Η επέτειος της 28ης Οκτωβρίου, μια ημέρα εθνικής μνήμης και υπερηφάνειας, αποτελεί ταυτόχρονα και μία από τις υποχρεωτικές αργίες για τους εργαζομένους στον ιδιωτικό τομέα. Εξαιτίας της νομοθετικής κατοχύρωσης του 2021 (άρθρο 60 του Ν. 4808/2021), η εν λόγω ημερομηνία εντάχθηκε στις «κόκκινες» ημέρες του ημερολογίου, γεγονός που συνεπάγεται σαφείς κανόνες για την αμοιβή και την απασχόληση. Συνεπώς, η ΓΣΕΕ, μέσω του Κέντρου Πληροφόρησης Εργαζομένων & Ανέργων (ΚΕ.Π.Ε.Α.), ενημερώνει κάθε χρόνο τους μισθωτούς για τα δικαιώματά τους.
Φέτος, η 28η Οκτωβρίου συμπίπτει με Τρίτη, καθιστώντας την εργασία απαγορευτική για τις περισσότερες επιχειρήσεις. Παρ’ όλα αυτά, εξαιρούνται εκείνες οι επιχειρήσεις που λειτουργούν νόμιμα τις Κυριακές και κατά τις υποχρεωτικές αργίες. Επειδή, λοιπόν, ο τρόπος αμοιβής διαφέρει ανάλογα με το αν η επιχείρηση λειτουργεί και τον τρόπο αμοιβής του εργαζομένου, απαιτείται προσοχή στις λεπτομέρειες.
Τι συμβαίνει με τις κλειστές επιχειρήσεις
Αρχικά, θα πρέπει να εξεταστεί η περίπτωση των επιχειρήσεων που δεν θα λειτουργήσουν την αργία. Εκεί, οι ρυθμίσεις ποικίλλουν ανάλογα με το σύστημα εργασίας και τον τρόπο αμοιβής των εργαζομένων.
Πράγματι, για τους αμειβόμενους με μηνιαίο μισθό, η καταβολή του μισθού γίνεται κανονικά, χωρίς καμία πρόσθετη αμοιβή. Ωστόσο, η αργία δεν μπορεί να συμψηφιστεί με ημέρα ανάπαυσης (ρεπό). Επιπρόσθετα, οι μισθωτοί αυτοί διατηρούν πλήρως το δικαίωμα στη μισθοδοσία τους.
Αντίθετα, για τους εργαζομένους με ημερομίσθιο που απασχολούνται με πενθήμερο σύστημα, και δεν εργαστούν την Τρίτη 28/10, δικαιούνται ένα επιπλέον ημερομίσθιο. Πρέπει να σημειωθεί ότι αυτό το επιπλέον ημερομίσθιο δεν αποτελεί προσαύξηση, αλλά αποζημίωση για τη μη απασχόληση την ημέρα της αργίας. Ως εκ τούτου, λαμβάνουν συνολικά επτά ημερομίσθια για την εβδομάδα.
Εντούτοις, για όσους εργάζονται με εξαήμερο σύστημα και δεν απασχοληθούν, λαμβάνουν κανονικά το αναλογούν ημερομίσθιο (έξι ημερομίσθια συνολικά για την εβδομάδα). Επομένως, το ημερομίσθιο της αργίας δεν υπολογίζεται επιπλέον.
Η αμοιβή για όσους εργαστούν: Προσαύξηση 75%
Εντελώς διαφορετική είναι η κατάσταση στις επιχειρήσεις που νόμιμα λειτουργούν κατά τις Κυριακές και τις αργίες και απασχολήσουν προσωπικό την 28η Οκτωβρίου. Κατά συνέπεια, οι εργαζόμενοι σε αυτές τις περιπτώσεις δικαιούνται σημαντική προσαύξηση στην αμοιβή τους.
Ειδικότερα, οι αμειβόμενοι με ημερομίσθιο δικαιούνται το σύνηθες καταβαλλόμενο ημερομίσθιό τους, συν μία προσαύξηση 75% επί του νόμιμου ωρομισθίου τους, για όσες ώρες απασχοληθούν. Άρα, η συνολική αμοιβή είναι διπλή: το κανονικό ημερομίσθιο και η προσαύξηση αργίας.
Παρομοίως, οι αμειβόμενοι με μηνιαίο μισθό δικαιούνται μόνον την προσαύξηση 75%, υπολογιζόμενη στο 1/25 του νομίμου μισθού τους για τις ώρες που εργάστηκαν. Η λογική πίσω από αυτό είναι ότι ο μηνιαίος μισθός περιλαμβάνει ήδη την αμοιβή για την εργασία σε ημέρες αργίας, αφού η επιχείρηση λειτουργεί νόμιμα.
Έκτακτη λειτουργία και αστερίσκοι
Υπάρχουν, βέβαια, και περιπτώσεις όπου μία επιχείρηση, η οποία συνήθως αργεί, αποφασίσει να λειτουργήσει έκτακτα την 28η Οκτωβρίου. Ως εκ τούτου, οι κανόνες αμοιβής γίνονται ακόμη πιο συγκεκριμένοι για τους εργαζομένους.
Συγκεκριμένα, οι ημερομίσθιοι λαμβάνουν το σύνηθες ημερομίσθιό τους, ένα επιπλέον ημερομίσθιο και, επιπρόσθετα, την προσαύξηση 75% επί του νόμιμου ωρομισθίου. Από την άλλη πλευρά, οι μισθωτοί λαμβάνουν, εκτός από τον κανονικό τους μισθό, το 1/25 του καταβαλλόμενου μισθού τους και επιπλέον την προσαύξηση 75% επί του νομίμου ωρομισθίου τους για τις ώρες απασχόλησης.
Είναι εξαιρετικά σημαντικό να τονιστεί ότι η απασχόληση εργαζομένων κατά την υποχρεωτική αργία χωρίς νόμιμη άδεια λειτουργίας επισύρει σοβαρές ποινικές και διοικητικές κυρώσεις για τον εργοδότη. Μάλιστα, η ΓΣΕΕ υπογραμμίζει ότι δεν είναι νόμιμος ο συμψηφισμός της ημέρας αργίας με ημέρα οφειλόμενης ανάπαυσης (ρεπό).
Τέλος, ένα επιπλέον δικαίωμα που πρέπει να γνωρίζουν οι εργαζόμενοι είναι ότι το ημερομίσθιο της 28ης Οκτωβρίου καταβάλλεται και σε όσους βρίσκονται σε κανονική άδεια. Παράλληλα, αυτή η ημέρα δεν προσμετράται στις εργάσιμες ημέρες της άδειάς τους. Όπως είναι αυτονόητο, εάν στην επιχείρηση ισχύουν ευνοϊκότεροι όροι αμοιβής (μέσω Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, κανονισμών ή εθίμων), αυτοί υπερισχύουν έναντι των νόμιμων διατάξεων, μεριμνώντας για το συμφέρον του εργαζομένου.
Διαβάστε ακόμα: Ψυχική υγεία: Πότε χτυπάει ο συναγερμός;
