Η απόφαση της ΣΤΑΣΥ να απορρίψει το αίτημα του Athens Pride για προβολή της αφίσας του στους σταθμούς του Μετρό ίσως μοιάζει, σε πρώτη ανάγνωση, με μια μικρή διοικητική λεπτομέρεια. Μια διαφημιστική καμπάνια που δεν εγκρίθηκε. Μια αφίσα που δεν θα αναρτηθεί. Ένα θέμα περιορισμένης σημασίας.
Στην πραγματικότητα, όμως, είναι ακριβώς από τέτοιες φαινομενικά μικρές αποφάσεις που περνούν τα πιο ισχυρά συλλογικά μηνύματα.
Σύμφωνα με τη διοργάνωση του Athens Pride, είναι η πρώτη φορά εδώ και δέκα χρόνια που απορρίπτεται αίτημα προβολής της καμπάνιας της στους χώρους του Μετρό. Και το γεγονός αυτό γεννά ένα εύλογο ερώτημα: με ποια κριτήρια ένας δημόσιος οργανισμός, που λειτουργεί υπό τον έλεγχο του ελληνικού Δημοσίου και εξυπηρετεί εκατομμύρια πολίτες κάθε χρόνο, αποφασίζει ποια κοινωνικά μηνύματα έχουν θέση στους χώρους του και ποια όχι;
Το ζήτημα δεν αφορά αποκλειστικά το Athens Pride. Δεν αφορά καν το αν κάποιος συμφωνεί ή διαφωνεί με τη διοργάνωση. Σε μια δημοκρατική κοινωνία οι πολίτες έχουν διαφορετικές απόψεις, διαφορετικές αξίες και διαφορετικές ευαισθησίες. Αυτό είναι απολύτως θεμιτό.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν η προσωπική διαφωνία μετατρέπεται σε αποκλεισμό από τον δημόσιο χώρο.
Οι δημόσιοι χώροι δεν υπάρχουν για να φιλοξενούν μόνο τις απόψεις που συγκεντρώνουν ομοφωνία. Υπάρχουν ακριβώς για να συνυπάρχουν μέσα σε αυτούς διαφορετικές φωνές, διαφορετικές εμπειρίες και διαφορετικές κοινωνικές πραγματικότητες. Όταν μια ομάδα πολιτών καθίσταται αόρατη, το μήνυμα που εκπέμπεται δεν αφορά μόνο τη συγκεκριμένη ομάδα. Αφορά όλους.
Αξίζει να θυμηθεί κανείς ότι πριν από λίγα χρόνια στους χώρους του Μετρό είχαν προβληθεί αφίσες κατά των αμβλώσεων, οι οποίες προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις. Τότε κρίθηκε ότι μπορούσαν να παρουσιαστούν στο επιβατικό κοινό. Σήμερα, μια καμπάνια που αφορά την ορατότητα, τη συμπερίληψη και τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων δεν θεωρείται κατάλληλη για τους ίδιους χώρους.
Αυτή η αντίφαση δεν μπορεί παρά να γεννά ερωτήματα.
Γιατί στο τέλος της ημέρας, οι αποφάσεις αυτές δεν αφορούν μόνο διαφημιστικές πολιτικές. Αφορούν το ποιοι νιώθουν ότι αναγνωρίζονται ως ισότιμα μέλη της κοινωνίας και ποιοι αντιλαμβάνονται ότι η παρουσία τους θεωρείται ανεπιθύμητη ή λιγότερο αποδεκτή.
Κάποιοι θα πουν ότι πρόκειται απλώς για μια αφίσα. Όμως η ιστορία των δικαιωμάτων δείχνει ότι σχεδόν ποτέ οι μεγάλες κοινωνικές μεταβολές δεν ξεκινούν από θεαματικά γεγονότα. Ξεκινούν από μικρές κινήσεις, συμβολισμούς και καθημερινές αποφάσεις που διαμορφώνουν σταδιακά το κλίμα μιας κοινωνίας.
Από το αν μια αφίσα μπορεί να αναρτηθεί. Από το αν μια σημαία μπορεί να υψωθεί. Από το αν μια ομάδα ανθρώπων μπορεί να είναι ορατή χωρίς να χρειάζεται να απολογείται για την ύπαρξή της.
Τα φαινομενικά μικρά γεγονότα έχουν τη δύναμη να μεταφέρουν τα μεγαλύτερα συλλογικά μηνύματα. Και το μήνυμα που εκπέμπεται όταν μια εκδήλωση όπως το Athens Pride αποκλείεται από έναν δημόσιο χώρο δεν αφορά μόνο τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα. Αφορά το πώς αντιλαμβανόμαστε τον δημόσιο χώρο, τη διαφορετικότητα και τελικά την ίδια τη δημοκρατία.
Γιατί οι δημοκρατίες δεν δοκιμάζονται μόνο στις μεγάλες κρίσεις. Δοκιμάζονται καθημερινά, μέσα από μικρές αποφάσεις που καθορίζουν ποιοι θεωρούνται ορατοί και ποιοι όχι.
Και πολλές φορές, μια αφίσα λέει πολύ περισσότερα από όσα γράφει πάνω της.
