Στη Δράμα, μια 44χρονη γυναίκα έχασε τη ζωή της έπειτα από επίθεση που φέρεται να δέχθηκε από τον σύζυγό της. Λίγες ώρες αργότερα, ο ίδιος βρέθηκε νεκρός. Και κάπου ανάμεσα στα αστυνομικά δελτία, τις λεπτομέρειες της υπόθεσης και τους τίτλους των ειδήσεων, υπάρχουν δύο παιδιά που από τη μία στιγμή στην άλλη έχασαν τα πάντα.
Συχνά, όταν μιλάμε για γυναικοκτονίες, επικεντρωνόμαστε στο θύμα και στον δράστη. Είναι λογικό. Όμως υπάρχουν και άλλοι άνθρωποι που πληρώνουν το τίμημα αυτής της βίας για ολόκληρη τη ζωή τους.
Τα παιδιά
Όχι, δεν είναι απλώς οι τραγικές φιγούρες της υπόθεσης. Δεν είναι οι δευτερεύοντες πρωταγωνιστές ενός οικογενειακού δράματος. Είναι θύματα. Θύματα μιας βίας που δεν ξεκίνησε τη μέρα του εγκλήματος και δεν τελειώνει με την κηδεία.
Είναι τα παιδιά που θα μεγαλώσουν με ερωτήματα που ίσως δεν απαντηθούν ποτέ. Παιδιά που θα χρειαστεί να διαχειριστούν απώλεια, θυμό, ενοχές, φόβο και κοινωνικό στίγμα. Παιδιά που καλούνται να χτίσουν ξανά τη ζωή τους πάνω στα συντρίμμια μιας τραγωδίας που δεν επέλεξαν.
Και εδώ ακριβώς αρχίζει μια συζήτηση που η ελληνική κοινωνία αποφεύγει διαχρονικά.
Κάθε φορά που συμβαίνει μια γυναικοκτονία, ακούμε ότι «κανείς δεν ήξερε», ότι «δεν υπήρχε καταγγελία», ότι «κανείς δεν μπορούσε να το φανταστεί». Όμως η βία σπάνια γεννιέται ξαφνικά. Σπάνια εμφανίζεται από το πουθενά.
Πίσω από πολλά τέτοια εγκλήματα υπάρχουν εντάσεις, συμπεριφορές ελέγχου, φόβοι, σιωπές, άνθρωποι που είδαν, άκουσαν ή διαισθάνθηκαν ότι κάτι δεν πήγαινε καλά. Και παρότι δεν μπορούμε να γνωρίζουμε τι συνέβαινε στη συγκεκριμένη οικογένεια, οφείλουμε να μιλήσουμε συνολικά για τη συνευθύνη της κοινωνίας απέναντι στη βία.
Όχι με διάθεση να αποδώσουμε ευθύνες εκ των υστέρων.
Αλλά με τη διάθεση να αναρωτηθούμε πόσο συχνά επιλέγουμε να μη μιλάμε. Πόσο συχνά βαφτίζουμε τη βία «οικογενειακή υπόθεση». Πόσο συχνά αποστρέφουμε το βλέμμα όταν ένας άνθρωπος χρειάζεται βοήθεια.
Γιατί η σιωπή δεν σκοτώνει μόνη της. Δημιουργεί όμως το περιβάλλον μέσα στο οποίο η βία μπορεί να συνεχίσει να υπάρχει ανενόχλητη.
Η συζήτηση για τις γυναικοκτονίες δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στη στιγμή του εγκλήματος. Πρέπει να αφορά όσα προηγήθηκαν και όσα ακολουθούν.
Πρέπει να αφορά τις γυναίκες που φοβούνται να μιλήσουν.
Πρέπει να αφορά τους ανθρώπους που γνωρίζουν και σιωπούν.
Πρέπει να αφορά τα παιδιά που μεγαλώνουν μέσα στη βία και τα παιδιά που μένουν πίσω όταν αυτή κορυφώνεται.
Γιατί στο τέλος κάθε γυναικοκτονίας δεν υπάρχει μόνο ένα θύμα.
Υπάρχουν ολόκληρες ζωές που αλλάζουν για πάντα.
Και όσο συνεχίζουμε να αντιμετωπίζουμε αυτές τις υποθέσεις ως «οικογενειακές τραγωδίες» και όχι ως κοινωνικό πρόβλημα, θα συνεχίσουμε να μετράμε νεκρές γυναίκες και παιδιά που μεγαλώνουν μέσα σε ένα τραύμα που δεν τους αναλογεί.
