Κόσμος

Θησαυρός 17 δισ. παραμένει στον βυθό 300 χρόνια μετά το ναυάγιο για έναν απίθανο λόγο

Ένας από τους μεγαλύτερους θησαυρούς της ιστορίας βρίσκεται ανέγγιχτος στο βυθό της θάλασσας, για έναν ιδιαίτερο λόγο, παρότι οι ερευνητές τον έχουν εντοπίσει. Πρόκειται για ένα ναυάγιο που έγινε πριν από 300 περίπου χρόνια στην Καραϊβική Θάλασσα. Το πλοίο μετέφερε έναν θησαυρό, η αξία του οποίου εκτιμάται στα 17 δισεκατομμύρια δολάρια. Ο θησαυρός ανακαλύφτηκε από μια ομάδα ερευνητών, όμως παραμένει στον βυθό για έναν απίθανο λόγο.

Το ναυάγιο του San Jose

Το San Jose, ήταν μια ισπανική γαλέρα με 62 πυροβόλα, φορτωμένη με θησαυρούς της εποχής. Βυθίστηκε τη νύχτα της 8ης Ιουνίου του 1708, αφού οι πυριτιδαποθήκες του πλοίου εξερράγησαν έπειτα από σύγκρουση με μια βρετανική μοίρα στα ανοικτά της χερσονήσου Μπαρού. Ως εκ θαύματος, 11 από τους 600 ναύτες που επέβαιναν στο πλοίο επέζησαν, αλλά οι υπόλοιποι είχαν τραγική κατάληξη. Μαζί τους χάθηκαν και περίπου 17 δισεκατομμύρια δολάρια σε χρυσό, ασήμι και σμαράγδια, τα οποία είχαν εξορυχθεί στη Βολιβία και είχαν φορτωθεί στο Πορτομπέλο του Παναμά. Ο προορισμός τους ήταν το ισπανικό θησαυροφυλάκιο. Το πλοίο San Jose ανακαλύφτηκε σχετικά πρόσφατα, το 2015, έπειτα από συνεργασία του Ναυτικού της Κολομβίας με μια ομάδα ερευνητών από το Ωκεανογραφικό Ινστιτούτο Woods Hole. Το ρομπότ βαθιάς κατάδυσης REMUS 6000, χαρτογράφησε τον βυθό (ακριβώς έξω από την Καρθαγένη της Κολομβίας) σε βάθος 600 μέτρων και κατέγραψε μερικά εκπληκτικά στοιχεία.

Το υλικό από τις κάμερες των ρομπότ  έδειχνε 62 χάλκινα κανόνια, κινεζικές πορσελάνες και πυκνά συμπλέγματα από χειροποίητα νομίσματα τύπου «cob». Πολλά έφεραν σφραγίδα με τον Σταυρό της Ιερουσαλήμ, επιβεβαιώνοντας την ταυτότητα του σκάφους, όπως φαίνεται και στις φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Antiquity στις 10 Ιουνίου. «Τα νομίσματα είναι καθοριστικά αντικείμενα για τη χρονολόγηση και την κατανόηση του υλικού πολιτισμού, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις ναυαγίων», δήλωσε η επικεφαλής ερευνήτρια Ντανιέλα Βάργκας Αρίζα. «Τα χειροποίητα, ακανόνιστου σχήματος νομίσματα – γνωστά ως cobs στα αγγλικά και macuquinas στα ισπανικά – χρησίμευαν ως το κύριο νόμισμα στην Αμερική για περισσότερο από δύο αιώνες», πρόσθεσε.

Ο λόγος που δεν έχει ανακτηθεί ο θησαυρός

Παρότι το San Jose βρέθηκε το 2015, δέκα χρόνια μετά, ο θησαυρός παραμένει στον βυθό της θάλασσας. Και ο λόγος δεν έχει να κάνει με το βάθος που βρέθηκε το πλοίο. Για να καταλάβει κανείς, ο Τιτανικός βρίσκεται έξι φορές σε μεγαλύτερο βάθος από το San Jose. Ενώ και τα δύο απαιτούν εξειδικευμένο εξοπλισμό για εξερεύνηση, το βάθος του Τιτανικού βρίσκεται στα όρια της τεχνολογίας και της (ασφαλούς) ανθρώπινης πρόσβασης, ενώ το San Jose (600 μέτρα) βρίσκεται εντός της τυπικής εμβέλειας για πολλά σύγχρονα τηλεχειριζόμενα οχήματα που χρησιμοποιούνται στη θαλάσσια αρχαιολογία.

Έτσι, ενώ οι αποστολές ανάκαμψης οποιουδήποτε είδους είναι επικίνδυνες, η συγκεκριμένη δεν είναι αδύνατη. Επειδή το San Jose βρίσκεται σε χωρικά ύδατα της Κολομβίας, η Μπογκοτά διεκδικεί την κυριότητά του και έχει περιγράψει ένα σταδιακό σχέδιο ρομποτικής ανάκαμψης, που ξεκίνησε το 2024, το οποίο τελικά σκοπεύει να εκθέσει τα αντικείμενά του πλοίου σε ένα ειδικά κατασκευασμένο ναυτικό μουσείο. Την ίδια στιγμή, η Ισπανία επιμένει ότι η γαλέρα αποτελεί ένα προστατευόμενο κρατικό πολεμικό τάφο. Εν τω μεταξύ, η αμερικανική εταιρεία διάσωσης Sea Search Armada ισχυρίζεται ότι εντόπισε το ναυάγιο τη δεκαετία του 1980 και διεκδικεί την αμοιβή του ερευνητή στη Χάγη.

Εκτός από τις τρεις παραπάνω χώρες, στο «κόλπο» για την διεκδίκηση του θησαυρού, βρίσκονται τρεις αυτόχθονες κοινότητες – οι Killakas, οι Carangas και οι Chichas – οι οποίες πιέζουν για την αναγνώριση της καταναγκαστικής εργασίας που εξόρυξε περίπου το ήμισυ του μετάλλου του φορτίου, πιέζοντας την UNESCO να χαρακτηρίσει τον θησαυρό ως «κοινή κληρονομιά». Δεν αποκλείεται πάντως, μια μέρα οι αντιμαχόμενες χώρες καταλήξουν σε συμφωνία και ο θησαυρός του San Jose να καταλήξει σε κάποιο ή κάποια μουσεία.

Διαβάστε ακόμα: «Rising Lion»: Πώς το Ισραήλ έστησε την ειδική μυστική επιχείρηση που έπληξε το Ιράν

Newsletter Popup