Aκόμη ένα σοκ στη Χαλκίδα – ένας 20χρονος νεκρός, επτά συλλήψεις και ένα ερώτημα που καίει, ταλαιπωρεί και «σκοτώνει»: πόσο πάτο έχουμε πιάσει ως κοινωνία για να χάνεται μια ζωή «για μια ομάδα»; Το βράδυ της Δευτέρας, στην οδό Ληλαντίων, μια συμπλοκή ανάμεσα σε δύο παρέες κατέληξε σε τραγωδία. Ο νεαρός μεταφέρθηκε με ιδιωτικό όχημα στο νοσοκομείο, όπου τον παράτησαν στην είσοδο – μια εικόνα που θυμίζει ωμά περιστατικά αδιαφορίας που δεν θέλουμε να αποδεχτούμε ως «κανονικότητα».
Ας μην κρυβόμαστε πίσω από λέξεις: η πράξη είναι δολοφονική και η αιτία της -η τυφλή, άρρωστη πίστη σε χρώματα, σε συλλόγους, σε ιδεοληψίες που ξεπερνούν την ανθρώπινη λογική- δεν αποτελεί λόγο. Υπάρχουν στιγμές που το επιχείρημα «για την τιμή», «για την πατρίδα», «για μια ομάδα», «για τη θρησκεία» μπορεί να ηχεί ως γελοίο σε κάποιον που απέξω βλέπει λογική. Εδώ όμως δεν πρόκειται για λογική, πρόκειται για βία που καλλιεργείται και τρέφεται. Το να σκοτώνεις για μια φανέλα είναι έγκλημα ενστίκτου και κουλτούρας που πρέπει να ξεριζωθεί.
Η ευθύνη δεν είναι μόνο ατομική. Η αφήγηση της «ατομικής ευθύνης» ακούγεται σαν ανέκδοτο όταν τα μέσα, οι τηλεοπτικές εκπομπές και οι σχολιαστές μετατρέπουν την οργή σε νούμερα τηλεθέασης. Όταν εξωραΐζουν, ηρωοποιούν ή απλώς αναπαράγουν την εικόνα του «μάγκα» και της σύγκρουσης, τότε διαιωνίζουν πρότυπα. Όταν πολιτικοί και αρχές επιλέγουν την απόσπαση προσοχής ή την επιλεκτική καταστολή, κατασκευάζουν κυνικά μια συνθήκη όπου η βία επιβραβεύεται με αναγνωσιμότητα ή ανοχή.
Η λύση δεν είναι μόνο οι συλλήψεις -αν και η δικαιοσύνη πρέπει να λειτουργεί γρήγορα και ανεξάρτητα- αλλά από συνολική παρέμβαση: σχολεία που διδάσκουν κριτική σκέψη και σεβασμό, τοπικές κοινότητες που αναλαμβάνουν ευθύνη, προγράμματα πρόληψης σε γήπεδα και γειτονιές, και μια δημόσια ραδιοτηλεοπτική κουλτούρα που δεν «εκπαιδεύει» χουλιγκάνους, αλλά τους εκθέτει και τους απομονώνει. Οι γονείς δεν αρκεί να «γυρίσουν την πλάτη». Χρειάζεται να μιλήσουν, να επιβλέψουν, να απαιτήσουν από τα σχολεία και τις πολιτικές αρχές συγκεκριμένα μέτρα.
Και η εξουσία; Η κατανομή πόρων και προτεραιοτήτων λέει πολλά. Η διατήρηση της έντασης και του φόβου μπορεί όντως να βολεύει κάποιους – είτε για να αποσπάται η προσοχή είτε για να στηρίζονται πολιτικές ατζέντες. Αλλά αυτό δεν είναι μια θεωρία συνωμοσίας. Είναι υπεύθυνη κριτική της πολιτικής πρακτικής: όταν η κοινωνία αφήνεται στο χάος, όταν οι δομές πρόληψης υπολειτουργούν, τότε οι νεαροί μετατρέπονται σε όπλα ενός προβλήματος που δεν είναι δικό τους μονάχα.
Ο νεαρός που χάθηκε είχε όνομα, οικογένεια, φίλους. Δεν ήταν «ένα περιστατικό». Φτάνει πια! Να σταματήσουμε να νομιμοποιούμε τη βία με προφάσεις, να απαιτήσουμε λογοδοσία από τα μέσα και την πολιτεία, και να αναλάβουμε -ως κοινωνία- την πραγματική ευθύνη για να μην δούμε ξανά νέες ζωές να σβήνουν «για μια ομάδα», «μια θρησκεία», «μια μαλ…ία».
Τίποτα, όμως, δεν έχει σημασία πια. Ακόμα μία ζωή χάθηκε. Ούτε η πρώτη, ούτε η τελευταία είναι. Σε μια κοινωνία που κυριαρχεί το χάος και η βία. Βία στα γήπεδα, στους δρόμους, στις οθόνες, στα σχολεία…
Διαβάστε ακόμα: Το καρπούζι, μια άλλη εκδοχή του «ΟΧΙ»
