Υπάρχουν στιγμές που η είδηση ξεπερνά κάθε πολιτική αντιπαράθεση και αγγίζει τον πυρήνα της δημοκρατικής μας συνείδησης. Η επίθεση που δέχθηκε ο δημοσιογράφος του NEWS 24/7, Νίκος Γιαννόπουλος, στο Στρασβούργο από τον ευρωβουλευτή, Νίκο Παππά, δεν θα περάσει στα ψιλά. Ίσα ίσα… Είναι ακόμη ένα καμπανάκι για το πού μπορεί να οδηγήσει ο εκφυλισμός του δημόσιου λόγου, όταν η αλαζονεία της εξουσίας συναντά την περιφρόνηση προς την ελευθερία του Τύπου.
Τα γεγονότα, όπως περιγράφονται, είναι σοκαριστικά ακριβώς επειδή είναι αδιανόητα: ένας εν ενεργεία -μέχρι πρότινος- ευρωβουλευτής, σε χώρο δημόσιο, χωρίς προηγούμενη πρόκληση, επιτίθεται σωματικά σε δημοσιογράφο που βρέθηκε στο Στρασβούργο να κάνει τη δουλειά του. Δεν επρόκειτο για λεκτική βία, αλλά με χτύπημα στο κεφάλι από πίσω. Πρόκειται για πράξη ωμής βίας, που δεν χωρά καμία «γκρίζα ζώνη» ερμηνείας.
Προφανώς η (κανονική και μη κατευθυνόμενη) δημοσιογραφία δεν είναι αρεστή σε όλους. Οφείλει, άλλωστε, να ενοχλεί, να ρωτά, να επιμένει. Αυτός είναι ο ρόλος της σε μια ανοιχτή κοινωνία. Όταν όμως η απάντηση είναι η φυσική επίθεση, τότε δεν έχουμε να αντιμετωπίσουμε απλώς την προσβολή ενός επαγγελματία.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το θεσμικό βάρος του δράστη. Ένας ευρωβουλευτής δεν είναι «ένας πολίτης σαν όλους τους άλλους» τη στιγμή που φέρει δημόσιο αξίωμα. Εκπροσωπεί χώρα, κόμμα, ψηφοφόρους. Οφείλει να επιδεικνύει αυτοσυγκράτηση, αξιοπρέπεια, σεβασμό στους θεσμούς. Η φράση που φέρεται να εκστόμισε («πώς να μη σε χτυπήσω έτσι όπως είσαι;») δεν συνιστά απλώς κυνισμό. Συνιστά επικίνδυνη αντίληψη εξουσίας, όπου ο ισχυρός θεωρεί ότι μπορεί να «τιμωρεί» κατά το δοκούν ή ό,τι του χαλάει την «αισθητική».
Η μετέπειτα συμπεριφορά, με υποτιμητικά σχόλια και αλλεπάλληλες κλήσεις και μηνύματα, δεν αναιρεί το γεγονός. Οι απολογίες, όταν έπονται των βίαιων πράξεων, δεν τις σβήνουν, αλλά εντείνουν το ερέθισμα του κοινού αισθήματος. Το μόνο που μετρά είναι η πλήρης ανάληψη ευθύνης και η απόδοση δικαιοσύνης χωρίς εκπτώσεις.
Σωστά η υπόθεση έχει πάρει τον δρόμο της Δικαιοσύνης. Σωστά, επίσης, υπήρξε πολιτική αντίδραση με τη διαγραφή του ευρωβουλευτή. Όμως δεν αρκεί. Το ερώτημα είναι βαθύτερο: πώς φτάσαμε στο σημείο άνθρωποι που εκπροσωπούν θεσμούς να θεωρούν αποδεκτή τη βία απέναντι σε δημοσιογράφους; Τι κουλτούρα καλλιεργείται όταν ο πολιτικός αντίπαλος ή ο «ενοχλητικός ρεπόρτερ» αντιμετωπίζεται ως εχθρός;
Η απάντηση δεν μπορεί να είναι η σιωπή ή ο συμψηφισμός. Δεν υπάρχουν «αλλά» όταν μιλάμε για ξυλοδαρμό. Δεν υπάρχουν ίσες αποστάσεις ανάμεσα στη βία και την ελευθερία του λόγου. Κάθε τέτοιο περιστατικό πρέπει να καταδικάζεται απερίφραστα, από όλα τα κόμματα, από κάθε πολίτη που αντιλαμβάνεται τη δημοκρατία ως κάτι βαθύτερο από μία έννοια.
Γιατί αν σήμερα ένας ευρωβουλευτής μπορεί και σηκώνει το χέρι του απέναντι σε έναν δημοσιογράφο -σε ένα μπαρ στο Στρασβούργο-, αύριο μπορεί συμβεί το ίδιο (ότι ότι δεν έχει συμβεί στο παρελθόν) σε οποιονδήποτε ασκεί κριτική. Και τότε, το πρόβλημα δεν θα είναι πια ένα μεμονωμένο πρόσωπο, αλλά μια κοινωνία που ανέχεται το αδιανόητο.
Η (κανονική) δημοκρατία δεν φοβάται τις ερωτήσεις. Φοβάται τη βία. Και αυτή, οφείλουμε όλοι να την απομονώσουμε – καθαρά, δυνατά και χωρίς υπεκφυγές.
Διαβάστε ακόμα: Γιατί ο Έλληνας συνομιλεί με ΑΙ για τα της… τσέπης του;
