Ένα ηφαίστειο που παρέμενε ανενεργό για ένα τέταρτο του εκατομμυρίου ετών φαίνεται να «ξυπνά», με τους επιστήμονες να ανησυχούν για μια ενδεχόμενη καταστροφική έκρηξη.
Το Uturuncu, που βρίσκεται στις βολιβιανές Άνδεις, παρουσιάζει αυξημένους σεισμούς και εκλύσεις αερίων, γεγονός που έχει εντείνει τους φόβους για πιθανή ηφαιστειακή δραστηριότητα στο άμεσο μέλλον.
Η γεωλογική αναστάτωση στην περιοχή καταγράφεται και από μια χαρακτηριστική «σομπρέρο» παραμόρφωση του εδάφους, όπου το κεντρικό τμήμα ανυψώνεται ενώ οι γύρω περιοχές υποχωρούν.
Μια ομάδα ερευνητών με επικεφαλής επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης απέδωσε το φαινόμενο στην άνοδο ρευστών και αερίων κάτω από τον κρατήρα, ο οποίος βρίσκεται ακριβώς πάνω από το μεγαλύτερο γνωστό απόθεμα μάγματος στον γήινο φλοιό.
Το Uturuncu, ένα στρωματοηφαίστειο ύψους σχεδόν 6.000 μέτρων, μοιάζει στη δομή του με γνωστά ηφαίστεια όπως η Αγία Ελένη και ο Βεζούβιος, τα οποία έχουν στο παρελθόν προκαλέσει εκτεταμένες καταστροφές.
Η τοποθεσία του απέχει μόλις 40 χιλιόμετρα από κατοικημένες περιοχές, ενώ βρίσκεται περίπου στο μέσο της απόστασης μεταξύ της Λα Παζ (Βολιβία) και του Σαντιάγο (Χιλή). Σε περίπτωση έκρηξης, θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές απώλειες και ζημιές. Η λάβα θα έπληττε γειτονικές πόλεις, ενώ η τέφρα μπορεί να φτάσει μέχρι τη Βολιβία, την Αργεντινή και τη Χιλή.
Περισσότεροι από 1.700 σεισμοί έχουν εντοπιστεί πρόσφατα στην περιοχή, γεγονός που ώθησε τους επιστήμονες να ερευνήσουν τις συνθήκες επανενεργοποίησης ενός φαινομενικά νεκρού ηφαιστείου.
Χρησιμοποιώντας σεισμική τομογραφία – μια τεχνική αντίστοιχη με τις ιατρικές απεικονίσεις – κατάφεραν να δημιουργήσουν τρισδιάστατη εικόνα του εσωτερικού του ηφαιστείου, αναλύοντας και τη γεωλογική σύσταση του εδάφους.
Η μελέτη τους αποκάλυψε πιθανούς διαύλους ανόδου θερμών ρευστών και τη συσσώρευση αερίων κάτω από την επιφάνεια, που πιθανώς ευθύνονται για την παραμόρφωση του εδάφους.
Παρότι το φαινόμενο προκαλεί ανησυχία, οι ειδικοί εκτιμούν ότι το ενδεχόμενο άμεσης μεγάλης έκρηξης παραμένει χαμηλό.
Ο καθηγητής Matthew Pritchard από το Πανεπιστήμιο Cornell δήλωσε ότι οι μέθοδοι της μελέτης μπορούν να εφαρμοστούν σε περισσότερα από 1.400 ηφαίστεια με εν δυνάμει ενεργή δραστηριότητα, καθώς και σε άλλα «κοιμώμενα» ηφαίστεια όπως το Uturuncu, που δείχνουν σημάδια αφύπνισης.
Παρόμοιες περιπτώσεις είναι η Καλντέρα Long Valley στην Καλιφόρνια και το υπερηφαίστειο Yellowstone, που παρακολουθούνται στενά λόγω του ηφαιστειακού τους παρελθόντος, αν και δεν έχουν εκραγεί εδώ και χιλιάδες χρόνια.
Εν τω μεταξύ, οι αρχές στην Αλάσκα προειδοποιούν ότι το ηφαίστειο Spurr ενδέχεται να εκραγεί το προσεχές διάστημα, μετά την παρατήρηση σεισμών, εκπομπών αερίων και ανύψωσης του εδάφους.
Το Spurr απέχει περίπου 125 χιλιόμετρα από το Άνκορατζ, μια πόλη 300.000 κατοίκων, η οποία θα μπορούσε να καλυφθεί με ηφαιστειακή τέφρα.
Η τελευταία του έκρηξη το 1992 οδήγησε στο προσωρινό κλείσιμο του αεροδρομίου του Άνκορατζ και σκόρπισε τέφρα σε ολόκληρη την περιοχή.
Το ηφαιστειακό νέφος θα μπορούσε σήμερα να προκαλέσει ευρείας κλίμακας προβλήματα, καθώς πέρα από τις επιβατικές πτήσεις, το Άνκορατζ αποτελεί έναν από τους βασικότερους κόμβους εμπορευματικών μεταφορών παγκοσμίως.
Η ηφαιστειακή τέφρα αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για την αεροπορία, καθώς είναι λειαντική και μπορεί να προκαλέσει βλάβες σε κινητήρες, αεροπορικά όργανα και εξωτερικές επιφάνειες αεροσκαφών, αναγκάζοντας τα αεροδρόμια που επηρεάζονται να κλείσουν πλήρως.
Διαβάστε ακόμα: Οι κινήσεις της ΑΑΔΕ για την πάταξη της φοροδιαφυγής
