Υπάρχει μια στιγμή σχεδόν αθόρυβη που αλλάζει τα πάντα. Δεν έχει φωνές, δεν έχει προειδοποίηση. Είναι εκείνη η στιγμή που κάποιος καταλαβαίνει πως κάτι βαθιά προσωπικό του δεν του ανήκει πια. Πως έχει ήδη φύγει από τα χέρια του και ταξιδεύει ανεξέλεγκτα μέσα σε οθόνες, συνομιλίες και βλέμματα.
Κάπως έτσι ξεκινούν όλες αυτές οι ιστορίες. Όχι με σκάνδαλα, αλλά με εμπιστοσύνη. Και κάπου στην πορεία, αυτή η εμπιστοσύνη προδίδεται.
Η Ιωάννα Τούνη βρέθηκε στο επίκεντρο μιας τέτοιας ιστορίας πριν από χρόνια. Μιας ιστορίας που δεν έμεινε στο παρελθόν, αλλά συνεχίζει να γράφεται μέσα στις δικαστικές αίθουσες. Με κάθε εξέλιξη της υπόθεσης, δεν επιστρέφει μόνο το δικό της τραύμα στην επικαιρότητα – επιστρέφει και μια μεγαλύτερη, πιο σκοτεινή πραγματικότητα. Γιατί το Revenge porn δεν είναι ένα «περιστατικό». Είναι ένα μοτίβο. Ένα επαναλαμβανόμενο σενάριο όπου το σώμα κυρίως το γυναικείομετατρέπεται σε θέαμα χωρίς άδεια. Σε περιεχόμενο προς κατανάλωση.
Κάπου αλλού, σε μια σειρά όπως το Euphoria, μια φανταστική ιστορία μοιάζει επικίνδυνα αληθινή. Η Cassie βλέπει τις προσωπικές της στιγμές να διαρρέουν και μαζί τους να διαλύεται η εικόνα που είχε για τον εαυτό της. Δεν είναι μόνο η έκθεση. Είναι το βλέμμα των άλλων που αλλάζει. Το πώς ξαφνικά παύει να είναι άνθρωπος και γίνεται «κάτι» που έχουν δει.
Αυτό το βλέμμα υπάρχει και στην πραγματική ζωή. Κρύβεται πίσω από μια φράση που ακούγεται σχεδόν αθώα: «Το είδες;». Μια ερώτηση που στην πραγματικότητα κουβαλά μέσα της συνενοχή. Γιατί κάθε προβολή, κάθε αποστολή, κάθε αποθήκευση, δεν είναι ουδέτερη πράξη. Είναι συμμετοχή.
Στην περίπτωση της Ιωάννα Τούνη, η υπόθεση πήρε τον δρόμο της δικαιοσύνης. Οι πρόσφατες εξελίξεις έφεραν ξανά στο προσκήνιο όχι μόνο το γεγονός, αλλά και τις συνέπειές του. Την ντροπή που φορτώνεται το θύμα, την κοινωνική έκθεση, την ψυχολογική φθορά. Και το πιο οξύμωρο απ’ όλα: την ανάγκη του θύματος να αποδείξει ότι υπέστη βλάβη.
Κι όμως, το πρόβλημα δεν είναι μόνο νομικό. Είναι βαθιά κοινωνικό. Γιατί όσο συνεχίζουμε να αντιμετωπίζουμε τέτοιες υποθέσεις σαν κουτσομπολιό ή «viral ιστορίες», τόσο διαιωνίζουμε τη βία. Όσο το ενδιαφέρον στρέφεται στο θύμα –στο ποια είναι, πώς ζει, τι επιλέγει– τόσο απομακρυνόμαστε από την ουσία: τους ανθρώπους που παραβιάζουν, διακινούν και εκμεταλλεύονται.
Η αλήθεια είναι σκληρή αλλά απλή. Για κάθε γυναίκα που έχει τη δυνατότητα να σταθεί δημόσια, να μιλήσει και να διεκδικήσει, υπάρχουν αμέτρητες άλλες που δεν έχουν φωνή. Που βλέπουν τη ζωή τους να αλλάζει μέσα σε λίγα λεπτά, χωρίς καμία προστασία.
Και κάπου εκεί, η αφήγηση αλλάζει. Δεν είναι πια μια «ιστορία κάποιου άλλου». Είναι ένας καθρέφτης μιας εποχής όπου η ιδιωτικότητα μοιάζει εύθραυστη και η ενσυναίσθηση σπάνια.
Το ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρξει η επόμενη τέτοια υπόθεση. Το ερώτημα είναι αν, όταν συμβεί, θα συνεχίσουμε να κοιτάμε –ή αν επιτέλους θα επιλέξουμε να σταματήσουμε.
Διαβάστε επίσης: Φυσικά με την Τούνη και κάθε Ιωάννα!
