». Εντούτοις, πολλά σημεία παραμένουν ασαφή.
Η εφαρμογή που θα προσφερθεί στους Αμερικανούς χρήστες θα είναι μια νέα, ειδικά διαμορφωμένη έκδοση. Στην καρδιά της διαμάχης, άλλωστε, βρισκόταν πάντα ο αλγόριθμος του TikTok, αυτό που πολλοί αποκαλούν «μυστική συνταγή» της επιτυχίας του. Ο αλγόριθμος αυτός είναι καθοριστικής σημασίας, καθώς είναι υπεύθυνος για την viral διάδοση του περιεχομένου και την εθιστική φύση της εφαρμογής, προτείνοντας στους χρήστες υλικό με βάση τις προτιμήσεις και τις συμπεριφορές τους. Άλλες εταιρείες, όπως το Instagram με τα Reels και το YouTube με τα Shorts, προσπάθησαν να τον αντιγράψουν, αλλά, σύμφωνα με ειδικούς, η εφαρμογή του ByteDance, της μητρικής εταιρείας του TikTok, είναι απλά ανώτερη. Κατά συνέπεια, η ByteDance αρνήθηκε να τον παραχωρήσει, με την κινεζική κυβέρνηση να τη στηρίζει.
Παρ’ όλα αυτά, σε μια απρόσμενη εξέλιξη, η αρμόδια ρυθμιστική αρχή για την κυβερνοασφάλεια στην Κίνα έδωσε το πράσινο φως για την παραχώρηση άδειας χρήσης του αλγορίθμου και άλλης πνευματικής ιδιοκτησίας σε αμερικανικές εταιρείες. Εντούτοις, δεν θα γίνει πλήρης μεταβίβαση. Κατά πάσα πιθανότητα, η αμερικανική έκδοση θα λειτουργεί με μια «απογυμνωμένη» μορφή του λογισμικού, όπως εξηγεί ο ειδικός σε θέματα πληροφορικής Κόκιλ Γιάιντκα από το Εθνικό Πανεπιστήμιο της Σιγκαπούρης. Ακόμα και η περιορισμένη πρόσβαση θα μπορούσε να αποκαλύψει τεχνολογικά μυστικά που κάνουν την εφαρμογή τόσο κερδοφόρα, όπως ο τρόπος που οδηγεί στην αλληλεπίδραση των χρηστών, τη διαχείριση του περιεχομένου και τη στόχευση διαφημίσεων. (Εικόνα του λογότυπου και της εφαρμογής του TikTok σε smartphone) «Απλά δεν έχει νόημα για την ByteDance να παραδώσει το πιο πολύτιμο περιουσιακό της στοιχείο», αναφέρει η Dr. Jaidka. Μάλιστα, η ίδια επισημαίνει ότι αυτές οι αλλαγές θα μπορούσαν να επηρεάσουν την εμπειρία του χρήστη, καθώς η εφαρμογή ίσως προβάλλει λιγότερο ποικίλο περιεχόμενο.
Οι επιφυλάξεις των ΗΠΑ
Αρχικά, ο Υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Scott Bessent, που ηγείται της διαπραγματευτικής ομάδας, δήλωσε πως η εμπειρία του χρήστη θα παραμείνει η ίδια, αλλά με «κινεζικά χαρακτηριστικά». Εν προκειμένω, ο όρος αυτός χρησιμοποιείται συχνά από το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας για να περιγράψει τον τρόπο που λειτουργούν τα πράγματα στη χώρα. Στο παρελθόν, άλλωστε, Αμερικανοί αξιωματούχοι, συμπεριλαμβανομένου και του Ντόναλντ Τραμπ κατά την πρώτη του θητεία, είχαν εκφράσει σοβαρές ανησυχίες για την πρόσβαση της Κίνας στα δεδομένα των χρηστών του TikTok και την επιρροή της εφαρμογής. Για τον λόγο αυτόν, πέρυσι, ο τότε πρόεδρος Τζο Μπάιντεν υπέγραψε νόμο που απαιτούσε από το TikTok να παραχωρήσει τον έλεγχο των αμερικανικών του δραστηριοτήτων, αλλιώς θα αντιμετώπιζε απαγόρευση. Ωστόσο, ο Τραμπ άλλαξε γνώμη, υποστηρίζοντας ότι το TikTok τον βοήθησε να κερδίσει την υποστήριξη των νεαρών ψηφοφόρων στις εκλογές του 2024.
Παρά την αλλαγή στάσης, η συμφωνία πρέπει να ικανοποιήσει τους νομοθέτες των ΗΠΑ και να καθησυχάσει τις ανησυχίες που οδήγησαν στην όλη διαδικασία. Η έγκριση του Κογκρέσου είναι απαραίτητη, αλλά υπάρχουν ήδη αντιδράσεις από τα δύο μεγάλα κόμματα στην Ουάσιγκτον. Για παράδειγμα, ο Ρεπουμπλικανός νομοθέτης Τζον Μόολενααρ εξέφρασε την ανησυχία του ότι η συμφωνία μπορεί να επιτρέψει στην κινεζική κυβέρνηση να διατηρήσει τον έλεγχο. Σε παρόμοιο μήκος κύματος, η δικηγόρος Hdeel Abdelhady ανέφερε ότι ο νόμος απαιτεί πλήρη διαχωρισμό από τον έλεγχο «ξένου αντιπάλου», κάτι που μία απλή άδεια χρήσης δεν φαίνεται να ικανοποιεί. Γενικότερα, τέτοιου μεγέθους συμφωνίες χρειάζονται μήνες ή και χρόνια για να ολοκληρωθούν. Μένει, επίσης, να διευκρινιστεί πώς η αμερικανική εκδοχή του TikTok θα αλληλεπιδρά με την εφαρμογή στις υπόλοιπες χώρες, η οποία θα εξακολουθεί να ανήκει στην ByteDance. Επιπλέον, η ByteDance είναι ιδιωτική εταιρεία, συνεπώς, το διοικητικό της συμβούλιο πρέπει να εγκρίνει τη συμφωνία, ακόμη κι αν η κινεζική κυβέρνηση έχει δώσει τη συγκατάθεσή της. Τέλος, ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος, ο οποίος έχει αποδειχθεί απρόβλεπτος εμπορικός εταίρος, θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες επιπλοκές.
Το κέρδος της Κίνας
Είναι ξεκάθαρο ότι ο Τραμπ θέλει να κλείσει τη συμφωνία με το TikTok, καθώς αυτή θα αποτελούσε μία μεγάλη νίκη για την κυβέρνησή του. Με πάνω από 170 εκατομμύρια χρήστες στις ΗΠΑ και έναν στους επτά ανθρώπους παγκοσμίως να χρησιμοποιεί την εφαρμογή, το TikTok αποτελεί μία τεράστια αγορά. Επιπλέον, η εφαρμογή είναι η μόνη μη αμερικανική πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης που γνώρισε τέτοια επιτυχία, κάτι που την καθιστά εξαιρετικά πολύτιμη. Ουσιαστικά, τα έσοδα της ByteDance από τις ΗΠΑ ανέρχονται σε περίπου 50% των συνολικών της εσόδων παγκοσμίως, τα οποία το 2024 υπολογίζονται στα 30 δισεκατομμύρια δολάρια. Ωστόσο, αναρωτιέται κανείς, τι θα κερδίσει η Κίνα από αυτήν τη συμφωνία;
Η συμφωνία της άδειας χρήσης επιτρέπει στην ByteDance να διατηρήσει τον αλγόριθμό της, κάτι που της δίνει στρατηγικό πλεονέκτημα, σε περίπτωση που οι ΗΠΑ θελήσουν να λανσάρουν ανταγωνιστικές εφαρμογές. Επιπλέον, το TikTok παραμένει στην αμερικανική αγορά, αντί να απαγορευτεί, ενώ η μητρική του εταιρεία διατηρεί το μεγαλύτερο μερίδιο, καθώς επίσης το λογότυπο και το brand. Η συμφωνία, επομένως, αποτελεί ένα «πρότυπο» για άλλες κινεζικές εταιρείες που θέλουν να εισέλθουν στην αμερικανική αγορά μέσω αδειοδοτήσεων. Με τον τρόπο αυτό, θα μπορούσαν να διατεθούν στις ΗΠΑ τεχνολογίες που είναι σημαντικές για την εθνική ανταγωνιστικότητα της Κίνας, όπως μπαταρίες και σπάνιες γαίες. Η Κίνα μπορεί, συνεπώς, να παρουσιάσει τη συμφωνία ως νίκη, καθώς εξάγει την τεχνολογία της με τους δικούς της όρους. Αυτό μπορεί να της προσδώσει ένα σημαντικό πλεονέκτημα στις εμπορικές διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον, οι οποίες έχουν παγώσει.
Τελικά, το αδιέξοδο με το TikTok μπορεί να θεωρηθεί πρόοδος για την Κίνα. Οι ΗΠΑ μπορεί να καταλήξουν σε μία συμφωνία, αλλά όχι στην πλήρη νίκη που είχε στο μυαλό του ο Τραμπ. «Η συμφωνία μπορεί να λειτουργεί στα χαρτιά, αλλά στην πράξη θα βρίσκεται πάντα υπό ένα σύννεφο», καταλήγει η Dr. Jaidka, υπογραμμίζοντας ότι η αμερικανική έκδοση του TikTok θα λειτουργεί με «δανεικό κώδικα, απομονωμένα δεδομένα και μία πολιτική εμπιστοσύνη που θα μπορούσε να εξαφανιστεί εν μία νυκτί».
Διαβάστε ακόμα: Έρευνα: Η χασούρα των ΗΠΑ από το κλείσιμο σχολείων στην πανδημία
