Σοκαριστικές καταγγελίες έρχονται ξανά στο προσκήνιο σχετικά με την πολιορκία του Sarajevo κατά τη διάρκεια του Bosnian War, μιας από τις πιο αιματηρές συγκρούσεις στη σύγχρονη ευρωπαϊκή ιστορία.
Σύμφωνα με ισχυρισμούς που παρουσιάζονται στο βιβλίο Pay and Shoot του Κροάτη δημοσιογράφου Domagoj Margetić, αλλά και σε ντοκιμαντέρ του 2022, εύποροι ξένοι φέρονται να ταξίδευαν στη βοσνιακή πρωτεύουσα την περίοδο 1992–1995 για να συμμετάσχουν σε ένα φρικιαστικό «σαφάρι θανάτου». Οι καταγγελίες αναφέρουν ότι πλήρωναν μεγάλα χρηματικά ποσά σε Σερβοβόσνιους μαχητές προκειμένου να πυροβολούν αμάχους – άνδρες, γυναίκες, ακόμη και παιδιά – για διασκέδαση.
Η πολιορκία του Σαράγεβο, που διήρκεσε 44 μήνες, κόστισε τη ζωή σε περισσότερους από 11.500 ανθρώπους. Κατά τη διάρκειά της, η πόλη βρέθηκε αποκομμένη από βασικές υποδομές, ενώ οι κάτοικοι ζούσαν υπό συνεχή απειλή από πυρά ελεύθερων σκοπευτών και βομβαρδισμούς.
Το βιβλίο υποστηρίζει ότι οι «συμμετέχοντες» στο λεγόμενο “Sarajevo Safari” προέρχονταν από χώρες όπως η Ρωσία, οι Ηνωμένες Πολιτείες και ο Καναδάς, ενώ φέρεται να κατέβαλαν έως και δεκάδες χιλιάδες μάρκα για να επιλέγουν τα θύματά τους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι τιμές – σύμφωνα πάντα με τις καταγγελίες – διαφοροποιούνταν ανάλογα με το προφίλ του στόχου, γεγονός που εντείνει τη φρίκη των αποκαλύψεων.
Μαρτυρίες για την ύπαρξη «τουριστών σκοπευτών» είχαν εμφανιστεί ήδη από το 2007, όταν ο πρώην Αμερικανός πεζοναύτης John Jordan κατέθεσε ενώπιον του International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia στη Χάγη. Ο ίδιος περιέγραψε την παρουσία ένοπλων ξένων που δεν έμοιαζαν με τους ντόπιους μαχητές, αν και παραδέχθηκε ότι δεν τους είδε άμεσα να πυροβολούν.
Παράλληλα, το ντοκιμαντέρ Sarajevo Safari του Mirán Zupančič συγκέντρωσε μαρτυρίες που ενισχύουν τους ισχυρισμούς, παρουσιάζοντας περιγραφές οργανωμένων «εκδρομών» όπου ξένοι πυροβολούσαν αμάχους υπό καθοδήγηση.
Ωστόσο, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι πολλοί από αυτούς τους ισχυρισμούς δεν έχουν επιβεβαιωθεί δικαστικά. Σέρβοι βετεράνοι πολέμου έχουν αρνηθεί κατηγορηματικά την ύπαρξη τέτοιων πρακτικών, ενώ η αξιοπιστία ορισμένων μαρτυριών παραμένει υπό αμφισβήτηση.
Τον Νοέμβριο του 2025, ιταλικές αρχές ξεκίνησαν νέα έρευνα για τις καταγγελίες, αναζωπυρώνοντας το ενδιαφέρον γύρω από μία από τις πιο σκοτεινές και αμφιλεγόμενες πτυχές του πολέμου στη Βοσνία.
Παρά τις αβεβαιότητες, οι μαρτυρίες αυτές – επιβεβαιωμένες ή μη – υπογραμμίζουν τη βαρβαρότητα και την απανθρωπιά που μπορεί να γεννήσει ο πόλεμος, αλλά και την ανάγκη για διαρκή διερεύνηση και ιστορική αλήθεια.
