Η υπόθεση του Τζέφρι Έπσταϊν συγκλόνισε τον κόσμο. Ο δισεκατομμυριούχος με τις σκοτεινές διασυνδέσεις έγινε σύμβολο μιας από τις μεγαλύτερες υποθέσεις κατά συρροή σεξουαλικών κακοποιήσεων, ανηλίκων και ενηλίκων γυναικών τόσο από τον ίδιο και την σύντροφο και συνεργό του στο έγκλημα Γκίσλεϊν Μάξγουελ, κόρη του μεγαλοεκδότη Ρόμπερτ Μάξγουελ, η οποία συνελήφθη το 2021 για σεξουαλική κακοποίηση παιδιών και πορνεία, όσο και από ισχυρά πρόσωπα και άτομα εξουσίας.
Πολιτικοί, πρίγκιπες, επιχειρηματίες και διάσημοι όλων των ειδών, σύμφωνα με καταγγελίες, φέρεται να πέρασαν -ως φίλοι και πελάτες του- από τον κύκλο της διαστροφής και κακοποίησης. Ανάμεσα στις γυναίκες που έζησαν τη φρίκη ήταν και η Βιρτζίνια Τζιουφρέ – η γυναίκα που τόλμησε περισσότερο από κάθε άλλη να μιλήσει.
Η Τζιουφρέ, που τον περασμένο Απρίλιο βρέθηκε νεκρή κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες, με την φήμη της αυτοκτονίας να αμφισβητείται από πολλούς, πρόλαβε και αποτύπωσε την εμπειρία της στο χαρτί και το βιβλίο πρόκειται να κυκλοφορήσει σύντομα. Στις σελίδες του περιγράφει με φρικιαστική λεπτομέρεια όσα υπέστη ως ανήλικη από τους «πελάτες» του Έπσταϊν. Ανάμεσά τους, σύμφωνα με την ίδια, ένας «πολύ γνωστός πρωθυπουργός» τη βίαζε επανειλημμένα. «Με έπνιγε μέχρι να χάσω τις αισθήσεις μου», γράφει. «Όταν ξυπνούσα, γελούσε με τον φόβο μου και συνέχιζε. Έφυγα αιμορραγώντας, ζητώντας από τον Έπσταϊν να μη με ξαναστείλει ποτέ». Περιγράφει επίσης συναντήσεις με τον πρίγκιπα Άντριου και άλλους ισχυρούς άνδρες – ένα πλέγμα εξουσίας που αγόραζε σιωπή και υποταγή με χρήμα και φόβο.
Η ιστορία της Τζιουφρέ είναι ακραία αλλά δεν είναι μεμονωμένη. Είναι μόνο ένα από τα πιο θορυβώδη παραδείγματα μιας κουλτούρας όπου η εξουσία, πολιτική ή οικονομική, χρησιμοποιείται με σκοπό την κακοποίηση. Κάθε φορά που μια γυναίκα βιάζεται ή χτυπιέται επειδή κάποιος άνδρας πιστεύει πως μπορεί, του ανήκει, το δικαιούται ως ισχυρός, ένα κομμάτι αυτής της εξουσίας συνεχίζει να τρέφεται.
Η ελληνική επικαιρότητα δείχνει ότι φαινόμενα έμφυλης βίας δεν είναι μακριά μας και συμβαίνουν συχνά. Πριν λίγες μέρες, ένας αστυνομικός ξυλοκόπησε την πρώην σύντροφό του μέσα σε νυχτερινό κέντρο της Αθήνας. Σύμφωνα με τα λεγόμενά της, επίσης αστυνομικός, τον είχε ήδη καταγγείλει για ξυλοδαρμό, για revenge porn και απειλές και είχε προμηθευτεί panic button λόγω των προηγούμενων απειλών και πράξεών του. Παρ’ όλα αυτά, όπως δημοσίευσε η ίδια, ο δράστης παρέμενε στη θέση του στην αστυνομία. Κανείς δεν τον σταμάτησε – μέχρι που ξαναχτύπησε.
Και έτσι, συνειρμικά, μου ήρθε στο μυαλό ξανά η Κυριακή Γρίβα, η 28χρονη γυναίκα που δολοφονήθηκε έξω από το Aστυνομικό Tμήμα Αγίων Αναργύρων. Είχε πάει να ζητήσει προστασία, γιατί φοβόταν τον πρώην σύντροφό της. «Το περιπολικό δεν είναι ταξί, κυρία μου», της απάντησαν. Λίγο αργότερα, έπεσε νεκρή, έξω από το Α.Τ. από τα χέρια του κακοποιητή της. Η φράση αυτή, ψυχρή, απάνθρωπη και αντιεπαγγελματική, δείχνει πόσο συχνά η κοινωνία και η κρατική μηχανή συχνά αδιαφορούν για τη βία που αντιμετωπίζουν εν προκειμένω οι γυναίκες.
Την ίδια στιγμή, ένα περιπολικό σπεύδει να μεταφέρει τη Δέσποινα Βανδή όταν το αυτοκίνητό της έχει πρόβλημα. Η εικόνα αυτή σε κάνει να αναρωτιέσαι, γιατί οι ορισμένοι προστάτες των πολιτών -εκτός από τις φορές που απουσιάζουν ή δυσλειτουργούν- αντιμετωπίζουν διαφορετικά τους πολίτες ανάλογα με την κοινωνική τους θέση. Δικαίως, λοιπόν, η μητέρα της Κυριακής δήλωσε εξοργισμένη με το βίντεο μεταφοράς της Βανδή.
Σε συνέχεια των προηγούμενων, δεν είναι λίγες οι φορές που έχουμε δει να προστατεύονται, να καλύπτονται οι θύτες, έμμεσα ή άμεσα. Πολλές φορές λόγω θέσης, ιδιότητας, οικονομικού στάτους κ.ο.κ. Από τα παλάτια της Βρετανίας μέχρι τα ελληνικά αστυνομικά τμήματα, από τα κόκκινα χαλιά του Χόλιγουντ και της μουσικής βιομηχανίας (π.χ. σκάνδαλα Weinstein, Diddy), τα θύματα παραμένουν απροστάτευτα απέναντι στους “ισχυρούς” κακοποιητές τους και ο φόβος και το ρίσκο των θυμάτων στο να καταγγείλουν είναι ανάλογος της εξουσίας των θυτών. Οι πράξεις αυτές δεν είναι «τυχαίες παρεκτροπές και στιγμιαία λάθη». Είναι εκδηλώσεις βαθιάς παθολογίας και κοινωνικής ανοχής. Κάθε φορά που ένα θύμα δεν δικαιώνεται, κάθε φορά που ένα «σύστημα» αδιαφορεί, καλύπτει τον θύτη ή γελοιοποιεί μια καταγγελία, η βία νομιμοποιείται λίγο περισσότερο.
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τις γυναίκες. Είναι κοινωνικό και αφορά τους πάντες. Αφορά όλους μας, που βλέπουμε τέτοιες ειδήσεις σχεδόν καθημερινά και οριακά τις αντιμετωπίζουμε πλέον σαν κάτι αναμενόμενο, “φυσιολογικό”, σαν την πρόγνωση του καιρού που παίζει στο τέλος του δελτίου ειδήσεων, λέγοντας ένα “άντε πάλι τα ίδια”. Αυτό είναι επικίνδυνο. Η παραμικρή πράξη βίας δεν πρέπει να συγχωρείται ή να αποσιωπάται. Η καταγγελία των θυμάτων αλλά και όσων γνωρίζουν, μπορεί να σώσει ζωές.
Αξίζει να δείτε το έργο της ΔΙΟΤΙΜΑ, που πυρήνας της δράσης της είναι η πρόληψη και αντιμετώπιση της έμφυλης βίας.
Επίσης, σε περίπτωση που είσαστε γυναίκα θύμα ή τρίτο πρόσωπο που γνωρίζει ότι κάποια γυναίκα κακοποιείται καλέστε στη Γραμμή SOS 15900 (24/7) για βοήθεια.
Διαβάστε ακόμα: Η Ντιλέτα Λεότα δεν είναι από τις γυναίκες που θα σωπάσουν
