Η εικόνα του Ντόναλντ Τραμπ να κατεβαίνει από το Air Force One στο Πεκίνο δεν είναι απλώς μια ακόμη διπλωματική επίσκεψη. Είναι η συνάντηση δύο ηγετών που, παρά τις τεράστιες γεωπολιτικές συγκρούσεις ανάμεσα στις χώρες τους, φαίνεται να επενδύουν σχεδόν προσωπικά στη διατήρηση μιας εύθραυστης ισορροπίας.
Γιατί πίσω από τα χαμόγελα, τις τελετές τσαγιού και τα επίσημα δείπνα, κρύβεται ίσως η πιο επικίνδυνη σχέση εξάρτησης στον πλανήτη.Οι ΗΠΑ και η Κίνα δεν εμπιστεύονται η μία την άλλη. Δεν μοιράζονται τις ίδιες αξίες. Δεν επιδιώκουν το ίδιο μοντέλο κόσμου. Κι όμως, καμία δεν μπορεί να αντέξει μια ολοκληρωτική ρήξη με την άλλη.
Η “χημεία” Τραμπ – Σι δεν είναι πολιτική. Είναι εργαλείο επιβίωσης
Ο Τραμπ είχε χτίσει την πολιτική του καριέρα πάνω στην επίθεση απέναντι στην Κίνα. Μιλούσε για «κλοπή θέσεων εργασίας», για οικονομικό πόλεμο, για αθέμιτο ανταγωνισμό. Κι όμως, κάθε φορά που μιλά δημόσια για τον Σι Τζινπίνγκ, αλλάζει τόνο.
Τον αποκαλεί «φίλο». Τον χαρακτηρίζει «ισχυρό ηγέτη». Τον αντιμετωπίζει με έναν σεβασμό που σπάνια δείχνει σε άλλους ξένους ηγέτες.
Αυτό δεν είναι τυχαίο
Ο Τραμπ φαίνεται να πιστεύει βαθιά στις προσωπικές σχέσεις μεταξύ ηγετών. Θεωρεί ότι η πολιτική μπορεί να λυθεί μέσα από “deals” και προσωπικές ισορροπίες. Και ο Σι, από την πλευρά του, αντιλαμβάνεται ότι ένας πρόεδρος όπως ο Τραμπ λειτουργεί περισσότερο συναισθηματικά και λιγότερο θεσμικά.
Έτσι δημιουργήθηκε μια ιδιόμορφη σχέση: όχι εμπιστοσύνης, αλλά αμοιβαίας χρησιμότητας.
Κανείς δεν θέλει πραγματικά σύγκρουση
Η επίσκεψη γίνεται σε μια περίοδο όπου θεωρητικά οι σχέσεις ΗΠΑ – Κίνας θα έπρεπε να βρίσκονται στο ναδίρ.
- Ο πόλεμος με το Ιράν απειλεί την παγκόσμια οικονομία.
- Η Ταϊβάν παραμένει πιθανή πυριτιδαποθήκη.
- Οι ΗΠΑ προσπαθούν να περιορίσουν την κινεζική οικονομική επιρροή.
- Η Κίνα επιδιώκει να μειώσει την αμερικανική παρουσία στην Ασία.
Κι όμως, και οι δύο ηγέτες εμφανίζονται σχεδόν προσεκτικοί ο ένας απέναντι στον άλλον
Γιατί; Γιατί και οι δύο είναι πολιτικά πιο αδύναμοι απ’ όσο δείχνουν. Ο Τραμπ πιέζεται από τον πόλεμο και την οικονομική αβεβαιότητα ενόψει εκλογών.
Ο Σι αντιμετωπίζει τη σοβαρότερη οικονομική επιβράδυνση της Κίνας εδώ και δεκαετίες. Και οι δύο χρειάζονται σταθερότητα. Όχι επειδή συμφωνούν πολιτικά, αλλά επειδή φοβούνται το κόστος μιας ανεξέλεγκτης σύγκρουσης.
Το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι το εμπόριο. Είναι η νέα παγκόσμια τάξη
Πίσω από τις συμφωνίες για Boeing, σόγια και επενδύσεις, η ουσία είναι βαθύτερη: Ποιος θα καθορίσει τον κόσμο των επόμενων δεκαετιών;
Οι ΗΠΑ βλέπουν την Κίνα ως τον μοναδικό αντίπαλο που μπορεί να αμφισβητήσει την παγκόσμια πρωτοκαθεδρία τους. Η Κίνα βλέπει τις ΗΠΑ ως μια δύναμη που προσπαθεί να εμποδίσει την ιστορική της άνοδο. Και κάπου ανάμεσα σε αυτή τη σύγκρουση βρίσκεται η Ταϊβάν — ίσως το πιο επικίνδυνο σημείο του πλανήτη σήμερα. Ο Σι ζητά πιο “ήπια” αμερικανική στάση απέναντι στο νησί. Ο Τραμπ αφήνει ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα.
Αυτό από μόνο του δείχνει πόσο ρευστή είναι η κατάσταση.
Η μεγαλύτερη αλήθεια: δεν εμπιστεύονται ο ένας τον άλλον — αλλά δεν μπορούν και χωρίς ο ένας τον άλλον
Η συνάντηση στο Πεκίνο πιθανότατα δεν θα παράξει ιστορικές συμφωνίες.
Δεν θα λύσει την κόντρα ΗΠΑ – Κίνας. Δεν θα εξαφανίσει τον οικονομικό πόλεμο. Δεν θα σταματήσει τον ανταγωνισμό για κυριαρχία.
Θα πετύχει όμως κάτι άλλο: να κρατήσει ζωντανή την επικοινωνία μεταξύ δύο υπερδυνάμεων που γνωρίζουν ότι μια πραγματική ρήξη θα μπορούσε να οδηγήσει τον κόσμο σε οικονομικό χάος ή ακόμη και σε πολεμική σύγκρουση. Και ίσως αυτός να είναι σήμερα ο μοναδικός κοινός στόχος Τραμπ και Σι.
