Η εικόνα που αποτυπώνουν οι δορυφόροι του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών δεν αφήνει περιθώρια αισιοδοξίας. Η νέα μεγάλη πυρκαγιά στη Δυτική Αττική δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό. Είναι ακόμη ένας κρίκος σε μια αλυσίδα καταστροφών που επαναλαμβάνεται χρόνο με τον χρόνο, αφήνοντας πίσω της καμένα δάση, κατεστραμμένες περιουσίες και ένα φυσικό περιβάλλον που δυσκολεύεται πλέον να αναγεννηθεί.
Τα στοιχεία είναι σοκαριστικά. Μέσα σε μόλις εννέα χρόνια, περίπου 700.000 στρέμματα έχουν παραδοθεί στις φλόγες στην Αττική. Κι όμως, παρά τα αλλεπάλληλα καλοκαίρια της καταστροφής, η χώρα εξακολουθεί να μην διαθέτει τον βαθμό προετοιμασίας και θωράκισης που απαιτούν οι νέες συνθήκες.
Η φωτιά ακολουθεί τα ίδια μονοπάτια
Ο διευθυντής Ερευνών της μονάδας BEYOND του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Χάρης Κοντοές, εξήγησε ότι η εξέλιξη της πυρκαγιάς παρακολουθείται συνεχώς μέσω δορυφορικών δεδομένων που ανανεώνονται κάθε πέντε λεπτά. Οι εικόνες δείχνουν ένα ανησυχητικό μοτίβο: η φωτιά κινείται πάνω στις ίδιες περιοχές που είχαν καεί και στο παρελθόν. Το σημερινό μέτωπο επικαλύπτει σε μεγάλο βαθμό την καταστροφή του 2009, ενώ η πορεία του επηρεάστηκε και από τις καμένες εκτάσεις του 2021. Εκεί όπου το δάσος είχε ήδη χαθεί, υπήρχε μικρότερη καύσιμη ύλη. Έτσι οι φλόγες αναζήτησαν ό,τι πράσινο είχε απομείνει.Είναι μια εικόνα που αποδεικνύει ότι η Αττική δεν προλαβαίνει πλέον να αναγεννηθεί πριν χτυπηθεί ξανά.
140.000 στρέμματα μέσα σε λίγες ημέρες
Η πρώτη εκτίμηση των επιστημόνων ανεβάζει την έκταση της πρόσφατης πυρκαγιάς στα περίπου 140.000 στρέμματα, με την τελική αποτίμηση να αναμένεται μετά την πλήρη επεξεργασία των δορυφορικών δεδομένων.
Πρόκειται για μια ακόμη τεράστια περιβαλλοντική πληγή σε μια περιοχή που ήδη μετρά αμέτρητες απώλειες από προηγούμενες φωτιές.
Η κλιματική κρίση είναι ήδη εδώ
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η κλιματική κρίση έχει αλλάξει οριστικά τα δεδομένα. Οι πυρκαγιές γίνονται μεγαλύτερες, πιο έντονες, εξαπλώνονται ταχύτερα και παρουσιάζουν συνεχείς αναζωπυρώσεις ακόμη και όταν φαίνονται υπό έλεγχο. Η πραγματικότητα αυτή απαιτεί διαφορετικό σχεδιασμό, καλύτερη πρόληψη και μια συνολική αλλαγή στον τρόπο που οργανώνονται οι οικισμοί και προστατεύονται τα δάση.
Η Ελλάδα εξακολουθεί να μην είναι επαρκώς εξοπλισμένη
Το μεγαλύτερο όμως ερώτημα παραμένει το ίδιο κάθε καλοκαίρι.
Γιατί η χώρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις ίδιες αδυναμίες;
Παρά τις εκατοντάδες μεγάλες πυρκαγιές των τελευταίων ετών, εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις σε κρίσιμους τομείς:
- δεν υπάρχουν αρκετοί μόνιμοι πυροσβέστες για τις αυξημένες ανάγκες,
- ο στόλος των εναέριων μέσων παραμένει περιορισμένος και σε μεγάλο βαθμό γερασμένος,
- πολλά πυροσβεστικά οχήματα είναι παλαιά,
- οι αντιπυρικές ζώνες και οι καθαρισμοί δασών δεν προχωρούν με τον απαιτούμενο ρυθμό,
- αρκετοί οικισμοί εξακολουθούν να βρίσκονται χωρίς ουσιαστική αντιπυρική θωράκιση.
Κάθε χρόνο, οι πυροσβέστες και οι εθελοντές καλούνται να δώσουν μια μάχη απέναντι σε ολοένα πιο δύσκολες συνθήκες, όμως η πολιτεία εξακολουθεί να κυνηγά τις εξελίξεις αντί να τις προλαμβάνει.
Οι ήρωες της πρώτης γραμμής
Για ακόμη μία φορά, οι άνθρωποι που βρέθηκαν απέναντι στις φλόγες ξεπέρασαν τα ανθρώπινα όρια.
Πυροσβέστες, εθελοντές, πιλότοι των Canadair και των ελικοπτέρων, διασώστες, κάτοικοι και στελέχη της Πολιτικής Προστασίας έδωσαν μάχη επί ημέρες, συχνά με κίνδυνο της ίδιας τους της ζωής.
Χωρίς τη δική τους υπεράνθρωπη προσπάθεια, η καταστροφή θα ήταν πιθανότατα ακόμη μεγαλύτερη.Ωστόσο, όσο γενναία κι αν είναι η αυτοθυσία τους, δεν μπορεί να αποτελεί κάθε καλοκαίρι το μοναδικό σχέδιο αντιμετώπισης των πυρκαγιών.
Η επόμενη φωτιά δεν είναι θέμα «αν», αλλά «πότε»
Η Αττική έχει χάσει περίπου 700.000 στρέμματα μέσα σε λιγότερο από μία δεκαετία.Οι δορυφόροι καταγράφουν τις ίδιες περιοχές να καίγονται ξανά και ξανά, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η κλιματική κρίση θα κάνει τα φαινόμενα ακόμη πιο ακραία και οι πυροσβέστες συνεχίζουν να δίνουν μια άνιση μάχη. Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν θα υπάρξει η επόμενη μεγάλη πυρκαγιά. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν, όταν έρθει εκείνη η στιγμή, η Ελλάδα θα είναι επιτέλους καλύτερα προετοιμασμένη ή αν θα μετρά ξανά στάχτες, χαμένα δάση και τις ίδιες διαπιστώσεις που επαναλαμβάνονται κάθε καλοκαίρι.
