Μία μαθητική παρέλαση, που ενώνει τους Έλληνες κάτω από το ιστορικό «Όχι», έγινε φέτος αφορμή για… διχασμό. Στην παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου στην Αθήνα, τρεις μαθήτριες Γυμνασίου έφεραν στο δεξί τους μπράτσο το σχέδιο μιας φέτας καρπουζιού που συμβολίζει τα χρώματα της παλαιστινιακής σημαίας, θέλοντας –όπως δήλωσε η σημαιοφόρος του σχολείου– να στείλουν ένα «μήνυμα ειρήνης».
Η πράξη αυτή, αν και σιωπηλή και ειρηνική, προκάλεσε καταιγισμό αντιδράσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στα τηλεοπτικά πάνελ. Κάποιοι τη θεώρησαν «πολιτική πρόκληση», άλλοι «έλλειψη σεβασμού» προς την εθνική γιορτή, πολλοί άλλοι αξιέπαινη και συγκινητική πράξη. Το αποτέλεσμα ήταν μια χειρονομία αλληλεγγύης να μετατραπεί σε αντικείμενο δημόσιας αντιπαράθεσης.
Η 14χρονη σημαιοφόρος, που πρωταγωνίστησε στα social media τις τελευταίες μέρες έχοντας ένθερμους υποστηρικτές αλλά και φανατικούς “εχθρούς” για την πράξη της, οι οποίοι έγραφαν αναίσχυντα και απαράδεκτα σχόλια για εκείνη, σε συνέντευξή της στην Εφημερίδα των Συντακτών , ξεκαθάρισε πως δεν ήθελε να προσβάλει τη σημαία ή την ημέρα, αλλά να εκφράσει ένα απλό, ανθρώπινο συναίσθημα: τη συμπόνια.
«Δεν το έκανα για να προβληθώ ή να ασχοληθούν όλοι μαζί μου. Πρώτα πρώτα το έκανα μαζί με άλλες δύο συμμαθήτριες που απλώς δεν τις έπιασε ο φωτογραφικός φακός. Το έκανα γιατί το ένιωθα, γιατί διαβάζω και βλέπω καθημερινά τι συμβαίνει στη Γάζα… Εχω έναν μικρό αδελφό, μόλις δυόμισι χρόνων, και δεν μπορώ να τον φανταστώ να πεθαίνει από την πείνα ή να σκοτώνεται σε έναν βομβαρδισμό. Βέβαια, περίμενα ότι κάποιοι θα αντιδρούσαν έτσι, ότι θα πουν “αυτή είναι μια εθνική γιορτή, αφορά την πατρίδα μας”, αλλά δεν καταλαβαίνω γιατί το ελληνικό “Οχι”, ο ξεσηκωμός των Ελλήνων ενάντια στον φασισμό και στον πόλεμο, δεν είναι μια γιορτή για όλους τους λαούς και για άλλες πατρίδες. Κάποιοι είπαν: Αν νοιάζεστε τόσο πολύ για την Παλαιστίνη, να πάτε εκεί, να παρελάσετε ή να πολεμήσετε. Αλλά τι νόημα έχει να γιορτάζουμε το “δικό μας ΟΧΙ” και να μη λέμε “Οχι” σε κάθε τι άδικο και βάρβαρο που γίνεται σε όλο τον κόσμο; Οι γονείς μου, οι συγγενείς μου, οι καθηγητές μάς υποστήριξαν, δήλωσαν περήφανοι γι’ αυτό που κάναμε, το νιώσαμε κι όταν περνάγαμε στο Σύνταγμα, πολλά τα μπράβο και τα συγχαρητήρια. Από τα αρνητικά σχόλια στο διαδίκτυο τα μόνα που με πείραξαν ήταν κάποια που έλεγαν χυδαία πράγματα για τις μητέρες μας. Αλλά δεν αξίζει να δίνουμε σημασία, είναι άνθρωποι που ξέρουν μόνο να μισούν. Σημασία έχει ότι με αυτό το μικρό πράγμα κάναμε χαρούμενους τους γονείς, τους καθηγητές, τους συμμαθητές μας, τους φίλους, όλους όσοι νιώθουν το ίδιο για την Παλαιστίνη και για κάθε λαό που καταπιέζεται», είπε.
Λίγο αργότερα, κυκλοφόρησε η φήμη ότι το Υπουργείο Παιδείας διέταξε να διεξαχθεί έρευνα για το περιστατικό. Η πληροφορία αργότερα διαψεύστηκε, όμως το γεγονός ότι η φήμη διαδόθηκε με τέτοια ταχύτητα δείχνει πόσο εύκολα ένα συμβολικό μήνυμα μπορεί να γίνει πεδίο πόλωσης.
Το καρπούζι ως σύμβολο της Παλαιστίνης
Η επιλογή του καρπουζιού δεν ήταν τυχαία. Μετά τον πόλεμο των Έξι Ημερών το 1967, όταν το Ισραήλ κατέλαβε τη Δυτική Όχθη και τη Γάζα, οι παλαιστινιακές σημαίες απαγορεύτηκαν με στρατιωτικό διάταγμα. Οι Παλαιστίνιοι τότε βρήκαν έναν τρόπο να αντισταθούν ειρηνικά: μέσα από την τέχνη, τα ρούχα και τα αντικείμενα με τα τέσσερα χρώματα της σημαίας τους – κόκκινο, πράσινο, μαύρο και λευκό.
Το καρπούζι, με τη πράσινη φλούδα, τη λευκή σάρκα και το κόκκινο εσωτερικό με μαύρα κουκούτσια, έγινε σιωπηρό αλλά πανίσχυρο σύμβολο ελευθερίας.
Τη δεκαετία του 1990, ο Παλαιστίνιος καλλιτέχνης Khaled Hourani το ανέδειξε ξανά μέσα από το έργο του “The Watermelon”, το οποίο εκτέθηκε διεθνώς. Ο Hourani έδωσε στο καρπούζι φωνή και παγκόσμια αναγνώριση — ένα φρούτο που κουβαλά το μήνυμα της ειρηνικής αντίστασης και της πολιτισμικής ταυτότητας ενός λαού.
Μάπα το καρπούζι των αντιθέσεων της κοινωνίας μας
Το ερώτημα είναι απλό: γιατί μια τέτοια πράξη, τόσο μικρή και ειρηνική, προκάλεσε τόση αναστάτωση; Η 28η Οκτωβρίου είναι ημέρα μνήμης της αντίστασης για την ελευθερία και της αξιοπρέπειας. Εφόσον το «Όχι» του 1940 σήμαινε άρνηση του φασισμού, τότε ένα ειρηνικό «όχι» απέναντι στη βία και στην αδικία δεν μπορεί παρά να κινείται στο ίδιο πνεύμα.
Δεν είναι παράδοξο να θεωρείται «ανάρμοστη» η πράξη ενός παιδιού που υπερασπίζεται την ειρήνη, ενώ παράλληλα στη Θεσσαλονίκη, την 28η Οκτωβρίου συμμετείχε στην παρέλαση η Ε.Ο.Ν. (Ελληνική Ορθόδοξη Νεολαία) που υμνεί τον δικτάτορα Ιωάννη Μεταξά χωρίς να γίνει τόσος “ντόρος”;
Η οργάνωση με τις σαφώς ακροδεξιές θέσεις (ενδεικτικά αναφέρω ότι είναι κατά των μεταναστών, των εκτρώσεων, της LGBTQ κοινότητας κ.ο.κ.) και μεταξύ άλλων, χαρακτηρίζουν τον Ιωάννη Μεταξά ως «ο Εθνάρχης και Πατήρ της Νίκης Στρατηγός Ιωάννης Μεταξάς ολομόναχος ύψωσε το ανάστημα του “ΟΧΙ”»
Όχι! Η 28η Οκτωβρίου δεν είναι απλώς μια ημερομηνία στο ημερολόγιο. Είναι μια υπενθύμιση ότι το θάρρος να λες «όχι» στην καταπίεση είναι απαραίτητο και αξιέπαινο σε κάθε εποχή. Σ’ αυτό το πλαίσιο, η πράξη των μαθητριών –είτε συμφωνεί κανείς είτε όχι– δεν προσέβαλε το πνεύμα της ημέρας· το ανανέωσε.
Διαβάστε ακόμα: Σκοτώνοντας το σκυλί, δεν σώζεται η ασυνείδητη… συνείδησή μας
