«Το να πετυχαίνεις ένα πράσινο κύμα; Είναι το καλύτερο συναίσθημα, ειδικά όταν βιάζεσαι», δηλώνει ο ηθοποιός Σάμιουελ Τράουμ, ξεκλειδώνοντας το ποδήλατό του σε μια διασταύρωση της Κοπεγχάγης, η οποία βρίθει από δικυκλιστές. «Αντίθετα, ένα κόκκινο κύμα είναι το χειρότερο».
Για όσους από εμάς δεν ζούμε στην ποδηλατική Κοπεγχάγη, το «πράσινο κύμα» που περιγράφει ο Τράουμ είναι ένα σύστημα που ξεκίνησε από τις δημοτικές αρχές πριν από 16 χρόνια. Συγκεκριμένα, η πόλη θέλησε να ενθαρρύνει τη μετακίνηση με ποδήλατο, συγχρονίζοντας τα φανάρια σε αρκετούς κεντρικούς δρόμους. Έτσι, ένας ποδηλάτης που ταξιδεύει με περίπου 20 χλμ./ώρα κατά την ώρα αιχμής μπορεί να πετύχει πράσινα φανάρια σε όλη τη διαδρομή.
Η ποδηλατική επανάσταση
Τώρα, το σύστημα του πράσινου κύματος πρόκειται να επεκταθεί σε 15 επιπλέον διαδρομές, αφού ο δήμος ενέκρινε νέες ποδηλατικές προβλέψεις στον προϋπολογισμό του τρέχοντος μήνα. «Η ιδέα είναι πολύ καλή, επειδή συνήθως τα φανάρια ρυθμίζονται με βάση την ταχύτητα των αυτοκινήτων», λέει ο Λαρς, ένας 33χρονος αναλυτής που ποδηλατεί στην οδό Νερεμπρογκάντε, όπου ξεκίνησε το πρώτο πιλοτικό πρόγραμμα. «Μακάρι να επεκταθεί», προσθέτει.
Όπως πολλές ευρωπαϊκές πόλεις, και η Κοπεγχάγη μετατράπηκε σε πόλη των αυτοκινήτων μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Πάντως, τη δεκαετία του 1970, ξεκίνησε να αντιστέκεται στην κυκλοφοριακή συμφόρηση με μαζικές ποδηλατικές διαμαρτυρίες. Ως εκ τούτου, αυτό ανάγκασε τον δήμο να κατασκευάσει ένα τεράστιο δίκτυο ποδηλατοδρόμων. Πράγματι, εάν κάθε πόλη είχε τόσους πολλούς, μια μελέτη διαπίστωσε τον Ιούνιο, οι συνολικές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από τα ιδιωτικά οχήματα θα μειώνονταν κατά 6%.
Ωστόσο, οι αξιωματούχοι παραδέχονται ότι ακόμη και η Κοπεγχάγη αγωνίζεται να μειώσει τη χρήση αυτοκινήτου από όσους ταξιδεύουν στην πόλη από τα προάστια. Η κατασκευή υπερ-ποδηλατοδρόμων έχει βοηθήσει τους μετακινούμενους να φτάσουν στα περίχωρα με ποδήλατο, αλλά τα κόκκινα φανάρια τους επιβραδύνουν όταν φτάνουν στους κεντρικούς δρόμους. Ακριβώς σε αυτό το σημείο οι μεταφορικοί σχεδιαστές ελπίζουν ότι τα πράσινα κύματα θα βοηθήσουν.
Η απόλυτη ποδηλατική ελευθερία
«Είναι τόσο σημαντικό να έχεις την ελευθερία στο ποδήλατο, αρκεί να ποδηλατείς απλώς με μια καλή ταχύτητα», λέει η Λίνε Μπάρφοντ, δήμαρχος Τεχνολογίας και Περιβάλλοντος. Η ίδια διασχίζει καθημερινά την Νερεμπρογκάντε προς το δημαρχείο, υποστηρίζοντας ότι περισσότερα πράσινα κύματα θα ενθαρρύνουν τους ανθρώπους να αφήσουν τα αυτοκίνητά τους. «Νιώθεις ότι η πόλη σε θέλει – και σε υποστηρίζει – να πηγαίνεις με ποδήλατο», εξηγεί η Μπάρφοντ.
Η επέκταση της ρύθμισης των φαναριών δεν έχει συναντήσει ιδιαίτερη πολιτική αντίσταση. Μάλιστα, οι κάτοικοι που έχουν βιώσει τα πράσινα κύματα μιλούν με ενθουσιασμό γι’ αυτά. Όπως επισημαίνει: «Ο πόλεμος μεταξύ αυτοκινήτων και ποδηλάτων είναι περισσότερο για τους χώρους στάθμευσης παρά για την αλλαγή των ταχυτήτων».
Ο έντιμος και δύσκολος συμβιβασμός
Παρόλα αυτά, κατά τις ώρες αιχμής, οι ντόπιοι λένε ότι η ποδηλατική κουλτούρα της Κοπεγχάγης έχει γίνει θύμα της ίδιας της επιτυχίας της. Οι λωρίδες είναι υπερβολικά γεμάτες για να απολαύσει κανείς ένα αδιάκοπο πράσινο κύμα, λέει η Πία, μία 65χρονη έμπειρη ποδηλάτισσα. «Μερικές φορές έχει τόσο κόσμο που δεν προλαβαίνεις να φτάσεις στο επόμενο φανάρι εγκαίρως», προσθέτει.
Από την πλευρά του, ο Λαρς, ο οποίος συνήθως κάνει ποδήλατο πολύ γρήγορα για να ακολουθήσει ο ίδιος το κύμα, πιστεύει ότι η πόλη φτάνει σε ένα δύσκολο σημείο συμβιβασμού. «Βρισκόμαστε σε ένα σημείο τώρα όπου πρέπει να επιλέξουμε μεταξύ αυτοκινήτων και ποδηλάτων. Αν δώσεις περισσότερο χώρο στα ποδήλατα, αυτό θα επηρεάσει την ικανότητα των οδηγών να έχουν πρόσβαση σε διάφορους χώρους».
Συμπερασματικά, η Κοπεγχάγη βρίσκεται σε ανταγωνισμό με το Άμστερνταμ για τον τίτλο της ποδηλατικής πρωτεύουσας της Ευρώπης. Όμως, άλλες μεγάλες πόλεις, όπως το Παρίσι και το Λονδίνο, αρχίζουν να την πλησιάζουν. Ο δήμος της Κοπεγχάγης σημείωσε χαμηλή βαθμολογία σε πρόσφατη κατάταξη για την παιδική ποδηλασία, κυρίως λόγω του μικρού ποσοστού δρόμων με όριο ταχύτητας 30 χλμ./ώρα, αν και έχει αρχίσει να προσθέτει περισσότερους τέτοιους δρόμους. Ωστόσο, το πράσινο κύμα παραμένει ένα από τα πιο καινοτόμα εργαλεία της πόλης για να κάνει τη ζωή του ποδηλάτη πιο ευχάριστη και αποτελεσματική.
Διαβάστε ακόμα: Tα μυστικά για μια ζωή 117 ετών
