Μελέτη στο The Lancet δείχνει μηδενικούς θανάτους από καρκίνο τραχήλου μήτρας σε εμβολιασμένες γυναίκες 20–24 ετών, ενισχύοντας τον ρόλο του εμβολίου HPV στην πρόληψη.
Εντυπωσιακά είναι τα νέα επιστημονικά δεδομένα για τον ρόλο του εμβολιασμού κατά του ιού HPV στην πρόληψη του καρκίνου τραχήλου της μήτρας, καθώς νέα ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο The Lancet καταγράφει για πρώτη φορά μηδενικούς θανάτους σε νεαρές εμβολιασμένες γυναίκες.
Σύμφωνα με τη μελέτη, που βασίζεται σε δεδομένα δεκαετιών από το πρόγραμμα εμβολιασμού που εφαρμόζεται από το 2008 στην Αγγλία, εκτιμάται ότι έχουν ήδη σωθεί περίπου 200 ζωές χάρη στον εμβολιασμό κατά του HPV.
Μηδενικοί θάνατοι στις ηλικίες 20-24 ετών
Το πιο χαρακτηριστικό εύρημα αφορά τις γυναίκες ηλικίας 20 έως 24 ετών, όπου στο διάστημα 2020–2024 δεν καταγράφηκε κανένας θάνατος από καρκίνο τραχήλου της μήτρας. Πρόκειται για την πρώτη φορά που η συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα εμφανίζει μηδενική θνησιμότητα από τη νόσο σε πενταετή περίοδο.
Με βάση τα ιστορικά δεδομένα, πριν την εισαγωγή του εμβολιασμού, θα αναμένονταν περίπου 23 θάνατοι στην ίδια ομάδα πληθυσμού.
Οι ερευνητές αποδίδουν τη θεαματική αυτή μείωση στην ευρεία εφαρμογή του εμβολίου σε κορίτσια ηλικίας 12–13 ετών, γεγονός που φαίνεται να έχει ήδη αρχίσει να αλλάζει τον επιδημιολογικό χάρτη της νόσου.
Ο ρόλος του HPV και η σημασία της πρόληψης
Ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) μεταδίδεται κυρίως μέσω στενής δερματικής επαφής και ευθύνεται για τη συντριπτική πλειονότητα των περιστατικών καρκίνου τραχήλου της μήτρας.
Αν και οι περισσότερες λοιμώξεις υποχωρούν αυτόματα, σε ορισμένες περιπτώσεις προκαλούν κυτταρικές αλλοιώσεις που μπορεί να εξελιχθούν σε καρκίνο μέσα σε χρόνια.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η μείωση των θανάτων αναμένεται να συνεχιστεί, καθώς οι πρώτες εμβολιασμένες γενιές εισέρχονται σταδιακά στις ηλικίες υψηλότερου κινδύνου.
Εξάλειψη της νόσου ως στόχος
Παρά τη σημαντική πρόοδο, ο καρκίνος τραχήλου της μήτρας παραμένει ο 14ος συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες στο Ηνωμένο Βασίλειο, με περίπου 3.300 νέες διαγνώσεις ετησίως.
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι για την πλήρη εξάλειψη της νόσου απαιτείται εμβολιαστική κάλυψη της τάξης του 90%, στόχος που έχει θέσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.
Στην Αγγλία η κάλυψη φτάνει περίπου το 76%, ενώ στην Ελλάδα το αντίστοιχο ποσοστό στα κορίτσια παραμένει σημαντικά χαμηλότερο, γύρω στο 52% έως την ηλικία των 15 ετών.
Η εικόνα στην Ελλάδα
Παρά τη διαθεσιμότητα του εμβολίου στο εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμών, οι ειδικοί εκτιμούν ότι η HPV λοίμωξη παραμένει ιδιαίτερα διαδεδομένη στη χώρα, ενώ κάθε χρόνο καταγράφονται εκατοντάδες νέα περιστατικά καρκίνου τραχήλου της μήτρας.
Οι υγειονομικές αρχές τονίζουν ότι η αύξηση της εμβολιαστικής κάλυψης, σε συνδυασμό με τον τακτικό προληπτικό έλεγχο (τεστ Παπ), αποτελεί το βασικό «όπλο» για τη δραστική μείωση της νόσου τα επόμενα χρόνια.
Παράλληλα, από το 2019 ο εμβολιασμός έχει επεκταθεί και στα αγόρια, συμβάλλοντας στη μείωση και άλλων HPV-σχετιζόμενων καρκίνων και στον περιορισμό της διασποράς του ιού.
