Η έγκριση, με ευρεία πλειοψηφία, του ψηφίσματος της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων (FEMM) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τον αντίκτυπο της τουρκικής εισβολής του 1974 στις γυναίκες και τα κορίτσια της Κύπρου αποτελεί μια εξέλιξη με βαθύ ιστορικό, κοινωνικό και συμβολικό φορτίο. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που επιχειρεί να φωτίσει μια από τις πιο σκοτεινές και λιγότερο συζητημένες πτυχές της κυπριακής τραγωδίας: τα εγκλήματα που διαπράχθηκαν εις βάρος γυναικών κατά τη διάρκεια και μετά την εισβολή.
Για δεκαετίες, οι μαρτυρίες γυναικών που υπέστησαν βιασμούς, βασανιστήρια, εξευτελισμούς και άλλες μορφές βίας παρέμειναν στο περιθώριο του δημόσιου λόγου. Η κοινωνική προκατάληψη, ο φόβος του στιγματισμού και το συλλογικό τραύμα της εποχής οδήγησαν πολλές από αυτές στη σιωπή. Ωστόσο, η σιωπή δεν ισοδυναμεί με λήθη. Οι πληγές παρέμειναν ανοιχτές τόσο για τα ίδια τα θύματα όσο και για τις οικογένειές τους.
Η σημασία του ψηφίσματος έγκειται ακριβώς στο γεγονός ότι αναγνωρίζει θεσμικά, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, πως οι γυναίκες της Κύπρου δεν υπήρξαν απλώς παράπλευρα θύματα ενός πολέμου. Υπήρξαν στόχοι εγκλημάτων που άφησαν ανεξίτηλα σημάδια στις ζωές τους και επηρέασαν ολόκληρες κοινότητες. Η αναγνώριση αυτή αποτελεί μια μορφή ηθικής δικαίωσης για όσες βρήκαν το θάρρος να μιλήσουν, αλλά και για όσες δεν πρόλαβαν ή δεν μπόρεσαν ποτέ να αφηγηθούν την ιστορία τους.
Για την κυπριακή κοινωνία, η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Η συλλογική συνείδηση ενός λαού δεν διαμορφώνεται μόνο από τα γεγονότα που θυμάται, αλλά και από εκείνα που επιλέγει να αναδείξει. Η καταγραφή και η αναγνώριση των εμπειριών των γυναικών της εισβολής συμβάλλουν στην πληρέστερη κατανόηση της ιστορίας και στην αποκατάσταση μιας αλήθειας που για χρόνια παρέμενε αποσιωπημένη.
Παράλληλα, το ψήφισμα στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα ότι τα εγκλήματα σε βάρος γυναικών σε συνθήκες πολέμου δεν μπορούν να θεωρούνται δευτερεύουσα πτυχή μιας σύγκρουσης. Η διεθνής κοινότητα αναγνωρίζει πλέον όλο και περισσότερο ότι η σεξουαλική βία και οι διώξεις κατά γυναικών αποτελούν σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ζητήματα που απαιτούν ιστορική καταγραφή, λογοδοσία και στήριξη των θυμάτων.
Η πρωτοβουλία αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε μια εποχή όπου η Ευρώπη καλείται να επαναπροσδιορίσει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει τα τραύματα του παρελθόντος. Η μνήμη δεν είναι εκδίκηση. Είναι προϋπόθεση δικαιοσύνης και σεβασμού προς όσους υπέφεραν. Μέσα από τέτοιες ενέργειες, οι ιστορίες των γυναικών της Κύπρου αποκτούν τη θέση που τους αξίζει στην ευρωπαϊκή ιστορική αφήγηση.
Για τους Κύπριους, το ψήφισμα δεν αποτελεί απλώς μια πολιτική ή κοινοβουλευτική επιτυχία. Αποτελεί μια πράξη ιστορικής αναγνώρισης, μια υπενθύμιση ότι οι ανθρώπινες τραγωδίες δεν πρέπει να ξεχνιούνται και ότι η διατήρηση της μνήμης είναι θεμέλιο της δημοκρατίας, της δικαιοσύνης και της αξιοπρέπειας. Με αυτόν τον τρόπο, η φωνή των γυναικών που σημάδεψε η εισβολή του 1974 παύει να ανήκει μόνο στο παρελθόν και μετατρέπεται σε μέρος της συλλογικής συνείδησης των επόμενων γενεών.
