Η παρακολούθηση μιας νέας κινηματογραφικής παραγωγής μετατρέπεται συχνά σε μια δοκιμασία για τα μάτια. Ωστόσο, βρισκόμαστε να ανοιγοκλείνουμε τα βλέφαρα, προσπαθώντας να διακρίνουμε τη δράση σε σκοτεινές σκηνές. Συνεπώς, αναρωτιόμαστε πότε ακριβώς το Χόλιγουντ έχασε τη ζωντάνια των χρωμάτων του.
Πράγματι, αυτή η απορία έχει γίνει ένα κοινό θέμα συζήτησης μεταξύ των σινεφίλ και των κριτικών. Ειδικότερα, η πρόσφατη κυκλοφορία του Wicked: For Good προκάλεσε εκ νέου έντονες αντιδράσεις για την ποιότητα του φωτισμού.
Η συγκεκριμένη ταινία, ως συνέχεια του Ο Μάγος του Οζ, έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την πηγή της. Δηλαδή, η κλασική ταινία του 1939 είναι διάσημη για τα εκθαμβωτικά χρώματα του Technicolor. Επομένως, το Wicked θα έπρεπε να είναι ένας οπτικός θρίαμβος, γεμάτος σμαραγδένιες αποχρώσεις. Αντιθέτως, ο κριτικός Τζάστιν Τσανγκ αναρωτήθηκε γιατί όλα φάνηκαν είτε πολύ αμυδρά είτε υπερβολικά φωτισμένα. Μάλιστα, περιέγραψε τον κόσμο του Οζ σαν να βρισκόταν υπό διαρκή πυρηνική επίθεση.
Το Technicolor κάποτε επέτρεπε την καταγραφή απίστευτα ζωντανών χρωμάτων. Συγκεκριμένα, χρησιμοποιούσε μια εξειδικευμένη κάμερα που χώριζε το φως σε τρία βασικά χρώματα. Ωστόσο, η πολυπλοκότητα και το υψηλό κόστος του οδήγησαν τελικά στην εξαφάνισή του. Διαφορετικά, ίσως βλέπαμε ακόμα τις οθόνες μας γεμάτες κορεσμό.
Ο ρόλος της τεχνολογίας
Η σημερινή επικράτηση των μονότονων και επίπεδων εικόνων οφείλεται εν μέρει στην εξέλιξη της τεχνολογίας. Πράγματι, οι σύγχρονες ψηφιακές κάμερες καταγράφουν την πραγματικότητα με έναν πιο ρεαλιστικό τρόπο. Δηλαδή, στερούνται τη στιλιστική υφή και τον κορεσμό που ήταν αναπόφευκτα στο φιλμ. Επιπλέον, πολλοί θεωρούν ότι η τριλογία του Άρχοντα των Δαχτυλιδιών αποτέλεσε σημείο καμπής. Βέβαια, εκεί χρησιμοποιήθηκε η ψηφιακή επεξεργασία για την ενσωμάτωση των εφέ με ρεαλιστικό τρόπο.
Πολλοί κινηματογραφιστές επιδιώκουν μια συγκεκριμένη αισθητική κατεύθυνση. Συνεπώς, παρατηρείται μια στροφή προς χαμηλότερη αντίθεση, πιο ήπιους τόνους και πιο σιωπηλές χρωματικές παλέτες. Μάλιστα, αυτός ο «φυσιοκρατικός» φωτισμός μπορεί να φαίνεται αβίαστος. Εντούτοις, απαιτεί συχνά τεράστιο όγκο εργασίας στο στάδιο της χρωματικής διαβάθμισης. Ως εκ τούτου, η σκοτεινότερη εικόνα δεν είναι απαραίτητα μια στρατηγική εξοικονόμησης κόστους. Αντιθέτως, είναι συχνά μια συνειδητή καλλιτεχνική επιλογή.
Η προσγείωση στην αλήθεια
Ο ψηφιακός χρωματιστής Χουτάν Χαγκσένας πιστεύει ότι οι σκηνοθέτες έχουν σήμερα μεγαλύτερη ελευθερία στον έλεγχο της τελικής εικόνας. Δηλαδή, επιλέγουν να δημιουργήσουν έναν οπτικό κόσμο που να αισθάνεται «προσγειωμένος» και «συναισθηματικά αληθινός». Εξάλλου, η πιο σκοτεινή εικόνα προσθέτει ένταση και ατμόσφαιρα. Επομένως, αυτή η προσέγγιση συνδέεται άμεσα με την επιδίωξη της εμβύθισης.
Ο παραγωγός Τζον Κωνσταντίνου εξηγεί ότι υπάρχει μια διαμάχη μεταξύ αφαίρεσης και εμβύθισης στα οπτικά μέσα. Συγκεκριμένα, η αφαίρεση είναι η σαφής αναγνώριση ότι παρακολουθούμε μια αναπαράσταση. Αντιθέτως, η εμβύθιση είναι μια τάση που ξεκίνησε με την ψηφιακή εποχή. Δηλαδή, χρησιμοποιεί ευρυγώνιους φακούς και κοντινά πλάνα για να κάνει τον θεατή να νιώθει μέρος της δράσης. Ο σκηνοθέτης του Wicked, Τζον Μ. Τσου, επιβεβαίωσε αυτή τη φιλοσοφία. Μάλιστα, δήλωσε ότι ήθελε να βυθίσει το κοινό στον κόσμο του Οζ, καθιστώντας τον ένα πραγματικό μέρος.
Η κυριαρχία πλατφορμών όπως το Netflix έχει επιδεινώσει το πρόβλημα. Συνεπώς, η απαίτησή τους για λήψη σε 4K UHD και η χρήση συγκεκριμένων καμερών οδηγεί σε μια χαρακτηριστική «πλαδαρότητα». Δηλαδή, δημιουργείται μια έλλειψη αντίθεσης που κάνει τις επιφάνειες να μοιάζουν αφύσικες. Ως εκ τούτου, αυτό το «φλατ» οπτικό αποτέλεσμα είναι κάτι που παρατηρείται όλο και περισσότερο σε πολλές παραγωγές. Βέβαια, η συμπίεση των δεδομένων 4K για προβολή σε μια μέση οικιακή τηλεόραση επιτείνει το πρόβλημα.
Το πρόβλημα στην κατανόηση
Οι θεατές, παρόλα αυτά, αντιμετωπίζουν συχνά προβλήματα στην κατανόηση των σκηνών. Για παράδειγμα, σειρές όπως το Game of Thrones και το The Walking Dead έχουν επικριθεί έντονα για τις υπερβολικά σκοτεινές τους σκηνές. Επιπλέον, η γρήγορη εξέλιξη της τεχνολογίας των οικιακών τηλεοράσεων περιπλέκει την κατάσταση. Δηλαδή, οι καταναλωτές μπορούν πλέον να αντιληφθούν λεπτομέρειες που χάνονταν παλαιότερα. Ωστόσο, αυτό συχνά ωθεί τους θεατές να πειράζουν τις ρυθμίσεις φωτισμού. Αντιθέτως, η αρχική πρόθεση των δημιουργών μπορεί να χαθεί εντελώς σε αυτή τη διαδικασία.
Η πρόκληση του φωτισμού ήταν πάντα υπαρκτή στον κινηματογράφο. Διαφορετικά, δεν θα υπήρχε η ανάγκη για ειδικούς χρωματιστές. Τέλος, η περίπτωση του Wicked: For Good αποδεικνύει ότι η χρωματική επιλογή είναι ένα πεδίο έντονης διαμάχης. Συγκεκριμένα, ένα τόσο πολύχρωμο σύμπαν επεκτείνεται σε μια εποχή που το Χόλιγουντ φαίνεται να έχει χάσει το φως του.
