Νέα διεθνής μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Έξετερ εντοπίζει τρία ήδη εγκεκριμένα φάρμακα –μεταξύ τους και τη σιλδεναφίλη (Viagra)– ως πιθανούς συμμάχους κατά της νόσου Αλτσχάιμερ.
Η μάχη απέναντι στη νόσο Alzheimer’s disease ενδέχεται να κρύβει μια απρόσμενη ανατροπή: τη χρήση ήδη υπαρχόντων φαρμάκων που βρίσκονται χρόνια στα ράφια των φαρμακείων. Μια μεγάλη διεθνής μελέτη επαναστόχευσης φαρμάκων φέρνει στο προσκήνιο τρεις ουσίες που θα μπορούσαν να διαδραματίσουν ρόλο-κλειδί στην πρόληψη ή ακόμη και στην επιβράδυνση της νόσου.
Η έρευνα, με επικεφαλής επιστήμονες από το University of Exeter και δημοσιευμένη στο Alzheimer’s Research & Therapy, ανέλυσε 80 ήδη εγκεκριμένα φάρμακα. Στόχος ήταν να εντοπιστούν εκείνα που, με βάση τα υπάρχοντα επιστημονικά δεδομένα, θα μπορούσαν να «επανατοποθετηθούν» στη θεραπευτική φαρέτρα κατά της άνοιας.
Από τη διαδικασία ξεχώρισαν τρεις βασικοί υποψήφιοι:
Το εμβόλιο κατά του έρπητα ζωστήρα (Zostavax)
Η σιλδεναφίλη (Sildenafil), ευρέως γνωστή ως Viagra
Η ριλουζόλη (Riluzole), που χρησιμοποιείται στη νόσο του κινητικού νευρώνα
Γιατί αυτά τα φάρμακα;
Η λογική της επαναστόχευσης είναι απλή αλλά στρατηγικής σημασίας: η ανάπτυξη ενός νέου φαρμάκου μπορεί να απαιτήσει 10-15 χρόνια και δισεκατομμύρια ευρώ, χωρίς καμία εγγύηση επιτυχίας. Αντίθετα, τα υπάρχοντα φάρμακα έχουν ήδη ελεγχθεί ως προς την ασφάλειά τους.
Το εμβόλιο για τον έρπητα ζωστήρα φαίνεται να συνδέεται με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας, πιθανώς μέσω της επίδρασής του στο ανοσοποιητικό σύστημα. Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει έως και 16% χαμηλότερη πιθανότητα εμφάνισης Αλτσχάιμερ σε εμβολιασμένους πληθυσμούς.
Η σιλδεναφίλη, από την άλλη, φαίνεται να βελτιώνει τη ροή αίματος στον εγκέφαλο και να μειώνει τη συσσώρευση της πρωτεΐνης ταυ — βασικού παθολογικού χαρακτηριστικού της νόσου. Πειραματικά δεδομένα σε ζώα δείχνουν βελτίωση μνήμης και γνωστικών λειτουργιών.
Η ριλουζόλη επίσης έδειξε, σε προκλινικά μοντέλα, μείωση νευροεκφυλιστικών δεικτών και βελτίωση της γνωστικής απόδοσης.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα;
Σήμερα, περισσότερα από 60 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως ζουν με άνοια, αριθμός που αναμένεται να ξεπεράσει τα 150 εκατομμύρια έως το 2050. Η Αλτσχάιμερ αποτελεί τη συχνότερη μορφή της.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, αλλά δεν αποτελούν ακόμη απόδειξη θεραπευτικής αποτελεσματικότητας. Απαιτούνται μεγάλες, καλά σχεδιασμένες κλινικές δοκιμές ώστε να διαπιστωθεί εάν τα συγκεκριμένα φάρμακα μπορούν πράγματι να προλάβουν ή να επιβραδύνουν τη νόσο στους ανθρώπους.
Η επιστημονική κοινότητα, ωστόσο, δείχνει να στρέφεται ολοένα και περισσότερο σε αυτή τη στρατηγική: να επαναξιοποιήσει τη γνώση που ήδη υπάρχει. Και ίσως, μέσα από γνώριμα φάρμακα, να προκύψουν απαντήσεις σε ένα από τα μεγαλύτερα ιατρικά αινίγματα της εποχής μας.
Διαβάστε ακόμα: Το μυστικό για καλύτερο σεξ δεν είναι το μέγεθος ή η συχνότητα
