Ενόψει της εορταστικής περιόδου, όπου οι κοινωνικές συναθροίσεις και οι συναντήσεις κορυφώνονται, μία δεξιότητα επανέρχεται στο προσκήνιο: το λεγόμενο «small talk» ή, αλλιώς, η επιφανειακή συζήτηση.
Πολλοί άνθρωποι σπεύδουν να την απορρίψουν ως βαρετή, ανειλικρινή ή ακόμα και «αγγαρεία». Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι ότι αυτή η φαινομενικά ασήμαντη κουβεντούλα είναι απίστευτα χρήσιμη. Συνεπώς, αποτελεί το πρώτο και ασφαλέστερο βήμα για τη δημιουργία δεσμών και τη μετάβαση σε βαθύτερα θέματα.
Δεν είναι σπάνιο να συναντάμε την άποψη ότι το «small talk» πρέπει να απαγορευτεί. Ενδεικτικά, σε διαδικτυακά φόρουμ, οι χρήστες τη χαρακτηρίζουν «αγχωτική» ή «εξαντλητική». Κάποια άρθρα έχουν υποστηρίξει ότι δεν χτίζει σχέσεις και απλώς επιδιώκει τον «χαμηλότερο κοινό παρονομαστή» της συνομιλίας. Αντιθέτως, προτείνουν να ξεκινάμε κατευθείαν με φιλοσοφικά ερωτήματα, όπως «Ποια είναι η σχέση σου με τον Θεό;». Ως εκ τούτου, αυτή η ελιτίστικη στάση, σύμφωνα με τους ειδικούς στην εθιμοτυπία, είναι εντελώς λανθασμένη.
Οι υπαρξιακές αναζητήσεις
Η απόρριψη της επιφανειακής συζήτησης συχνά κρύβει αλαζονεία. Δηλαδή, προέρχεται από μια αίσθηση ότι ο κάτοχός της ασχολείται πιο ουσιαστικά με τη ζωή από τους άλλους. Αυτή η συμπεριφορά μοιάζει με εκείνους που στην εφηβεία απέρριπταν τη δημοφιλή μουσική ως «ρηχή». Φυσικά, δεν μπορούμε να απαιτούμε από τον καθένα να είναι συνεχώς έτοιμος για υπαρξιακές αναζητήσεις. Ίσως ο συνομιλητής μας να είχε μια δύσκολη μέρα. Επομένως, ίσως απλώς να προσπαθεί να ανταπεξέλθει.
Η Λίζι Ποστ, συμπρόεδρος του Emily Post Institute, ενός ινστιτούτου που παρέχει συμβουλές εθιμοτυπίας, βρίσκει το «small talk» απίστευτα χρήσιμο. Προπάντων, το περιγράφει ως μια «ζώνη ασφαλείας» για τους ανθρώπους. Θέματα όπως η θρησκεία, η πολιτική ή το σεξ είναι εξαιρετικά, αλλά δεν είναι πάντα προσβάσιμα ή άνετα για όλους. Αντιθέτως, η συζήτηση για τον καιρό, το φαγητό σε μια εκδήλωση ή τα χόμπι του άλλου είναι πολύ πιο εύκολος τρόπος για να δημιουργηθεί αρχικά μια καλή σχέση. Μόνο τότε, εάν ο άλλος δείχνει ανοιχτός, μπορούμε να «βουτήξουμε» σε πιο βαθιά νερά.
Από τη θεωρία στην πράξη
Πριν από μερικά χρόνια, η ίδια η δημοσιογράφος ξεκίνησε μια συνομιλία με έναν άνδρα στο αεροπλάνο με τις συνηθισμένες ευγένειες για τον καιρό και το ταξίδι. Κατόπιν, συνέχισαν να μιλούν για τη δουλειά τους και τις πρόσφατες διακοπές. Μέχρι το τέλος της δίωρης πτήσης, η δημοσιογράφος γνώριζε τα πάντα για τις επαγγελματικές αλλαγές του. Επιπλέον, έμαθε πώς τα ψυχεδελικά είχαν μεταμορφώσει τη ζωή και είχαν σώσει τον γάμο του. Αυτή η ενδιαφέρουσα εξομολόγηση έγινε εφικτή επειδή ξεκίνησαν με την επιφανειακή συζήτηση. Διαφορετικά, αν είχε ανοίξει τη συζήτηση με ένα άμεσο και προσωπικό ερώτημα, ο άνδρας πιθανώς θα είχε απομακρυνθεί.
Υπάρχει μία ακόμα πτυχή που εξηγεί γιατί κάποιοι απεχθάνονται αυτή τη μορφή επικοινωνίας. Μάλιστα, η Ποστ υποπτεύεται ότι ορισμένοι δεν συμπαθούν το «small talk» επειδή δεν τους επιτρέπει να είναι το «αστέρι» της παράστασης. Δηλαδή, αν ρωτήσεις κάποιον για τα χόμπι του, τότε πρέπει να ακούσεις. Αυτό δυσκολεύει όσους προτιμούν να είναι αυτοί που μιλούν. Ως εκ τούτου, κάποιοι επιθυμούν να τους βλέπουν ως ενδιαφέροντες, κάτι που πιστεύουν ότι δεν επιτυγχάνεται μέσα από μια «ρηχή» συζήτηση.
Η σημασία της αμοιβαιότητας
Εάν κάποιος πιστεύει ότι η επιφανειακή συζήτηση είναι βαρετή, τότε αυτό μπορεί να είναι ένα πρόβλημα δεξιοτήτων. Συγκεκριμένα, το «small talk» απαιτεί πραγματική αμφίδρομη επικοινωνία. Η προσεκτική ακρόαση βελτιώνει σημαντικά την ποιότητα της κουβεντούλας. Κατά συνέπεια, πρέπει να έχουμε τον «ανιχνευτή» μας σε λειτουργία. Δηλαδή, να προσέχουμε αν ο άλλος δείχνει ενδιαφέρον και αν έχει συνεισφέρει στη συζήτηση.
Αν εμείς μιλάμε πολύ ώρα και ο άλλος δεν έχει πει τίποτα για το θέμα, τότε μάλλον έχει βαρεθεί. Συνεπώς, ίσως τα μάτια του να «γυαλίζουν» λίγο. Αυτό είναι ένα σημάδι για να αλλάξουμε θέμα. Τέλος, η Ποστ προτείνει να ρωτήσουμε κάτι σχετικό με τον ίδιο. Μια ερώτηση όπως «Τι είναι αυτό που σε ενδιαφέρει αυτόν τον καιρό;» μπορεί να αναζωογονήσει τη συνομιλία.
Η επιφανειακή συζήτηση μπορεί να είναι ρηχή. Παρ’ όλα αυτά, ας σκεφτούμε το εξής: είναι πολύ πιο χαλαρωτικό να κάθεσαι σε μια ρηχή πισίνα και να απολαμβάνεις ένα αναψυκτικό, παρά να παγώνεις στον ανοιχτό ωκεανό. Αντιθέτως, η ρηχότητα μπορεί να είναι απολαυστική. Επομένως, ας μιλήσουμε ελεύθερα για τα μέσα μαζικής μεταφοράς ή για ένα νέο εστιατόριο που ακούσαμε ότι είναι καλό. Ωστόσο, αν κάποιος αρχίσει να μιλάει για τη μύτη του μολυβιού, τότε ίσως είναι καλύτερο να προσποιηθούμε ότι έχουμε ένα επείγον τηλεφώνημα.
