Είναι το κούνημα της ουράς των τετράποδων φίλων μας ένδειξη της χαρούμενης συναισθηματικής κατάστασης στην οποία βρίσκονται; Ασφαλώς! Πώς εκφράζεται, όμως, αυτή η ευτυχία στα ζώα συντροφιάς που δεν έχουν ουρά;
Ένα ερώτημα που απασχολεί επί σειρά ετών τους επιστήμονες και αφορά στα κατοικίδιά μας είναι το πώς μπορούμε να γνωρίζουμε τα συναισθήματά τους, ειδικά την ευδαιμονία που νιώθουν, όταν δεν έχουν ουρά για να την κουνήσουν.
Σύμφωνα με έρευνες επιστημονικών ομάδων σε πανεπιστημιακή κλινική της Βαρκελώνης το κούνημα της ουράς να είναι το πιο γνωστό σύμβολο χαράς για τους σκύλους, ωστόσο η ουρά δεν είναι ο μόνος δείκτης. Επιπλέον, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η κίνηση της ουράς μπορεί να υποδηλώνει και άλλα συναισθήματα, όπως άγχος ή επιθετικότητα, ανάλογα με την ταχύτητα και τη θέση της. Οι ερευνητές, ωστόσο, τονίζουν ότι η ευτυχία των ζώων εκδηλώνεται με μια πληθώρα άλλων συμπεριφορών που συχνά αγνοούμε.
Στην περίπτωση των γατών, για παράδειγμα, η εκδήλωση ικανοποίησης είναι πολυεπίπεδη. Ο γνώριμος ήχος του γουργουρητού, το αργό άνοιγμα και κλείσιμο των ματιών, που λειτουργεί ως σημάδι εμπιστοσύνης, και το τρίψιμο του σώματός τους πάνω μας είναι σαφείς ενδείξεις ότι νιώθουν καλά. Άλλα θηλαστικά, όπως οι χιμπατζήδες, χρησιμοποιούν εκτεταμένα τη γλώσσα του σώματος, εκφράσεις του προσώπου και κοινωνικές συμπεριφορές, όπως το grooming, για να δείξουν ευφορία και να το εκφράσουν στον άνθρωπο.
Ακόμη και σε λιγότερο συνηθισμένα ζώα, η ευτυχία εκδηλώνεται με τρόπους που μας εκπλήσσουν. Οι επιστήμονες έχουν ανακαλύψει ότι τα ποντίκια εκπέμπουν υψηλής συχνότητας ήχους (τους οποίους το ανθρώπινο αυτί δεν μπορεί να ακούσει), που μοιάζουν με “γέλιο”, όταν τα γαργαλάμε. Μια ανακάλυψη που ασφαλώς ανοίγει νέους ορίζοντες στην κατανόηση της συναισθηματικής ζωής των ζώων, αποδεικνύοντας ότι η εκδήλωση χαράς δεν περιορίζεται σε ορατές κινήσεις.
Η ευτυχία των ζώων, σε κάθε περίπτωση, δεν είναι μια απλή υπόθεση. Περιλαμβάνει μια σύνθετη αλληλεπίδραση συμπεριφορών, ήχων και φυσιολογικών αντιδράσεων. Η κατανόηση αυτών των σημάτων είναι κρίσιμη για τη βελτίωση της ευζωίας τους και τη δημιουργία μιας πιο ουσιαστικής σχέσης με τους τετράποδους συντρόφους μας.
Άλλωστε, είναι σαφές και πλέον ευρέως αποδεκτό στις σύγχρονες κοινωνίες ότι η απόκτηση ενός κατοικιδίου ή ζώου συντροφιάς, όπως έχει επικρατήσει στην Ελλάδα και όχι μόνο, είναι συνειδητή επιλογή. Επιλογή που, όπως, έχει αποδειχθεί και από επιστημονικές μελέτες, βοηθά όχι μόνο στην καταπολέμηση της μοναξιάς -κατεξοχήν πρόβλημα των μεγάλων πόλεων και αστικών κέντρων- αλλά και της ψυχικής υγείας, η οποία δέχεται αρκετά πλήγματα στη γεμάτη στρες και ταχύτατους ρυθμούς ζωή που βιώνουμε.
Είναι προφανές, λοιπόν, ότι η απουσία ουράς δεν συνιστά κανένα εμπόδιο στην έκφραση της ευτυχίας. Αντιθέτως, μας καλεί να γίνουμε πιο παρατηρητικοί και να ανακαλύψουμε τον πλούσιο κόσμο των συναισθημάτων που εκδηλώνονται με πολλαπλούς, αλλά και συχνά διακριτικούς και όχι εύκολα αντιληπτούς τρόπους. Από ένα αργό ανοιγοκλείσιμο των ματιών, μέχρι το “γέλιο” που δεν μπορούμε να ακούσουμε, η ευτυχία βρίσκεται παντού. Αρκεί, φυσικά, να μάθουμε να την αναγνωρίζουμε. Αν και πολλές φορές δεν αρκεί αυτό από μόνο του, καθώς είναι ωφελιμότερο να την επιστρέφουμε ως ένδειξη συναισθηματικής ανταπόδωσης! Άλλωστε, κάθε κίνηση των ζώων υπαγορεύεται από τον εγκέφαλό τους. Μόνο τυχαία δεν είναι!
Διαβάστε ακόμα: Το ελιξήριο της νεότητας για τους σκύλους δεν είναι τόσο μακριά!
