Στη δεκαετία του ’90 η Αθήνα βίωσε έξαρση εγκληματικότητας με θύματα ηλικιωμένους. Δολοφονίες, ληστείες και απάτες που συγκλόνισαν την κοινωνία.
Η Αθήνα των αρχών και μέσων της δεκαετίας του ’90 βρέθηκε αντιμέτωπη με ένα σκοτεινό φαινόμενο που κλόνισε το αίσθημα ασφάλειας: τη ραγδαία αύξηση της εγκληματικότητας εις βάρος ηλικιωμένων. Άνθρωποι μόνοι, με περιορισμένες άμυνες και συχνά γνωστοί στη γειτονιά τους, βρέθηκαν στο στόχαστρο αδίστακτων δραστών.
Τα στοιχεία της εποχής είναι αποκαλυπτικά. Από το 1992 έως το 1997, τουλάχιστον 26 ηλικιωμένοι έχασαν τη ζωή τους προσπαθώντας να αντισταθούν σε ληστείες. Μόνο στο διάστημα από το 1996 έως και τον Ιούλιο του 1997 καταγράφηκαν περίπου 70 ληστείες και βίαιες επιθέσεις σε βάρος ηλικιωμένων, κυρίως στις δυτικές συνοικίες της πρωτεύουσας. Περιστέρι, Πετρούπολη, Κάτω Πατήσια, Νέα Λιόσια και Πετράλωνα βρέθηκαν στο επίκεντρο της δράσης των συμμοριών.
Οι υποθέσεις που είδαν το φως της δημοσιότητας συγκλόνισαν: μια 75χρονη στραγγαλίστηκε για μια παλιά τηλεόραση, δύο αδέλφια βασανίστηκαν για τις οικονομίες μιας ζωής, μια 86χρονη εξαπατήθηκε από ανθρώπους που εμφανίστηκαν ως ευγενικοί περαστικοί.
Η δολοφονία της 75χρονης στου Ψυρρή
Στις 17 Ιουλίου 1997, μια 75χρονη γυναίκα βρέθηκε νεκρή στο σπίτι της, στην οδό Λεπενιώτη 22, στου Ψυρρή. Άγνωστοι είχαν εισβάλει στη μονοκατοικία της τις πρώτες πρωινές ώρες. Της έκλεισαν το στόμα για να μην φωνάξει και στη συνέχεια τη στραγγάλισαν.
Η τραγωδία είχε έναν σχεδόν προφητικό πρόλογο. Μόλις μία ημέρα νωρίτερα, η ηλικιωμένη είχε δεχθεί την προειδοποίηση γειτόνισσας να προσέχει τα χρυσαφικά που φορούσε. «Δεν φοβάμαι, δεν με πειράζει κανείς», φέρεται να απάντησε.
Τα ξημερώματα της επόμενης ημέρας, κάτοικος της περιοχής παρατήρησε την πόρτα του σπιτιού της ανοιχτή – κάτι ασυνήθιστο για μια γυναίκα που συνήθιζε να κλειδώνει σχολαστικά. Μπαίνοντας στο εσωτερικό, αντίκρισε τη 75χρονη νεκρή.
Η έρευνα έδειξε ότι οι δράστες είχαν φτάσει στο σπίτι από ένα υπαίθριο γκαράζ στο πίσω μέρος, σκαρφαλώνοντας σε δέντρο και περνώντας από μάντρα που οδηγούσε σε εγκαταλελειμμένο ακίνητο. Από εκεί, μέσω φωταγωγού, κατέβηκαν στην κουζίνα του ισογείου, έσπασαν το τζάμι και εισέβαλαν.
Η γυναίκα εκείνη την ώρα ξεπάγωνε κρέας. Αιφνιδιάστηκε, ακινητοποιήθηκε και πιέστηκε στο δάπεδο μέχρι που πέθανε από ασφυξία. Οι δράστες δεν εντόπισαν μετρητά και τελικά αφαίρεσαν τα κοσμήματά της και μια τηλεόραση. Μια ανθρώπινη ζωή χάθηκε για λίγα αντικείμενα.
Η ληστεία που κατέληξε σε θάνατο στη Δραπετσώνα
Λίγες ώρες νωρίτερα, τα ξημερώματα της 16ης Ιουλίου 1997, σημειώθηκε ακόμη μία φρικιαστική υπόθεση. Στην οδό Αγίου Δημητρίου 38, στη Δραπετσώνα, δύο ηλικιωμένα αδέλφια -81 και 75 ετών- δέχθηκαν επίθεση μέσα στο σπίτι τους.
Πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία, είχαν μετατρέψει το παλιό τους κατάστημα με ξηρούς καρπούς σε κατοικία. Οι δράστες εισέβαλαν ενώ κοιμόντουσαν, τους φίμωσαν και άρχισαν να τους χτυπούν, απαιτώντας να τους αποκαλύψουν πού είχαν κρυμμένες τις οικονομίες τους.
Η επιλογή του στόχου δεν ήταν τυχαία. Τα αδέλφια διατηρούσαν 1,5 εκατομμύριο δραχμές και 270 χρυσές λίρες. Ο 81χρονος έμεινε δεμένος και φιμωμένος στο κρεβάτι του για ώρες, ενώ ο 75χρονος βρέθηκε δεμένος στην τουαλέτα.
Οι γείτονες ανησύχησαν όταν δεν είδαν σημεία ζωής μέχρι το απόγευμα της επόμενης ημέρας και ειδοποίησαν τις αρχές. Ο μεγαλύτερος αδελφός είχε ήδη χάσει τη ζωή του από πνιγμό. Ο 75χρονος επέζησε, με σοβαρά τραύματα στο πρόσωπο και τον θώρακα. Στη γειτονιά ήταν κοινό μυστικό ότι οι οικονομίες τους φυλάσσονταν σε λίρες – το ίδιο φαίνεται πως γνώριζαν και οι δράστες.
Η απάτη των «ευγενικών επισκεπτών»
Η εγκληματικότητα εκείνης της περιόδου δεν είχε πάντα ωμή βία. Στις 5 Ιουνίου 1997, λίγο μετά το μεσημέρι, ένα νεαρό ζευγάρι χτύπησε την πόρτα ισόγειου διαμερίσματος όπου έμενε μόνη της μια 86χρονη.
Με πρόσχημα μια δήθεν αδιαθεσία της γυναίκας, ο νεαρός μίλησε με ευγένεια και κατάφερε να κερδίσει την εμπιστοσύνη της ηλικιωμένης, η οποία, χωρίς την παρουσία της οικιακής βοηθού της, άνοιξε την πόρτα. Την απασχόλησε με συζήτηση στην κουζίνα, ενώ η σύντροφός του κινήθηκε ανενόχλητη στο σπίτι.
Το ζευγάρι αποχώρησε χωρίς να κινήσει υποψίες. Την επόμενη ημέρα, όμως, η 86χρονη διαπίστωσε ότι από το συρτάρι της έλειπαν 500.000 δραχμές και τα κοσμήματά της. Η «ευγενική επίσκεψη» είχε αποδειχθεί καλοστημένη απάτη.
Οι συμμορίες και οι μέθοδοι
Σύμφωνα με τα στοιχεία της εποχής, οι ομάδες που δρούσαν χωρίζονταν σε δύο βασικές κατηγορίες. Από τη μία, νεαροί -κυρίως από τα Βαλκάνια- που στόχευαν μονοκατοικίες ηλικιωμένων και αφαιρούσαν μικρά χρηματικά ποσά. Από την άλλη, οργανωμένες συμμορίες με Έλληνες και αλλοδαπούς, που παρακολουθούσαν για καιρό ευκατάστατους ηλικιωμένους, χτυπώντας με σχέδιο και ακρίβεια.
Ήταν μια περίοδος κατά την οποία η Αθήνα άλλαζε πρόσωπο – και οι πιο αδύναμοι πλήρωναν το βαρύτερο τίμημα.
Διαβάστε ακόμα: Η απόδραση με τα τρία ψεύτικα κεφάλια που διέλυσε τον μύθο του Αλκατράζ
