Νέα επιστημονική μελέτη δείχνει ότι η διαχείριση των συναισθημάτων δεν γίνεται με τη «θετική σκέψη», αλλά μέσα από δύο συγκεκριμένα στάδια που απαιτούν χρόνο και εξάσκηση.
«Μην το σκέφτεσαι», «όλα θα πάνε καλά» ή «δες τη θετική πλευρά». Πρόκειται για φράσεις που ακούγονται συχνά όταν κάποιος βιώνει άγχος, θυμό ή θλίψη. Ωστόσο, σύμφωνα με νέα επιστημονικά δεδομένα, η αλλαγή των συναισθημάτων δεν είναι τόσο απλή υπόθεση και σίγουρα δεν επιτυγχάνεται με μια μόνο θετική σκέψη.
Ερευνητές υποστηρίζουν ότι οι άνθρωποι μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο αισθάνονται, όμως η διαδικασία απαιτεί χρόνο, συνειδητή προσπάθεια και δύο διακριτά στάδια που βοηθούν στην αποτελεσματικότερη διαχείριση των συναισθημάτων.
Τα δύο βήματα για τη συναισθηματική διαχείριση
Μελέτη ερευνητών από το Πανεπιστήμιο Γουέικ Φόρεστ και το Πανεπιστήμιο του Ντένβερ, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Affective Science, εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι μπορούν να αλλάξουν σταδιακά τη συναισθηματική τους αντίδραση απέναντι σε μια δύσκολη εμπειρία.
Οι επιστήμονες καταλήγουν ότι η διαδικασία βασίζεται σε δύο στάδια:
Γνωστική αναπλαισίωση, δηλαδή η προσπάθεια να ερμηνεύσουμε μια κατάσταση από μια διαφορετική οπτική.
Ουσιαστική επεξεργασία της νέας αυτής ερμηνείας, ώστε να αποκτήσει πραγματικό νόημα και να επηρεάσει σταδιακά το συναίσθημα.
Για παράδειγμα, κάποιος που απορρίφθηκε σε μια συνέντευξη εργασίας μπορεί αρχικά να πιστέψει ότι δεν είναι αρκετά ικανός. Μέσα από τη γνωστική αναπλαισίωση, όμως, μπορεί να εξετάσει διαφορετικές πιθανότητες, όπως ότι η συγκεκριμένη θέση δεν ταίριαζε στα προσόντα του ή ότι η εμπειρία αυτή αποτελεί ευκαιρία για βελτίωση.
Τι έδειξε η έρευνα
Στο πρώτο μέρος της μελέτης συμμετείχαν 89 άτομα, τα οποία παρακολούθησαν εικόνες με έντονο αρνητικό συναισθηματικό περιεχόμενο. Οι ερευνητές τους ζήτησαν αρχικά να βρουν μια διαφορετική ερμηνεία για όσα έβλεπαν και στη συνέχεια να αφιερώσουν χρόνο ώστε να εστιάσουν νοητικά στη νέα αυτή οπτική.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η απλή αλλαγή της ερμηνείας βελτίωνε ελαφρώς τη συναισθηματική κατάσταση των συμμετεχόντων. Όσοι όμως αφιέρωσαν περισσότερο χρόνο για να επεξεργαστούν τη νέα σκέψη ένιωσαν σημαντικά μεγαλύτερη συναισθηματική ανακούφιση.
Με άλλα λόγια, δεν αρκεί να προσπαθήσει κανείς να «δει τα πράγματα αλλιώς». Χρειάζεται να επενδύσει χρόνο στη νέα οπτική, ώστε αυτή να επηρεάσει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο αισθάνεται.
Γιατί πολλοί εγκαταλείπουν την προσπάθεια
Στο δεύτερο σκέλος της έρευνας, με τη συμμετοχή 52 ατόμων, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι περίπου οι μισοί σταμάτησαν τη διαδικασία μετά το πρώτο στάδιο, χωρίς να συνεχίσουν την ουσιαστική επεξεργασία της νέας σκέψης.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής της μελέτης, καθηγητή Ψυχολογίας Κρίστιαν Γουό, αυτό συμβαίνει επειδή οι άνθρωποι συχνά εγκαταλείπουν όταν δεν βλέπουν άμεσα αποτελέσματα. Η αλλαγή στον τρόπο σκέψης απαιτεί προσπάθεια και επιμονή, κάτι που αρκετοί δυσκολεύονται να διατηρήσουν.
Η θετική σκέψη από μόνη της δεν αρκεί
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η διαχείριση των συναισθημάτων δεν σημαίνει καταπίεση ή άρνηση των δύσκολων εμπειριών. Αντίθετα, προϋποθέτει την αναγνώριση των συναισθημάτων και τη σταδιακή επεξεργασία τους μέσα από έναν διαφορετικό τρόπο σκέψης.
Η διαδικασία δεν είναι άμεση ούτε εύκολη. Ωστόσο, τα ευρήματα δείχνουν ότι η συνειδητή εξάσκηση στη γνωστική αναπλαισίωση, σε συνδυασμό με τον χρόνο που αφιερώνει κανείς για να επεξεργαστεί μια νέα οπτική, μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη ρύθμιση των συναισθημάτων και στη βελτίωση της ψυχικής ευεξίας.
