Πώς τρεις κρατούμενοι εξαφανίστηκαν από το Αλκατράζ το 1962 χωρίς βία ή όπλα; Η πιο τολμηρή απόδραση στην ιστορία, τα ψεύτικα κεφάλια και το μυστήριο που δεν λύθηκε ποτέ.
Τον Ιούνιο του 1962 γράφτηκε ένα από τα πιο παράδοξα και συναρπαστικά κεφάλαια της αμερικανικής εγκληματικής ιστορίας. Όχι με ανταλλαγή πυροβολισμών, ούτε με αιματηρές εξεγέρσεις, αλλά με κουτάλια, αδιάβροχα, απίστευτη υπομονή και τρία ψεύτικα κεφάλια. Μια απόδραση που μέχρι σήμερα αμφισβητεί τον ίδιο τον μύθο του «απόλυτα ασφαλούς».
Το σκηνικό δεν θα μπορούσε να είναι πιο αμείλικτο: το Αλκατράζ. Η διαβόητη φυλακή-νησί στον κόλπο του Σαν Φρανσίσκο, περιτριγυρισμένη από παγωμένα νερά και ισχυρά θαλάσσια ρεύματα. Ένας τόπος σχεδιασμένος όχι απλώς για κράτηση, αλλά για ψυχολογική κατάρρευση. Το μήνυμα ήταν σαφές: όποιος έφτανε εκεί, δεν έφευγε ποτέ.
Ανάμεσα στους κρατουμένους βρίσκονταν τρεις άνδρες με εντελώς διαφορετικό υπόβαθρο, αλλά κοινό παρονομαστή την παρατηρητικότητα. Ο Φρανκ Μόρις, εξαιρετικά ευφυής και με μακρύ ιστορικό αποδράσεων, και οι αδελφοί Τζον και Κλάρενς Άνγκλιν, μεγαλωμένοι στη Φλόριντα, με εμπειρία στο νερό και φήμη ικανών κολυμβητών. Εκεί που οι φύλακες έβλεπαν τσιμέντο και σίδερο, εκείνοι διέκριναν ρωγμές.
Το αλμυρό θαλασσινό περιβάλλον είχε διαβρώσει αργά αλλά σταθερά το τσιμέντο γύρω από τους αεραγωγούς των κελιών. Οι τρεις άνδρες το αντιλήφθηκαν και άρχισαν να εργάζονται μεθοδικά. Με κουτάλια κλεμμένα από την τραπεζαρία, άνοιγαν νύχτα με τη νύχτα τις οπές πίσω από τους νιπτήρες. Τα μπάζα κρύβονταν στις τσέπες και διασκορπίζονταν διακριτικά κατά τη διάρκεια της ώρας μουσικής, όταν ο Μόρις έπαιζε ακορντεόν, καλύπτοντας κάθε ύποπτο ήχο.
Πάνω από τα κελιά υπήρχε ένας αχρησιμοποίητος διάδρομος συντήρησης. Μόλις τα ανοίγματα μεγάλωσαν αρκετά, οι κρατούμενοι μπορούσαν να γλιστρήσουν μέσα και να κινηθούν εκτός οπτικού πεδίου. Όμως η μεγαλύτερη πρόκληση δεν ήταν η διαφυγή από το κελί. Ήταν ο καθημερινός έλεγχος των φυλάκων. Ένα άδειο κρεβάτι θα σήμαινε άμεσο συναγερμό.
Η λύση ήταν τόσο απλή όσο και ιδιοφυής. Με σαπούνι, οδοντόκρεμα, χαρτί υγείας και σκόνη τσιμέντου, οι άνδρες κατασκεύασαν ρεαλιστικά ανθρώπινα κεφάλια. Δούλευαν στις λεπτομέρειες με εμμονή: σκιές, αναλογίες, χαρακτηριστικά προσώπου. Από το κουρείο της φυλακής μάζευαν τρίχες και τις ενσωμάτωναν στα αυτοσχέδια πρόσωπα. Το αποτέλεσμα ήταν τρομακτικά πειστικό.
Κάθε βράδυ, τα κεφάλια τοποθετούνταν στα μαξιλάρια, οι κουβέρτες τραβηγμένες μέχρι τον λαιμό. Μια γρήγορη ματιά με φακό αρκούσε για να ξεγελαστούν οι φρουροί. Οι κρατούμενοι «κοιμούνταν».
Παράλληλα, στον διάδρομο πάνω από τα κελιά, ετοιμαζόταν το τελικό στάδιο. Περισσότερα από πενήντα αδιάβροχα μετατράπηκαν σε σχεδία και σωσίβια, με τις ραφές σφραγισμένες μέσω ατμού. Ένα αυτοσχέδιο φυσερό θα εξασφάλιζε το φούσκωμα. Όλα κρυμμένα μέχρι την κατάλληλη στιγμή.
Τη νύχτα της 11ης Ιουνίου 1962, οι τρεις άνδρες πέρασαν για τελευταία φορά μέσα από τις οπές εξαερισμού. Τα ψεύτικα κεφάλια έμειναν πίσω. Σκαρφάλωσαν, φούσκωσαν τη σχεδία και χάθηκαν στο σκοτάδι του κόλπου.
Το επόμενο πρωί, οι φρουροί βρήκαν άδεια κελιά και τρία πρόσωπα που κοιτούσαν ακίνητα από τα κρεβάτια. Ακολούθησε μαζικό ανθρωποκυνηγητό. Βρέθηκαν συντρίμμια, προσωπικά αντικείμενα, αλλά ποτέ σώματα. Επισήμως, η υπόθεση παραμένει ανοιχτή.
Το FBI κατέληξε αργότερα στο συμπέρασμα ότι πιθανότατα πνίγηκαν. Όμως οι οικογένειες των Άνγκλιν μίλησαν για καρτ ποστάλ και φωτογραφίες από τη Νότια Αμερική. Το 2013, μια επιστολή που αποδόθηκε στον Μόρις αναζωπύρωσε το μυστήριο. Η αυθεντικότητά της δεν αποδείχθηκε ποτέ.
Ένα είναι βέβαιο: κανείς δεν δραπέτευσε ξανά επιτυχώς από το Αλκατράζ. Η φυλακή έκλεισε το 1963. Ο μύθος της, όμως, είχε ήδη ραγίσει.
Το Αλκατράζ σχεδιάστηκε για να δαμάσει τη βία και τον φόβο. Δεν σχεδιάστηκε ποτέ για να αντιμετωπίσει τη φαντασία. Και μερικές φορές, η Ιστορία δεν αλλάζει από στρατούς και ηγέτες, αλλά από μικρές ρωγμές, επίμονα χέρια και τρία πρόσωπα που δεν υπήρξαν ποτέ πραγματικά.
Διαβάστε ακόμα: «Ήταν μια γριά στρίγκλα»: Το έγκλημα που συγκλόνισε την Ελλάδα το 1960
