Νεότερη μελέτη στο The American Journal of Medicine συνδέει τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα με έως 47% υψηλότερο κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού. Τι έδειξαν τα στοιχεία και τι συστήνουν οι ειδικοί.
Αποτελούν σταθερή παρουσία σε κάθε κουζίνα: αναψυκτικά, έτοιμα σνακ, επεξεργασμένα αλλαντικά, γλυκά με μεγάλη διάρκεια ζωής. Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα έχουν κατακτήσει την καθημερινότητά μας, χάρη στην ευκολία και το χαμηλό κόστος τους. Ωστόσο, νέα επιστημονικά δεδομένα τα φέρνουν στο επίκεντρο της ανησυχίας για την καρδιαγγειακή υγεία.
Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο The American Journal of Medicine καταγράφει μια ανησυχητική συσχέτιση: όσοι καταναλώνουν τις μεγαλύτερες ποσότητες υπερεπεξεργασμένων τροφίμων φαίνεται να αντιμετωπίζουν έως και 47% υψηλότερο κίνδυνο εμφράγματος ή εγκεφαλικού επεισοδίου, σε σύγκριση με όσους τα περιορίζουν.
Τι έδειξε η έρευνα
Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από 4.787 ενήλικες, ηλικίας 18 ετών και άνω, στο πλαίσιο της Εθνικής Έρευνας Υγείας και Διατροφής των ΗΠΑ (NHANES) για την περίοδο 2021-2023. Οι συμμετέχοντες κατέγραψαν αναλυτικά τη διατροφή τους για δύο ημέρες, επιτρέποντας στους επιστήμονες να υπολογίσουν το ποσοστό των ημερήσιων θερμίδων που προερχόταν από υπερεπεξεργασμένα προϊόντα.
Στη συνέχεια, οι συμμετέχοντες κατατάχθηκαν σε τέσσερις ομάδες, από τη χαμηλότερη έως την υψηλότερη κατανάλωση. Ακόμη και μετά τη συνεκτίμηση παραγόντων όπως ηλικία, φύλο, κάπνισμα και κοινωνικοοικονομική κατάσταση, η ομάδα με τη μεγαλύτερη πρόσληψη εμφάνιζε στατιστικά και κλινικά σημαντικά αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου κατά 47%.
«Τα ευρήματα έχουν σημαντικές προεκτάσεις για την κλινική πράξη και τη δημόσια πολιτική υγείας», επισημαίνει ο κύριος συγγραφέας της μελέτης, Δρ. Charles H. Hennekens.
Μια παγκόσμια διατροφική τάση
Στις ΗΠΑ, τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα αντιστοιχούν σχεδόν στο 60% της διατροφής των ενηλίκων και στο 70% της διατροφής των παιδιών. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι τα ποσοστά αυτά αντικατοπτρίζουν μια ευρύτερη, παγκόσμια τάση, καθώς η βιομηχανικά επεξεργασμένη τροφή κερδίζει συνεχώς έδαφος.
Η καρδιαγγειακή νόσος παραμένει η πρώτη αιτία θανάτου διεθνώς. Την ίδια στιγμή, η αυξημένη κατανάλωση τροφίμων με υψηλή περιεκτικότητα σε πρόσθετα σάκχαρα, αλάτι, κορεσμένα λιπαρά και τεχνητά συστατικά δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα παραγόντων κινδύνου.
Ορισμένοι επιστήμονες παρομοιάζουν την πορεία ενημέρωσης γύρω από τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα με εκείνη του καπνίσματος τον 20ό αιώνα: απαιτήθηκαν δεκαετίες ερευνών και εκστρατειών ευαισθητοποίησης μέχρι να αλλάξει ουσιαστικά η κοινωνική στάση.
Δεν αφορά μόνο την καρδιά
Πέρα από την καρδιαγγειακή νόσο, η αυξημένη κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων έχει συνδεθεί με μεταβολικό σύνδρομο, παχυσαρκία, αντίσταση στην ινσουλίνη, αλλά και με υψηλότερη συχνότητα καρκίνου του παχέος εντέρου, ιδίως σε νεότερες ηλικίες.
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι το ζήτημα δεν περιορίζεται στις ατομικές επιλογές. Η διαθεσιμότητα και η τιμή των τροφίμων, η επιθετική διαφήμιση και η περιορισμένη πρόσβαση σε φρέσκα, ποιοτικά προϊόντα διαμορφώνουν σε μεγάλο βαθμό τις διατροφικές συνήθειες.
«Η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί τη δημιουργία περιβάλλοντος όπου η υγιεινή επιλογή είναι και η εύκολη επιλογή», σημειώνει ο Hennekens, τονίζοντας τη σημασία της εκπαίδευσης και της πρόληψης.
Τι συστήνουν οι επιστήμονες
Μέχρι να υπάρξουν μεγάλες τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες που να τεκμηριώνουν αιτιώδη σχέση, οι ερευνητές συνιστούν μείωση της κατανάλωσης υπερεπεξεργασμένων προϊόντων και στροφή σε πιο φυσικές, λιγότερο επεξεργασμένες τροφές.
Μια διατροφή βασισμένη σε φρούτα, λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης, ψάρια και καλής ποιότητας λιπαρά, σε συνδυασμό με τακτική άσκηση και έλεγχο παραγόντων όπως η αρτηριακή πίεση και η χοληστερόλη, παραμένει ο ακρογωνιαίος λίθος της πρόληψης.
Όπως επισημαίνει η συν-συγγραφέας της μελέτης, Δρ. Allison H. Ferris, «η ενημέρωση αποτελεί το πρώτο και καθοριστικό βήμα για την πρόληψη».
Διαβάστε ακόμα: Η νέα τάση με τους influencers του γραφείου
