Στην έρημο του Τουρκμενιστάν υπάρχει ένας τεράστιος κρατήρας που καίει ασταμάτητα εδώ και 50 χρόνια. Πρόκειται για τον κρατήρα Darzava γνωστό και ως «Πύλη της Κολάσεως». Πριν από περίπου δέκα χρόνια, ο εξερευνητής του National Geographic, Γιώργος Κουρούνης ανέβηκε στην «Πύλη της Κόλασης» για να την παρατηρήσει από κοντά. Ο τεράστιος λάκκος που βρίσκεται στο βόρειο-κεντρικό Τουρκμενιστάν και το παρατσούκλι του περιγράφει καλύτερα το φαινόμενο: μια μεγάλη τρύπα που βγάζει μεθάνιο στην ατμόσφαιρα και φλέγεται εδώ και πέντε δεκαετίες. Με αρκετές «αποθήκες» πετρελαίου και φυσικού αερίου, το Τουρκμενιστάν φιλοξενεί δεκάδες βιομηχανικές ζώνες όπου το μεθάνιο -ένα ισχυρό αέριο- διαχέεται στην ατμόσφαιρα. Αν και δεν αποτελεί κάποια είσοδο για την κόλαση, το μέρος είναι στην πραγματικότητα ένας κρατήρας φυσικού αερίου σε μια περιοχή που είχε εντοπιστεί από τη Σοβιετική Ένωση ως πιθανό πεδίο εξόρυξης πετρελαίου το 1971.
Οι πρώτες έρευνες στην περιοχή διαπίστωσαν ότι αντί για πετρέλαιο, υπήρχε ένας θύλακας φυσικού αερίου κάτω από το σημείο που έκαναν τη γεώτρηση. Το έδαφος κατέρρευσε, βυθίζοντας τον εξοπλισμό των εξερευνητών μαζί του. Αυτό προκάλεσε την κατάρρευση του βράχου, δημιουργώντας ένα φαινόμενο ντόμινο που είχε ως αποτέλεσμα αρκετούς ανοιχτούς κρατήρες. Μπορεί να μη τραυματίστηκε κανείς, ωστόσο, οι επιστήμονες σύντομα είχαν να αντιμετωπίσουν ένα ακόμα πρόβλημα: το φυσικό αέριο που διέρρεε από τον κρατήρα. Το φυσικό αέριο αποτελείται κυρίως από μεθάνιο, το οποίο, αν και δεν είναι τοξικό, αντικαθιστά το οξυγόνο, καθιστώντας δύσκολη την αναπνοή.
Οι Σοβιετικοί επιστήμονες σκέφτηκαν ότι μπορούν να σταματήσουν τη διαρροή του μεθανίου στην ατμόσφαιρα και να αποτρέψουν την εξάπλωση των επικίνδυνων αναθυμιάσεων. Έτσι, οι επιστήμονες άναψαν φωτιά για να το κάψουν, υποθέτοντας ότι το αέριο που υπήρχε στον κρατήρα θα καεί μέσα σε λίγες εβδομάδες. Ωστόσο, αντ’ αυτού αποδείχτηκε ότι οι επιστήμονες εκτίμησαν λάθος την ποσότητα του αερίου που υπήρχε στο υπόγειο σπήλαιο, εξ ου και ο κρατήρας φλέγεται εδώ και πέντε δεκαετίες, απελευθερώνοντας καθημερινά μεθάνιο και βλαβερούς ρύπους στην ατμόσφαιρα.
<iframe width=”560″ height=”315″ src=”https://www.youtube.com/embed/ybkqTTyFi50?si=kddojrEeRzMjMWpB” title=”YouTube video player” frameborder=”0″ allow=”accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share” referrerpolicy=”strict-origin-when-cross-origin” allowfullscreen></iframe>
Η «Πύλη της Κόλασης» σβήνει
Μετά από 50 χρόνια ασταμάτητης καύσης, η φλεγόμενη «Πύλη της Κόλασης» δείχνει να σβήνει, καθώς οι φλόγες που κάποτε φαίνονταν από χιλιόμετρα, πλέον είναι ορατές μόνο από κοντά. Ο κρατήρας, επίσημα γνωστός ως «Shining of Karakum», έχει διάμετρο 70 μέτρα και βάθος 30. Φιλοξενεί αμέτρητες μικρές εστίες φωτιάς που τροφοδοτούνται από φυσικό αέριο – και αποβάλλουν μεγάλες ποσότητες μεθανίου, ενός από τα πιο ισχυρά αέρια του θερμοκηπίου.
Σύμφωνα με την Irina Luryeva, στέλεχος της κρατικής εταιρείας Turkmengaz, η φωτεινότητα του κρατήρα έχει μειωθεί κατά τρεις φορές λόγω της μείωσης της ροής φυσικού αερίου. Το φαινόμενο αυτό παρατηρείται από το 2022, όταν ξεκίνησαν γεωτρήσεις γύρω από τον κρατήρα για να εκτραπεί το αέριο σε ασφαλή αποθήκευση.
Η χώρα κατηγορείται για τεράστιες διαρροές μεθανίου, μελέτες δείχνουν ότι σε κάποιες χρονιές ξεπέρασε ακόμη και τις συνολικές εκπομπές CO₂ του Ηνωμένου Βασιλείου. Η μείωση της φλόγας στον κρατήρα σημαίνει και μείωση αυτών των διαρροών.
<iframe width=”315″ height=”560″ src=”https://www.youtube.com/embed/SV04aWD_qBc” title=”"The Door to Hell – Turkmenistan's Burning Mystery | Hidden Stories Of India #untoldsecrets” frameborder=”0″ allow=”accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share” referrerpolicy=”strict-origin-when-cross-origin” allowfullscreen></iframe>
Τουριστικός προορισμός
Ο κρατήρας έχει γίνει τουριστικός προορισμός προσελκύοντας περίπου 6.000 ξένους επισκέπτες ετησίως. Το 2019, ο τότε ηγέτης του Τουρκμενιστάν, Γκουρμπανγκουλί Μπερντιμουχαμέντοφ, έκανε γύρους με ράλι γύρω από τον κρατήρα για να αποδείξει ότι ήταν… ζωντανός. Το 2022, όμως, ο ίδιος ηγέτης ανακοίνωσε την πρόθεσή του να «κλείσει την Πύλη της Κόλασης» για να προστατεύσει τις φυσικές πηγές της χώρας και την υγεία των πολιτών. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι φλόγες σύντομα θα σβήσουν ολοκληρωτικά – κάτι που επιδιώκεται πλέον ενεργά. Με λιγότερο αέριο να τροφοδοτεί τον κρατήρα και με σταθερές προσπάθειες εκτροπής της ροής, η «Πύλη της Κόλασης» οδεύει προς το τέλος της.
Διαβάστε ακόμα: Ανατροπή με την θεωρία του Bing Bang: Πώς τελικά δημιουργήθηκε το σύμπαν;
