Κάθε ιδιοκτήτης σκύλου έχει βρεθεί σε εκείνη τη στιγμή της αμηχανίας. Δίνεις μια σαφή εντολή στον τετράποδο φίλο σου, όμως εκείνος φαίνεται να σε αγνοεί παντελώς. Υπάρχει λόγος που το κάνει;
Πολλοί κηδεμόνες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι το ζώο τους είναι πεισματάρικο ή, ακόμη χειρότερα, ανυπάκουο. Αντιθέτως, οι ειδικοί συμπεριφοράς σκύλων τονίζουν ότι η πραγματική αιτία της ανυπακοής σπάνια βρίσκεται στο ίδιο το ζώο. Πρόκειται, συνήθως, για ένα σύνθετο πλέγμα παραγόντων που αφορούν το περιβάλλον, τη μέθοδο εκπαίδευσης και, κυρίως, τη δική μας συμπεριφορά.
Το παιδί και το σκυλί όπως τα μάθεις…
Αρχικά, πρέπει να εξετάσουμε τον τρόπο με τον οποίο ο σκύλος μαθαίνει. Ο Γιώργος Περατινός, επαγγελματίας εκπαιδευτής σκύλων, επισημαίνει ένα από τα μεγαλύτερα λάθη των ιδιοκτητών: την αποτυχία γενίκευσης. Δηλαδή, αν ένας σκύλος μάθει την εντολή «Κάτσε» μέσα στο σαλόνι, δεν σημαίνει αυτόματα ότι την έχει κατανοήσει πλήρως. Συνεπώς, όταν βρεθεί στην πυλωτή ή στο πάρκο, σε ένα εντελώς διαφορετικό περιβάλλον, μπορεί να μην εκτελέσει την ίδια εντολή. Για αυτό τον λόγο, η εκπαίδευση πρέπει να επαναλαμβάνεται συστηματικά σε κάθε είδους συνθήκες. Με αυτόν τον τρόπο, το ζώο συνδέει τη λεκτική εντολή με την απαιτούμενη πράξη, ανεξάρτητα από τα εξωτερικά ερεθίσματα.
Επιπλέον, η επικοινωνία μας παίζει έναν καθοριστικό ρόλο. Συχνά, εμείς οι άνθρωποι χρησιμοποιούμε την ίδια λεκτική εντολή για να ζητήσουμε πολλές και διαφορετικές συμπεριφορές από τον σκύλο. Αυτό το γεγονός προκαλεί σύγχυση στο ζώο, το οποίο αγχώνεται επειδή αδυνατεί να καταλάβει τι ακριβώς του ζητείται. Μάλιστα, η κατάσταση επιδεινώνεται όταν ο κηδεμόνας επαναλαμβάνει μια λέξη πάρα πολλές φορές χωρίς ουσιαστικό λόγο. Όταν ο σκύλος κουράζεται από την ακατάσχετη επανάληψη, τότε τείνει να αγνοεί το σύνθημα. Συνεπώς, είναι ζωτικής σημασίας η κάθε εντολή να είναι μονοσήμαντη και να δίνεται με σταθερό και ήρεμο τόνο.
Τα εξωτερικά ερεθίσματα
Εξίσου σημαντικό είναι να αναγνωρίσουμε ότι η ανυπακοή μπορεί να οφείλεται σε εξωτερικά ερεθίσματα. Για παράδειγμα, μπορεί τη στιγμή που ζητάμε από τον σκύλο να «κάτσει», το πεζοδρόμιο να είναι κρύο, βρεγμένο ή να καίει. Αυτή η σωματική ενόχληση είναι αρκετή για να τον εμποδίσει να συμμορφωθεί με την εντολή. Επίσης, η παρουσία ενός άλλου σκύλου ή μια έντονη μυρωδιά μπορεί να αποσπάσει εντελώς την προσοχή του. Πάντοτε, λοιπόν, πρέπει να βεβαιωνόμαστε ότι έχουμε την πλήρη συγκέντρωση του σκύλου μας πριν δώσουμε οποιοδήποτε σύνθημα.
Αντιθέτως με τη γενική πεποίθηση, τα συναισθήματα του σκύλου επηρεάζουν έντονα την ικανότητά του να ακούει. Το άγχος, ο φόβος, αλλά και ο υπερβολικός ενθουσιασμός, αποτελούν παράγοντες που μπορούν να μπλοκάρουν τη συμπεριφορά υπακοής. Σε μια αγχωτική κατάσταση, ο σκύλος λειτουργεί ενστικτωδώς και όχι λογικά. Για να μπορέσει, λοιπόν, να εκτελέσει μια εντολή σε οποιοδήποτε περιβάλλον, χρειάζεται ειδική εκπαίδευση, αλλά και μια άριστη σχέση εμπιστοσύνης με τον ιδιοκτήτη του. Η βία, για κανέναν λόγο, δεν πρέπει να αποτελεί μέρος της εκπαίδευσης, καθώς δημιουργεί μόνο φόβο και ανασφάλεια.
Το μάστερ στην επικοινωνία
Είναι απαραίτητο να κατανοήσουμε ότι οι σκύλοι προσπαθούν συνεχώς να επικοινωνήσουν μαζί μας. Δυστυχώς, λόγω της απουσίας κοινής γλώσσας, ερμηνεύουμε συχνά λανθασμένα τη συμπεριφορά τους. Τις περισσότερες φορές, ο σκύλος δεν είναι ούτε κυρίαρχος ούτε πεισματάρης. Απλώς, είναι μπερδεμένος ή βρίσκεται σε αδιέξοδο ως προς το τι του ζητάμε. Για να αποφύγουμε αυτές τις παρεξηγήσεις, είναι σημαντικό να μάθουμε να «διαβάζουμε» το κατοικίδιό μας.
Τελικά, ο επαγγελματίας εκπαιδευτής υπογραμμίζει την ευθύνη του κηδεμόνα να γνωρίζει και να σέβεται τις δυνατότητες και τα όρια του σκύλου του. Η μη ρεαλιστική απαίτηση ή η υπερβολική πίεση μπορεί να προκαλέσει άλλα προβλήματα συμπεριφοράς. Αυτά τα προβλήματα περιλαμβάνουν την αντιδραστικότητα, την ανασφάλεια ή ακόμη και την επιθετικότητα. Συνιστάται, λοιπόν, η εκπαίδευση να είναι μια διαδικασία θετικής ενίσχυσης, γεμάτη υπομονή και ενθουσιασμό.
Έτσι, ο σκύλος συνδέει τη συμμόρφωση με κάτι θετικό, όπως μια λιχουδιά ή ένα χάδι. Μην ξεχνάμε πως το να μας υπακούει ο σκύλος μας, ειδικά σε μια κρίσιμη στιγμή, μπορεί να του σώσει τη ζωή. Η υπακοή δεν είναι ζήτημα δύναμης, αλλά εμπιστοσύνης και σωστής επικοινωνίας.
Διαβάστε ακόμη: Τι θέλει ένας σκύλος λίγο πριν πεθάνει: Το τελευταίο «ευχαριστώ» στον άνθρωπό του
