Για τους καλοκαιρινούς παραθεριστές, η απειλή των καρχαριών μπορεί να φαντάζει μεγάλη. Ωστόσο, ο πιο φονικός θηρευτής της φύσης είναι στην πραγματικότητα πολύ μικρότερος και μάλλον πιο αθόρυβος. Ο λόγος, βέβαια, για το μικροσκοπικό κουνούπι, το οποίο δεν είναι απλώς μια ενοχλητική παρουσία στις ζεστές μέρες του χρόνου. Ο ιστορικός Δρ. Τίμοθι Γουάινγκαρντ το έχει χαρακτηρίσει ως τον «νούμερο ένα δολοφόνο της ανθρωπότητας σε όλη την ιστορία μας». Αυτό το μικρό έντομο αφαιρεί πάνω από ένα εκατομμύριο ζωές κάθε χρόνο, μεταδίδοντας θανατηφόρες ασθένειες. Αντιθέτως, οι καρχαρίες υπολογίζεται ότι σκοτώνουν λιγότερους από 10 ανθρώπους ετησίως.
Όπου κι αν πάνε οι άνθρωποι, τα κουνούπια τους ακολουθούν πιστά. Τα παθογόνα που μεταφέρουν και προκαλούν ασθένειες, όπως η ελονοσία και ο κίτρινος πυρετός, είναι διαβόητα. Σύμφωνα με τον Γουάινγκαρντ , συγγραφέα του βιβλίου «The Mosquito: A Human History of Our Deadliest Predator», τα κουνούπια ευθύνονται για μερικά από τα πιο σημαντικά σημεία καμπής στην ανθρώπινη ιστορία. Ο αναπληρωτής καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Κολοράντο ανέφερε πρόσφατα στον Δρ. Σαντζάι Κούπτα του CNN ότι «η ελονοσία και ο κίτρινος πυρετός έχουν διαμορφώσει την ιστορική μας πορεία από την εξέλιξη των προγόνων μας, έως και σήμερα».
Η αρχική ιδέα για το βιβλίο του γεννήθηκε από το ενδιαφέρον του πατέρα του για την ελονοσία. Στην αρχή, ο Γουάινγκαρντ δεν ενθουσιάστηκε με το θέμα. «Είπα, ‘Σίγουρα, μπαμπά, θα γράψω ένα βιβλίο για τα κουνούπια’», θυμάται. Όμως, όταν άρχισε να ερευνά τον αντίκτυπο των παθογόνων που μεταδίδονται από τα κουνούπια —συμπεριλαμβανομένης, αλλά όχι περιοριστικά, της ελονοσίας, του ιού Zika, του δάγκειου πυρετού, του κίτρινου πυρετού, του chikungunya και του ιού του Δυτικού Νείλου— δεν μπορούσε να σταματήσει.
Ο αντίκτυπος του κουνουπιού στην ιστορία γίνεται ακόμα αισθητός. Περισσότεροι από μισό εκατομμύριο άνθρωποι πεθαίνουν από ελονοσία κάθε χρόνο, ενώ οι περιοχές που πλήττονται από την ασθένεια έχουν υποστεί σοβαρές οικονομικές συνέπειες. «Οι χώρες του βόρειου ημισφαιρίου δεν έχουν ενδημική ελονοσία, επομένως, μπορούν να αναπτύξουν πιο ευημερούσες οικονομίες, επειδή δεν υποφέρουν συνεχώς από την ασθένεια», εξήγησε ο Γουάινγκαρντ .
Οι άνθρωποι μάχονται με τα κουνούπια εδώ και χιλιετίες. Με αφορμή, λοιπόν, την κορύφωση του καλοκαιριού στο βόρειο ημισφαίριο, ο Γουάινγκαρντ προσφέρει μερικές χρήσιμες συμβουλές για να τα κρατήσουμε μακριά. Κατ’ αρχάς, υπογραμμίζει ότι «το 85% του πόσο ελκυστικός είσαι για τα κουνούπια είναι προκαθορισμένο από το γενετικό σου κύκλωμα». Παρόλα αυτά, υπάρχουν κάποιοι τρόποι να τα αντιμετωπίσεις.
Απομακρυνθείτε από το αλκοόλ
Το αλκοόλ κάνει τους ανθρώπους πιο εύκολα ανιχνεύσιμους από τα κουνούπια. Αυτά τα έντομα κυνηγούν χρησιμοποιώντας θερμική ή υπέρυθρη όραση. «Βλέπουν τις θερμικές υπογραφές», είπε ο Γουάινγκαρντ . Η κατανάλωση αλκοόλ, λοιπόν, αυξάνει τη θερμοκρασία του σώματος, μετατρέποντάς σε σε έναν εύκολο στόχο. Ίσως είναι καλύτερα να προτιμήσετε ένα δροσερό ποτήρι νερό ή λεμονάδα αντί για μια μπύρα.
Μείνετε δροσεροί
Εκτός από τη θερμική όραση, τα κουνούπια αναζητούν τους ανθρώπους κυρίως με την όσφρηση. Μπορούν να μυρίσουν το διοξείδιο του άνθρακα (CO2) από απόσταση μεγαλύτερη των 60 μέτρων. «Επομένως, αν γυμνάζεστε ή αναπνέετε βαριά, θα σας παρατηρήσουν και θα ελκυστούν», δήλωσε ο Γουάινγκαρντ. Όπως με το αλκοόλ, η υψηλή εκπομπή CO2 κάνει τα κουνούπια να ανιχνεύουν πιο εύκολα τις θερμικές υπογραφές. Γι’ αυτό, ο ειδικός προτείνει να παραμένετε όσο το δυνατόν πιο δροσεροί. Αυτό ισχύει και για τα ρούχα σας. «Τα σκούρα ρούχα διατηρούν περισσότερη θερμότητα», εξήγησε. Συνεπώς, είναι καλύτερο να επιλέγετε ανοιχτόχρωμα ρούχα με μακριά μανίκια για να κρατήσετε τα κουνούπια μακριά.
Δημιουργήστε ισχυρή «πανοπλία»
Η εφαρμογή εντομοαπωθητικού είναι η καλύτερη επιλογή, αλλά πρέπει να είστε προσεκτικοί στην εφαρμογή. «Γνωρίζω ανθρώπους που καλύπτονται πλήρως, αλλά ξεχνούν εκείνο το μικρό σημείο στο πίσω μέρος της γάμπας, και εκεί θα βρει η θηλυκή το ρήγμα στην πανοπλία μας», είπε ο Γουάινγκαρντ. Τα εντομοαπωθητικά δεν είναι σαν τα αρώματα. Εάν πρόκειται να ψεκάσετε, βεβαιωθείτε ότι το κάνετε με επιμέλεια. «Το DEET παραμένει το χρυσό πρότυπο, ενώ το έλαιο λεμονιού ευκαλύπτου είναι μια καλή φυτική επιλογή», είπε.
Προσοχή στο νερό!
Οι μέρες στην πισίνα και τα κρύα ποτά έξω προσφέρουν ανάπαυλα από τη ζέστη για τους ανθρώπους, αλλά είναι εξίσου ελκυστικά για τα κουνούπια. Τα θηλυκά γεννούν τα αυγά τους σε στάσιμα νερά. Δεν χρειάζονται πολλά. «Από μια λίμνη ή ένα ρυάκι, μέχρι μια μικρή συσσώρευση στον πάτο ενός παλιού δοχείου, ενός λάστιχου αυτοκινήτου ή ενός παιχνιδιού στην αυλή, ακόμα και ένα απλό γεμάτο καπάκι μπουκαλιού, οτιδήποτε τους είναι χρήσιμο», εξήγησε ο Γουάινγκαρντ. Ακόμα και το πλημμυρισμένο χώμα είναι αρκετό για να αποθέσουν τα αυγά τους. Για να ελαχιστοποιήσετε τους πιθανούς τόπους αναπαραγωγής, συνιστά να απομακρύνετε τα στάσιμα νερά γύρω από το σπίτι και τον κήπο σας.
Επιτρέψτε την είσοδο των βακτηρίων (αλλά πλύνετε τα πόδια σας)
Ένας άλλος τρόπος για να καταπολεμήσετε τα κουνούπια είναι να… παραλείψετε ένα ή δύο ντους. «Είναι καλύτερα να είσαι βρώμικος!», είπε ο Γουάινγκαρντ. «Το να είσαι έντονα άσχημος μυρωδιά είναι καλό, καθώς αυξάνει τα επίπεδα των βακτηρίων στο δέρμα, γεγονός που σας κάνει λιγότερο ελκυστικούς για τα κουνούπια». Επίσης, πρέπει να αποφεύγετε τα αρωματικά προϊόντα: τα αποσμητικά, τα σαπούνια και τα αρώματα προσελκύουν τα κουνούπια. Η μόνη εξαίρεση είναι τα πόδια. «Πλύνετε τα πόδια σας», είπε. «Τα βακτήρια των ποδιών μας, που είναι τα ίδια που ωριμάζουν πολλά τυριά, είναι ένα αφροδισιακό για τα κουνούπια». Αυτός είναι ο λόγος, σημείωσε, που πολλοί από εμάς τσιμπιόμαστε γύρω από τους αστραγάλους και τα πόδια.
Ελέγξτε την ομάδα αίματός σας
Στα κουνούπια δεν αρέσουν τα περισσότερα προσωπικά χαρακτηριστικά. «Δεν υπάρχει καμία αλήθεια στους μύθους ότι τα κουνούπια προτιμούν τις γυναίκες από τους άνδρες, τους ξανθούς και τους κοκκινομάλληδες από τους μελαχρινούς, ή ότι όσο πιο σκούρο είναι το δέρμα σας, τόσο πιο ασφαλείς είστε από το τσίμπημά τους». Ωστόσο, «έχει τις προτιμήσεις του και τρέφεται περισσότερο από ορισμένους από ό,τι από άλλους». Τι μπορεί να προσελκύσει ένα κουνούπι; «Η ομάδα αίματος O φαίνεται να είναι η αγαπημένη τους, πάνω από τους τύπους Α και Β», είπε. «Τα άτομα με ομάδα αίματος O δέχονται διπλάσια τσιμπήματα από ό,τι τα άτομα με ομάδα Α, ενώ τα άτομα με ομάδα Β βρίσκονται κάπου στη μέση».
Διαβάστε ακόμα: Η μεσογειακή διατροφή «ασπίδα» και για τα ούλα!
