Το Mortal Kombat, με τη χαρακτηριστική του βία και την τεχνολογική του καινοτομία, άλλαξε οριστικά το τοπίο των βιντεοπαιχνιδιών. Δίχως αμφιβολία, η κυκλοφορία του το 1992 δεν ήταν απλώς η εμφάνιση ενός ακόμα fighting game.
Αντιθέτως, αποτέλεσε ένα πολιτισμικό φαινόμενο που οδήγησε σε μια άνευ προηγουμένου συζήτηση για τη λογοκρισία και τη βία στα μέσα ψυχαγωγίας. Ως εκ τούτου, η κληρονομιά του παιχνιδιού είναι διπλή: αφενός, η καθοριστική συμβολή του στην εξέλιξη του gaming ως μέσου. Αφετέρου, η άμεση επίδρασή του στη δημιουργία του συστήματος αξιολόγησης παιχνιδιών ESRB (Entertainment Software Rating Board) στις ΗΠΑ.
Ψηφιοποιημένη βία και τεχνολογική καινοτομία
Το Mortal Kombat δημιουργήθηκε από μια μικρή ομάδα τεσσάρων ατόμων της Midway Games. Συγκεκριμένα, η αρχική ιδέα ήταν να φτιάξουν έναν ανταγωνιστή για το εξαιρετικά επιτυχημένο Street Fighter II της Capcom. Εντούτοις, οι δημιουργοί του, ο Ed Boon και ο John Tobias, ήθελαν κάτι πιο ακραίο και κινηματογραφικό, εμπνευσμένο από τις hyper-βίαιες ταινίες πολεμικών τεχνών των ’80s. Συνεπώς, η ιδέα του Boon ήταν να δημιουργήσουν την «MTV εκδοχή του Street Fighter».
Ωστόσο, η μεγαλύτερη καινοτομία του παιχνιδιού ήταν η χρήση ψηφιοποιημένων γραφικών. Συγκεκριμένα, αντί να χρησιμοποιήσουν χειροποίητα 2D sprites, η ομάδα βιντεοσκόπησε ηθοποιούς που εκτελούσαν κινήσεις πολεμικών τεχνών. Έπειτα, μετέτρεψε το υλικό αυτό σε 2D animations για το παιχνίδι. Λόγω αυτής της τεχνολογίας, οι χαρακτήρες φαίνονταν ασυνήθιστα ρεαλιστικοί για τα δεδομένα της εποχής. Πράγματι, αυτός ο ρεαλισμός ενίσχυσε τη σοκαριστική επίδραση των Fatalities, των χαρακτηριστικών ακραίων κινήσεων ολοκλήρωσης που δολοφονούσαν τον ηττημένο αντίπαλο.
Επιπλέον, η σειρά εισήγαγε και άλλες καινοτομίες στο gameplay. Για παράδειγμα, το σύστημα juggle, όπου ο παίκτης μπορούσε να χτυπήσει τον αντίπαλο στον αέρα με έναν συνδυασμό χτυπημάτων, υιοθετήθηκε αργότερα από πολλά άλλα παιχνίδια. Εν κατακλείδι, η επιτυχία του παιχνιδιού βασίστηκε στον συνδυασμό πρωτοποριακής τεχνολογίας, εξαιρετικά χαρακτηριστικών χαρακτήρων όπως ο Scorpion και ο Sub-Zero, και φυσικά, της ασυγκράτητης βίας.
Η κρίση που οδήγησε στη γέννηση του ESRB
Η κυκλοφορία του Mortal Kombat στις οικιακές κονσόλες τον Σεπτέμβριο του 1993, σε μια ημέρα που έμεινε γνωστή ως Mortal Monday, πυροδότησε μια μαζική ηθική κρίση στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ειδικότερα, οι αμερικανικές ειδήσεις έστελναν δημοσιογράφους στα arcade για να πάρουν συνεντεύξεις από εφήβους που «διαμελίζονταν» ο ένας τον άλλον. Επομένως, εφημερίδες φιλοξενούσαν συνεντεύξεις με ανήσυχους παιδοψυχολόγους.
Αυτό το κύμα πανικού κορυφώθηκε με τις ακροάσεις του Κογκρέσου το 1993, με πρωταγωνιστή τον γερουσιαστή Joe Lieberman. Συνεπώς, ο στόχος του Lieberman ήταν να εξαναγκάσει τη βιομηχανία των παιχνιδιών να δημιουργήσει ένα επίσημο σύστημα αξιολόγησης περιεχομένου. Λόγω αυτών των ακροάσεων και της πίεσης της κυβέρνησης για αυτορρύθμιση, η βιομηχανία προχώρησε στη δημιουργία του Entertainment Software Rating Board (ESRB) το 1994. Πράγματι, η βίαιη φύση του Mortal Kombat, ενός από τα πρώτα παιχνίδια τέτοιου είδους, ήταν η κύρια αιτία γι’ αυτήν την κίνηση.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ανταγωνισμός μεταξύ της Sega και της Nintendo ενίσχυσε το ζήτημα της λογοκρισίας. Συγκεκριμένα, η Sega επέτρεψε στους κατόχους της Mega Drive να έχουν πρόσβαση στην πλήρη έκδοση του παιχνιδιού με αίμα, εισάγοντας έναν «μυστικό» κωδικό. Αντιθέτως, η Nintendo αφαίρεσε τα Fatalities και μετέτρεψε το αίμα του παιχνιδιού σε γκρι «ιδρώτα», προσπαθώντας να διατηρήσει την οικογενειακή της εικόνα. Αναμενόμενα, η έκδοση της Sega πούλησε πολύ περισσότερο, αποδεικνύοντας ότι το κοινό αναζητούσε την «ενηλικιωμένη» εμπειρία.
Μια διαρκής κληρονομιά
Η κυκλοφορία της συλλογής Mortal Kombat: Legacy Kollection, η οποία περιλαμβάνει τους τέσσερις πρώτους τίτλους της σειράς, υπενθυμίζει τη διαρκή επιρροή του παιχνιδιού. Εντούτοις, οι αρχικοί τίτλοι φαίνονται σήμερα περισσότερο αιματηρά διασκεδαστικοί παρά πραγματικά τρομακτικοί. Παρόλα αυτά, η σειρά Mortal Kombat παραμένει το κορυφαίο σε πωλήσεις franchise fighting games παγκοσμίως, με πάνω από 100 εκατομμύρια αντίτυπα. Συνεπώς, η ιστορία της είναι μια ιστορία επιτυχίας που καθορίστηκε από την τόλμη των δημιουργών της να ξεπεράσουν τα όρια της εποχής τους.
Η βία του παιχνιδιού, η οποία προκάλεσε αρχικά ηθική κατακραυγή, οδήγησε σε μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο η βιομηχανία διαχειριζόταν το περιεχόμενο ενηλίκων. Έτσι, οδήγησε τη βιομηχανία να στρέψει την προσοχή της από τα παιδιά στους εφήβους και τους ενήλικες. Τέλος, το Mortal Kombat όχι μόνο καθόρισε το είδος των fighting games, αλλά άνοιξε τον δρόμο για τη δημιουργία πιο ώριμων και πολύπλοκων τίτλων.
