Ποια σημάδια δείχνουν ότι ένα παιδί χρειάζεται λογοθεραπεία, εργοθεραπεία ή ψυχοθεραπεία; Η ειδικός, Ανδριάνα Ζήση, εξηγεί πότε η έγκαιρη παρέμβαση κάνει τη διαφορά και πώς μπορεί να βοηθήσει κάθε παιδί να αναπτύξει τις δεξιότητές του.
Η ανάπτυξη του λόγου, της επικοινωνίας και των καθημερινών δεξιοτήτων στα παιδιά δεν ακολουθεί πάντα τον ίδιο ρυθμό. Κάθε παιδί εξελίσσεται μοναδικά, όμως υπάρχουν συγκεκριμένα «αναπτυξιακά ορόσημα» που δείχνουν αν η πορεία του είναι αναμενόμενη ή αν χρειάζεται εξειδικευμένη υποστήριξη.
Μιλήσαμε με τη λογοθεραπεύτρια του κέντρου Where the Magic Rainbows Talk, Ανδριάνα Ζήση, η οποία μας εξηγεί πότε είναι σκόπιμο να αναζητήσουν οι γονείς βοήθεια και γιατί η έγκαιρη παρέμβαση μπορεί να αλλάξει την πορεία ενός παιδιού.
«Η λογοθεραπεία δεν αφορά μόνο τα παιδιά που δεν μιλούν»
- Πότε θα πρέπει οι γονείς να απευθυνθούν σε λογοθεραπευτή;
«Η λογοθεραπεία δεν απευθύνεται αποκλειστικά στα παιδιά που δεν έχουν ξεκινήσει να μιλούν. Επικεντρώνεται στη συνολική ανάπτυξη της γλώσσας, της ομιλίας και της επικοινωνίας. Αν ένα παιδί δεν έχει αρχίσει να μιλά μέχρι τα δύο του χρόνια ή χρησιμοποιεί πολύ περιορισμένο λεξιλόγιο, είναι καλό να γίνει αξιολόγηση. Το ίδιο ισχύει όταν αντικαθιστά ήχους, παραλείπει συλλαβές ή η ομιλία του δεν είναι κατανοητή εκτός οικογένειας μετά τα τρία ή τέσσερα έτη.
Ενδείξεις επίσης υπάρχουν όταν το παιδί δυσκολεύεται να κατανοήσει οδηγίες ή αποφεύγει την επαφή με τα μάτια και τη συμμετοχή σε διάλογο. Αυτά τα στοιχεία μπορεί να δείχνουν ανάγκη για λογοθεραπευτική παρέμβαση».
- Ποιος είναι ο ρόλος της εργοθεραπείας και πότε είναι απαραίτητη;
«Η εργοθεραπεία στοχεύει στην ανάπτυξη δεξιοτήτων που ενισχύουν τη συμμετοχή του παιδιού στην καθημερινότητα, το παιχνίδι και τη μάθηση.
Χρειάζεται όταν το παιδί δυσκολεύεται να χειριστεί αντικείμενα όπως το μολύβι, το ψαλίδι ή το κουτάλι, όταν πέφτει ή σκοντάφτει συχνά ή όταν αποφεύγει δραστηριότητες όπως το τρέξιμο ή το σκαρφάλωμα.
Επίσης, αν αντιδρά έντονα σε ήχους ή αγγίγματα ή δείχνει να μην αντιλαμβάνεται ερεθίσματα, αυτό μπορεί να υποδηλώνει αισθητηριακή δυσκολία. Όταν δε υπάρχει πρόβλημα συγκέντρωσης ή οργάνωσης, η εργοθεραπεία μπορεί να ενισχύσει σημαντικά την αυτονομία και την αυτοπεποίθηση του παιδιού».
- Πότε χρειάζεται ένα παιδί μαθησιακή παρέμβαση;
«Η μαθησιακή υποστήριξη μπορεί να ωφελήσει κάθε παιδί που αντιμετωπίζει επίμονες δυσκολίες σε βασικές δεξιότητες, όπως η ανάγνωση, η γραφή ή τα μαθηματικά. Αν, παρά την προσπάθεια, δεν σημειώνει πρόοδο, αν κουράζεται εύκολα ή δείχνει να αποφεύγει τη μελέτη, τότε ίσως χρειάζεται εξατομικευμένη υποστήριξη. Ο στόχος της παρέμβασης είναι να ενισχυθεί η αυτοπεποίθηση και η θετική στάση του παιδιού απέναντι στο σχολείο, όχι απλώς να καλυφθούν τα μαθησιακά κενά».
«Η ψυχοθεραπεία προσφέρει στα παιδιά έναν χώρο αποδοχής και έκφρασης»
- Ποια σημάδια δείχνουν ότι ένα παιδί χρειάζεται ψυχοθεραπευτική υποστήριξη;
«Αν παρατηρούνται έντονες αλλαγές στη συμπεριφορά ή στη διάθεση – όπως θυμός, απομόνωση, επιθετικότητα ή έντονη θλίψη – καλό είναι να ζητηθεί βοήθεια από ειδικό. Το ίδιο ισχύει όταν υπάρχουν έντονοι φόβοι, άγχος αποχωρισμού, δυσκολίες στον ύπνο ή στη διατροφή, ή σωματικά συμπτώματα χωρίς οργανική αιτία, όπως πονοκέφαλοι ή πονόκοιλα. Αν το παιδί έχει βιώσει αλλαγές ή απώλειες, η ψυχοθεραπεία προσφέρει έναν ασφαλή χώρο για να εκφράσει τα συναισθήματά του και να τα διαχειριστεί υγιώς». - Γιατί είναι τόσο κρίσιμη η έγκαιρη παρέμβαση;
«Όσο νωρίτερα εντοπίζεται μια δυσκολία, τόσο πιο εύκολα μπορεί να ξεπεραστεί. Η πρώιμη παρέμβαση δίνει στο παιδί την ευκαιρία να αποκτήσει αυτοπεποίθηση, να αναπτύξει κοινωνικές δεξιότητες και να ενισχύσει τη σχέση του με το σχολικό περιβάλλον. Η καθυστέρηση, αντίθετα, μπορεί να επηρεάσει τη μαθησιακή πορεία και την κοινωνική του ένταξη. Εμείς είμαστε εδώ για να ακούσουμε με προσοχή τις ανησυχίες των γονιών, να αξιολογήσουμε επιστημονικά τις ανάγκες κάθε παιδιού και να το στηρίξουμε με φροντίδα και αγάπη, ώστε να ξεδιπλώσει τις δυνατότητές του».
Διαβάστε ακόμα: Τι θέλει ένας σκύλος λίγο πριν πεθάνει: Το τελευταίο «ευχαριστώ» στον άνθρωπό του
