Η Τεχεράνη, μια μητρόπολη που φιλοξενεί πάνω από 10 εκατομμύρια κατοίκους, βρίσκεται πλέον σε κρίσιμο σημείο. Η υπερβολική επέκταση, η ανεξέλεγκτη αστικοποίηση και η χρόνια έλλειψη στρατηγικού σχεδιασμού έχουν οδηγήσει την πόλη στα όριά της. Ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, προειδοποιεί πως η κατάσταση δεν είναι απλώς δύσκολη, αλλά «αβίωτη», τονίζοντας ότι η μεταφορά της πρωτεύουσας δεν αποτελεί μια πολιτική επιλογή, αλλά μια πραγματική «ανάγκη επιβίωσης» για το κράτος.
Ο ίδιος περιγράφει μια πόλη που έχει εξαντλήσει τα φυσικά της αποθέματα: «Η Τεχεράνη έχει φτάσει στο σημείο να τραβά νερό από μακρινές περιοχές, κι όμως η ποσότητα δεν καλύπτει τις ανάγκες της. Πώς μπορούμε να μιλάμε για πρόοδο όταν δεν υπάρχει περιβαλλοντική ισορροπία;». Η εικόνα που παρουσιάζει δεν αφορά μόνο την καθημερινότητα των πολιτών, αλλά και τον μελλοντικό κίνδυνο μιας πόλης που αδυνατεί να στηρίξει τον ίδιο τον πληθυσμό της.
Το φιλόδοξο σχέδιο: Μια νέα πρωτεύουσα στη νότια ακτή
Η πρόταση του προέδρου εστιάζει στη δημιουργία μιας νέας, «πράσινης» και σύγχρονης πρωτεύουσας στη νότια παράκτια ζώνη του Μακράν, δίπλα στον Κόλπο του Ομάν. Η περιοχή αυτή είναι αραιοκατοικημένη, αλλά θεωρείται εξαιρετικά ελκυστική για μελλοντικές επενδύσεις, καθώς προσφέρει άμεση πρόσβαση σε διεθνείς θαλάσσιους δρόμους και έχει τεράστιες δυνατότητες ανάπτυξης.
Ωστόσο, το μεγαλόπνοο αυτό σχέδιο προσκρούει στη ζοφερή πραγματικότητα: οι οικονομικές δυσκολίες της χώρας, σε συνδυασμό με τις διεθνείς κυρώσεις, καθιστούν την υλοποίηση ενός τέτοιου εγχειρήματος εξαιρετικά απαιτητική και πιθανόν ανέφικτη σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα.
Έντονες αντιδράσεις και επιφυλάξεις: «Το πρόβλημα δεν είναι η γεωγραφία»
Παρά την πολιτική αποφασιστικότητα, η πρόταση έχει προκαλέσει έντονη κριτική από επιστήμονες, πολεοδόμους και περιβαλλοντικούς αναλυτές. Ο Αλί Μπεϊτολάχι, επικεφαλής του Κέντρου Έρευνας Δρόμων και Αστικής Ανάπτυξης, επισημαίνει ότι η αλλαγή τοποθεσίας δεν θα λύσει τα βαθύτερα ζητήματα: «Πρόκειται για λανθασμένη υπόθεση. Η μεταφορά της πρωτεύουσας δεν θα εξαφανίσει τον υπερπληθυσμό. Οι άνθρωποι δεν θα εγκαταλείψουν την Τεχεράνη τόσο εύκολα, ενώ νέοι κάτοικοι θα συνεχίσουν να συρρέουν».
Ο ίδιος τονίζει ότι μια νέα πρωτεύουσα δεν απαλλάσσει το Ιράν από τα τρέχοντα προβλήματα: καθίζηση του εδάφους, έντονη ρύπανση, σεισμικός κίνδυνος και υποβαθμισμένες υποδομές. Παράλληλα, πολλοί κάτοικοι θεωρούν την ιδέα μια προσπάθεια απόκρυψης χρόνιων παθογενειών. Όπως λέει χαρακτηριστικά μια φοιτήτρια: «Δεν έχει νόημα να μετακινούμε υπουργεία χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά. Τα προβλήματα δεν θα εξαλειφθούν με ένα νέο ταχυδρομικό κώδικα».
Τι δείχνουν τα παραδείγματα από άλλες χώρες
Δεν είναι η πρώτη φορά που μια χώρα επιλέγει να αλλάξει πρωτεύουσα για να αντιμετωπίσει την υπερσυγκέντρωση πληθυσμού. Η Βραζιλία, το Καζακστάν και πρόσφατα η Ινδονησία υλοποίησαν αντίστοιχα έργα. Ωστόσο, τέτοιες μετακινήσεις απαιτούν τεράστιους οικονομικούς πόρους, υπομονή πολλών δεκαετιών και ισχυρή κοινωνική συναίνεση, στοιχεία που συχνά δεν βρίσκονται όλα μαζί.
Ακόμα και η Ινδονησία, με σημαντικά μεγαλύτερη οικονομική ισχύ, αντιμετωπίζει σοβαρές καθυστερήσεις και αντιδράσεις στη μετεγκατάσταση από την Τζακάρτα στη Νουσάνταρα, δείχνοντας πως ο δρόμος προς μια νέα πρωτεύουσα είναι πάντα γεμάτος εμπόδια.
Διαβάστε ακόμα: Αυτή είναι η πιο επικίνδυνη πόλη για μοναχικούς ταξιδιώτες
